T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/4325
Karar No : 2023/7624
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mühendislik Hizmetleri Taahhüt ve Ticaret AŞ
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı (.. sayılı parselin ifrazı sonucu oluşan) taşınmaza ilişkin ... tarihli, ... sayılı A Blok yapı ruhsatının iptaline yönelik ... tarihli, ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 05/04/2018 tarih ve E:2013/8527, K:2018/3068 sayılı bozma kararına uyularak; dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ :
İmar planı uygulama hükümlerinin 1.26. maddesinde; "parsellerde %40'dan fazla bedelsiz terklerde yapı emsali brüt alanın %60'ı üzerinden hesaplanır." kuralının yer aldığı, buna göre ilköğretim ve yol alanının Küçükçekmece Belediye Başkanlığı adına bedelsiz terk edilmesinden (kök parselin yaklaşık %54'ü) sonra, konut alanı büyüklüğünün %60 üzerinden emsal oranı hesaplanarak 9942,30m² katlar alanı toplamı belirlendiği ve buna dayalı yapı ruhsatı düzenlendiği halde, ilköğretim alanının da konut alanı ile birlikte taşınmaz malikleri adına tescil edilmesine karar verilmesi üzerine, yalnız yol alanı kullanımında kalan kısımların kamuya bedelsiz terk oranının taşınmazın %26'sına tekabül ettiğinden, artık 1.26 sayılı imar planı notunun taşınmaz açısından uygulanmasının mümkün olmadığı, konut alanı katlar alanı toplamının 7625,88 m² olması gerekirken fazladan 2266,42m² fazla kat alanı kullanımı tespit edildiği gerekçesiyle yapı ruhsatının idarece iptal edilmesi üzerine, görülmekte olan dava açılmıştır.
Yanlış idari işlemlerden dolayı kişi yararına hak veya korunması gereken yerleşmiş (müesses) bir durum doğmuş ise idari işlemlerin ancak iptal davası süresi içinde geri alınabileceği; bu sürenin geçmiş olması halinde idare için de işlemin kesinleşmiş olacağı yabancı ve yerli doktrin ve içtihatlarda kabul edilmekte ise de; bu kural iyi niyetli kişiler için geçerli olup, yokluk ve mutlak butlan (açık hata) ile kişinin gerçek dışı beyan ve hilesinin yanlış işlem tesisine neden olduğu hallerde idare yanlış işlemini böyle bir süre şartına bağlı kalmaksızın geriye doğru yürür şekilde geri alabilir.
Nitekim, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 2/10/1971 gün ve E: 1966/4, E:1966/40, K:1971/36, 22/12/1973 gün ve E: 1968/8, K: 1973/14 sayılı kararları ile, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu 27/1/1973 gün ve E: 1972/6, K: 1973/2 sayılı kararında da aynı görüş benimsenmiştir.
Küçükçekmece Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından taşınmaz maliklerinden birinin kısıtlı olması nedeniyle parselin kamunun kullanımına ayrılan kısımlarının bedelsiz terk edilmesi açısından gerekli iznin alınması talebi doğrultusunda ... Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulduğu, anılan Mahkemenin 05/11/2010 tarihli kararı uyarınca yalnızca yol alanı kısmının bedelsiz kamuya terkini ile ilköğretim ve konut alanında kalan kısımların mahçur ve malikler adına tescil edilmesinin mahçur yararına olacağından veli-vasi ...'e ifraz ve yola terk işlemlerini yapabilmesi için yetki ve izin verildiği, akabinde mahkeme kararında belirtilen izin ve yetki doğrultusunda Küçükçekmece Kaymakamlığı, Tapu Sicil Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı kararıyla, 13.280,00 m² büyüklüğündeki taşınmazın 3471,37 m2'sinin kamu yararına yol olarak bedelsiz terkinine karar verildiği, geriye kalan 9808,63'nin 3667,93 m2'sinin ilköğretim alanı (... ada ... parsel), 6140,70 m2 alanın ise konut alanı (... ada ... parsel) olarak ifraz edilerek hak sahipleri adına tesciline karar verildiği, ... tarihli ... sayılı yapı ruhsatında da Tapu Sicil Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemine atıf yapıldığı görülmektedir.
Bu durumda , idarenin açık olarak hatalı değerlendirmesi sonucunda taşınmazın sadece %26'sı terk edilmiş iken %40'ından fazlası terk edilmiş gibi imar planı uygulama hükümlerinin 1.26. Maddesi uyarınca yapı ruhsatı düzenlediği, açık hata halinde idarenin hatalı işlemini her zaman geri alabileceği hususu göz önüne alındığında dava konusu taşınmaza yönelik verilen yapı ruhsatının geri alınmasına (iptaline) ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 18/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X)KARŞI OY : Dosyasının incelenmesinden, ... parsel sayılı taşınmazın 13.280,00 m² büyüklüğünde olduğu ve 1/1000 ölçekli Sefaköy Revizyon Uygulama İmar Planında kısmen yol (3.471,37m²), kısmen ilköğretim alanı (3.667,93m²), kısmen de ayrık nizam E:1.25 konut alanı (6.140,70m²) kullanımına ayrıldığı, 18/10/2010 tarihinde de taşınmaz malikleri ile davacı müteahhit firma arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı görülmüştür.
Küçükçekmece Belediye Encümeninin ... tarihli ... sayılı kararı uyarınca, taşınmazın yol ve ilköğretim alanında kalan kısımlarının bedelsiz olarak terk edilerek davalı Belediye adına tesciline karar verildiği, buna dayalı olarak Küçükçekmece Kadastro Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı işlemi ile de gerekli işlemler yapılarak, kalan 6140,70 m²'nin ... ada ... (ilköğretim tesisi alanı) ve ... (konut alanı) parsel sayılı taşınmazlar olarak ... ve hissedarlara adına tescil edildiği anlaşılmıştır.
Bu süreçte, Küçükçekmece Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından taşınmaz maliklerinden birinin kısıtlı olduğundan bahisle, kısıtlılık kararı veren mahkemeden, taşınmazın kamunun kullanımına ayrılan kısımlarının bedelsiz terk edilmesi açısından gerekli iznin alınması talebi doğrultusunda, ... Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulduğu, anılan Mahkemenin 05/11/2010 tarihli kararı uyarınca yalnızca yol alanı kısmının bedelsiz kamuya terkini ile ilköğretim ve konut alanında kalan kısımların mahçur ve malikler adına tescil edilmesinin mahçur yararına olacağından veli-vasi ...'e ifraz ve yola terk işlemlerini yapabilmesi için yetki ve izin verildiği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan 04/02/2011 tarihinde ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin imar durumu belgesi düzenlendiği, 21/07/2011 tarihinde inşa edilecek yapıya ilişkin mimari projenin onaylandığı, daha sonra ... tarihli ... sayılı yapı ruhsatının verildiği görülmektedir.
Yukarıda anılan Sulh Hukuk Mahkemesi kararı uyarınca, ilköğretim alanının ... ada ... parsel, konut alanının da ... parsel olarak taşınmaz malikleri adına hisseleri oranında tescil edildiği, daha sonra davalı idare tarafından yapı ruhsatının iptaline karar verildiği, idarenin iptal gerekçesinin ise uygulama imar planı notlarının genel hükümleri başlığı altındaki 1.26. maddeye dayandırıldığı görülmüştür.
İmar planı uygulama hükümlerinin 1.26. maddesinde; "parsellerde %40'dan fazla bedelsiz terklerde yapı emsali brüt alanın %60'ı üzerinden hesaplanır." kuralının yer aldığı, buna göre ilköğretim ve yol alanının Küçükçekmece Belediye Başkanlığı adına bedelsiz terk edilmesinden (kök parselin yaklaşık %54'ü) sonra, konut alanı büyüklüğünün %60 üzerinden emsal oranı hesaplanarak 9942,30m² katlar alanı toplamı belirlendiği ve buna dayalı yapı ruhsatı düzenlendiği halde, ilköğretim alanının da konut alanı ile birlikte taşınmaz malikleri adına tescil edilmesine karar verilmesi üzerine, yalnız yol alanı kullanımında kalan kısımların kamuya bedelsiz terk oranının taşınmazın %26'sına tekabül ettiğinden, artık 1.26 sayılı imar planı notunun taşınmaz açısından uygulanmasının mümkün olmadığı, konut alanı katlar alanı toplamının 7625,88 m² olması gerekirken fazladan 2266,42m² fazla kat alanı kullanımı tespit edildiği gerekçesiyle yapı ruhsatının idarece iptal edilmesi üzerine, görülmekte olan dava açılmıştır.
Her ne kadar yanlış idari işlemlerden dolayı kişi yararına hak veya korunması gereken yerleşmiş (müesses) bir durum doğmuş ise idari işlemlerin ancak iptal davası süresi içinde geri alınabileceği; bu sürenin geçmiş olması halinde idare için de işlemin kesinleşmiş olacağı yabancı ve yerli doktrin ve içtihatlarda kabul edilmekte ise de; bu kural iyi niyetli kişiler için geçerli olup, yokluk ve mutlak butlan (açık hata) ile kişinin gerçek dışı beyan ve hilesinin yanlış işlem tesisine neden olduğu hallerde idare yanlış işlemini böyle bir süre şartına bağlı kalmaksızın geriye doğru yürür şekilde geri alabilir.
Nitekim, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 2/10/1971 gün ve E: 1966/4, E:1966/40, K:1971/36, 22/12/1973 gün ve E: 1968/8, K: 1973/14 sayılı kararları ile, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu 27/1/1973 gün ve E: 1972/6, K: 1973/2 sayılı kararında da aynı görüş benimsenmiştir.
Küçükçekmece Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından taşınmaz maliklerinden birinin kısıtlı olduğundan bahisle, kısıtlılık kararı veren mahkemeden, taşınmazın kamunun kullanımına ayrılan kısımlarının bedelsiz terk edilmesi açısından gerekli iznin alınması talebi doğrultusunda, ... Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulduğu, anılan Mahkemenin 05/11/2010 tarihli kararı uyarınca yalnızca yol alanı kısmının bedelsiz kamuya terkini ile ilköğretim ve konut alanında kalan kısımların mahçur ve malikler adına tescil edilmesinin mahçur yararına olacağından veli-vasi ... 'e ifraz ve yola terk işlemlerini yapabilmesi için yetki ve izin verildiği, akabinde mahkeme kararında belirtilen izin ve yetki doğrultusunda Küçükçekmece Kaymakamlığı, Tapu Sicil Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı kararıyla, 13.280,00 m² büyüklüğündeki taşınmazın 3471,37 m2'sinin kamu yararına yol olarak bedelsiz terkinine karar verildiği, geriye kalan 9808,63'nin 3667,93 m2'sinin ilköğretim alanı (... ada ... parsel), 6140,70 m2 alanın ise konut alanı (... ada ... parsel) olarak ifraz edilerek hak sahipleri adına tesciline karar verildiği, ... tarihli ... sayılı yapı ruhsatında da Tapu Sicil Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemine atıf yapıldığı görülmektedir.
Bu durumda , idarenin açık olarak hatalı değerlendirmesi sonucunda taşınmazın sadece %26'sı terk edilmiş iken %40'ından fazlası terk edilmiş gibi imar planı uygulama hükümlerinin 1.26. Maddesi uyarınca yapı ruhsatı düzenlediği, açık hata halinde idarenin hatalı işlemini her zaman geri alabileceği hususu göz önüne alındığında dava konusu taşınmaza yönelik verilen yapı ruhsatının geri alınmasına (iptaline) ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.