T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2022/433
Karar No : 2022/3830
DAVACI : ... İnşaat Enerji Maden Gıda Tarım
Hayvancılık Dayanıklı Tüketim Malları Nakliye Turizm Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Aydın ili, Didim ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde ... A.Ş. adına kayıtlı taşınmazın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri kapsamında satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla gerçekleştirilen ihalede en yüksek 2. teklifi veren davacı tarafından, sözleşme imzalamaması sebebiyle irat kaydedilen geçici teminat mektubu bedeli olan 350.000,00-TL'nin nakde çevrildiği tarih itibarıyla işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Didim Tapu Sicil Müdürlüğü ve Didim Belediyesinde yapılan incelemeler neticesinde özelleştirme ihalesine konu taşınmazın ihale ilanı ve ihale şartnamesinde belirtilen şartlara havi olmadığının görüldüğü, yapılan araştırmaya göre şuyulandırma işleminin ...ada ... parsel sayılı taşınmazın maliki görünen çok ortaklı bir kooperatife yapıldığının anlaşıldığı, 30 yıldan fazla süredir sorunları çözülememiş bir kooperatife yapılmış şuyulandırma işleminin, ihaleyi alan tarafından giderilmesinin beklenilmesinin objektif iyiniyet kurallarına aykırı olduğu, Borçlar Kanunu'nun 136. maddesi gereğince borcun ifası, borçluya yüklenemeyen durumlar sonucu imkânsızlaşırsa borcun sona ereceği, Belediyece taşınmazın ruhsatlandırılamayacağı da açıkça belirtilmişken, taşınmazın davalı idarece tespit edilen değeri taşımadığının ortaya çıktığı, bu şekilde ayıplı olduğu ortaya çıkan taşınmazın da ihale şartnamesi ve sözleşmesindeki şartları taşımadığından satın almaya zorlanamayacağı, ifa imkânsızlığı ya da en azından kısmi ifa imkânsızlığı durumunun söz konusu olduğu, zira taşınmaz üzerinde şuyulandırma işlemi olduğu bilinseydi ihaleye katılınmayacağı, 1. teklif sahibinin ihaleden çekilmesiyle durumdan şüphelenerek araştırma yapıldığı, her ne kadar tapu kayıtları herkese açık ise de, ihale şartnamesi imzalanmadan önce davalı idarece bu konuda herhangi bir bilgi verilmediği gibi tapu ve kadastro müdürlüklerince de doğru bilgi verilmediği, davalı idarece şuyulandırma işleminin adeta gizlendiği, şuyulandırma işleminin ortaya çıkmasına rağmen ifaya zorlanmasının dürüstlük kuralına açıkça aykırı olacağı, bahse konu durumun aynı şekilde taraflar arasındaki eşitlik ilkesine de aykırı olacağı, teminat mektununun nakde çevrilmesiyle ciddi şekilde zarara uğradığı, işlerini, ticari itibarını, iktisadi geleceğini ve kredibilitesini olumsuz etkilediği, davalı idarenin kusurlu hareket ederek zarara uğramasına sebep olduğu, kusurlu sorumluluğu olmasa dahi kusursuz sorumluluğunun söz konusu olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Öncelikle usule ilişkin olarak, davanın ivedi yargılama usulüne tâbi olduğu, teminat mektubunun 08/06/2021 tarihinde irat kaydedildiği, sözleşmeye davet yazısında davacıya sözleşme imzalamaktan imtina etmesi hâlinde geçici teminat mektubunun ayrıca bildirimde bulunulmaksızın irat kaydedileceğinin bildirildiği, işlemin basiretli tacir olarak hareket etmesi gereken davacı tarafından bilinmemesinin mümkün olmadığı, davanın süresinde açılmadığından reddi gerektiği ileri sürülmüş;
Esasa ilişkin olarak ise, davacının İhale Şartnamesindeki yazılı tüm hususları bilerek ve kabul ederek ihaleye teklif verdiği, Şartnamenin 12. maddesi gereği sözleşme imzalamaya davet edildiği ve imzalamaması üzerine teminatının irat kaydedildiği, Şartnameyi bütünüyle tetkik edip bütün maddeleri aynen kabul ve taahhüt ederek teklif verildiği, davaya konu edilen hususlar hakkında bilgi sahibi olunarak ve bu hususlar kabul edilerek ihaleye katılındığı, Şartnamenin bir örneğinin imzalanarak teslim edildiği, yatırımcının ilgili hususları araştırıp buna göre davranması gerektiği, Şartnamenin 15. maddesine göre davacının taşınmazla ilgili araştırma yapma yükümlülüğü bulunduğu, gerekli araştırmayı yaparak ihaleye teklif verildiğinin kabulü gerektiği, ticari iş yapan davacının basiretli tacir olarak davranması gerektiği, davacının iddialarından gerekli araştırmayı yapmadığı, Şartname düzenlemelerinde kabul ettiğini beyan ettiği sorumluluklarını yerine getirmemiş olduğunun anlaşıldığı, davacının teklif vermeden önce taşınmazı hem tapu sicilinde hem de yerinde görerek fiziki olarak inceleyerek teklif verdiği, İhale Şartnamesinin ilgili maddeleri uyarınca davacının taşınmazın ayıplı olduğu gerekçesiyle ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak herhangi bir maddi talepte bulunması mümkün olmadığı gibi bedel indirimi talebinde bulunmasının da mümkün olmadığı, birebir yapılan pazarlık görüşmeleri sırasında da İhale Komisyonunca davacıya taşınmaz hakkında bilgi sahibi olup olmadığı, taşınmaz ile ilgili öğrenmek istediği herhangi bir husus bulunup bulunmadığının sorulduğu, davacının bilgi sahibi olduğunu ve öğrenmek istediği bir hususun olmadığını beyan ettiği ve bu beyanının 1. tur pazarlık görüşme tutanağı ile kayıt altına alındığı, Tanıtım Dokümanındaki düzenlemelerden de anlaşıldığına göre ihale konusu taşınmaza ilişkin dokümanın ilgili kurum ve kuruluşlarla, ilgili özel sektör temsilcilerinden sağlanan bilgilerle hazırlanmış olup söz konusu bilgi ve belgelerin idare ve danışman tarafından denetlenmemiş veya bağımsız olarak doğrulanmamış olduğu, dolayısıyla dokümandaki bilgilerin yetersiz, eksik ya da kat'i olmaması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı, bilgiler ya da bilgilerin değerlendirilmesi ile elde edilen herhangi bir sonuçtan dolayı katılımcı ya da 3. kişilerin doğrudan ya da dolaylı olarak uğrayacakları zarardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından, sözleşme imzalamaması sebebiyle irat kaydedilen geçici teminat mektubu bedeli olan 350.000,00-TL'nin nakde çevrildiği tarih itibarıyla işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin dördüncü fıkrasındaki, “Fazla veya yersiz olarak tahsil edilen veya vergi kanunları uyarınca iadesi gereken vergilerin, ilgili mevzuatı gereğince mükellef tarafından tamamlanması gereken bilgi ve belgelerin tamamlandığı tarihi takip eden üç ay içinde iade edilmemesi hâlinde, bu tutarlara üç aylık sürenin sonundan itibaren düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz, 120. madde hükümlerine göre red ve iadesi gereken vergi ile birlikte mükellefe ödenir.” şeklindeki kuralın iptali istemiyle itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması üzerine, Anayasa Mahkemesi'nin 10/02/2011 tarih ve E:2008/58, K:2011/37 sayılı kararında, “... Vergi, devletin vatandaşlardan kamu gücüne dayalı ve karşılıksız tahsil ettiği bedel olsa da idarece yapılmış olan vergi tahsilâtının fazla veya yersiz olduğu tespit edildikten sonra bu tahsilât, mükellefler için bir 'alacak' hâline gelmektedir.
Alacak hakkı mülkiyet hakkı kapsamında kişilerin temel haklarındandır. Kişiler yanlış veya yersiz vergi tahsilatı nedeni ile belli bir süre mülkiyetlerinde olması gereken bir meblağdan kullanma, tasarruf etme ve harcama şeklinde yararlanma imkânından mahrum kalmaktadırlar. Bu süre zarfında enflasyon nedeni ile paranın değerinde oluşan aşınma ile mülkiyetin gerçek değeri azaldığı gibi bu mülkiyetin tasarruf veya yatırım aracı olarak getirisinden yararlanmak imkânı da bulunmamaktadır. Bu şekilde kişiler mülkiyet haklarından mahrum edilerek haksızlığa uğratılmaktadır. ...
Fazla veya yersiz tahsil edilen vergilerin iadesinde, tahsilâtın yapıldığı tarih yerine başvuru tarihinden üç ay sonra başlamak üzere işleyecek faizin ödenmesine ilişkin kural, kişinin belli bir dönem için faiz gelirinden mahrum kalması sonucunu doğurarak genel yarar ile kişi yararı arasındaki dengenin bozulmasına yol açmakta, bu durum hukuk devletinde korunması gereken mülkiyet hakkının ihlâline neden olmaktadır.” değerlendirmesine yer verilmiştir.
Bu itibarla, geçici teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamakta olup, davanın kabulü ile irat kaydedilen 350.000,00-TL tutarındaki geçici teminat mektubu bedelinin, davacının söz konusu tutardan mahrum kaldığı teminat mektubunun nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'İN DÜŞÜNCESİ : Dava; Özelleştirme kapsam ve programında bulunan ... A.Ş. adına kayıtlı Aydın ili, Didim ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... numaralı parseldeki 6.760,93 m2 yüz ölçümlü taşınmazın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun uyarınca "satış" yöntemiyle özelleştirilmesini teminen gerçekleştirilen ihalede, 09/03/2021 tarih ve 3618 sayılı Cumhurbaşkanı kararında en yüksek ikinci teklif sahibi olan davacı şirketin irat kaydedilen geçici teminat mektubu bedelinin (350.000,00-TL) nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin ihale tarihinde yürürlükte olan hâlinde, bu Kanun'un amacının, bu maddede sayılan kuruluşların ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için özelleştirilmesine ilişkin esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş; 2. maddesinde, özelleştirme uygulamalarındaki ilkeler sayıldıktan sonra, son fıkrasında, Kanun'da yer verilen amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tâbi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usûllerin, kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca belirleneceği; 3. maddesinde, kuruluşların, satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemenin ve özelleştirme programına alınan kuruluşların "satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni haklarının tesisi ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi" yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihai kararları onaylamanın Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun görevleri arasında olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun'un ''Özelleştirme Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri'' başlıklı 18. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde, özelleştirme yöntemleri belirlenmiş; (C) bendinde, (A) bendinde yer alan özelleştirme yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin ihale işlemlerinin bu Kanun'a göre oluşturulan ihale komisyonları tarafından yürütüleceği; 37. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak, bu Kanun hükümleri gereğince yapılacak uygulamalar ile ihale usullerine ilişkin esasların İdarece çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği kurala bağlanmıştır.
Özelleştirme Uygulamalarında Değer Tespiti ve İhale Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (g) bendinde, ihale şartnamesinin, ihale konusu işin genel ve özel şartlarına ilişkin belge olduğu; "İhale Şartnamesi" başlıklı 10. maddesinin (h) bendinde, ihale şartnamesinin, ihale üzerinde kalan tarafından sözleşme imzalanmaması veya idarece belirlenecek miktarda kesin teminat verilmemesi veya diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde geçici teminatın irat kaydedileceği hususunu da kapsayacağı; ''Sözleşmeye Davet'' başlıklı 19. maddesinde ise, ihale sonuçlarının onaylanmasından sonra İdare tarafından süre belirtilmek suretiyle sözleşme imzalanması hususunda ihale üzerinde kalan teklif sahibine yazılı bildirimde bulunulacağı, idarece uygun görülmesi hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere ek süre verilebileceği, idareden kaynaklanan sebeplerle, verilen süre içerisinde sözleşmenin imzalanamaması durumunda, birden fazla ek süre verilebileceği, idarece verilen süre içerisinde ihale üzerinde kalan tarafından istenilen teminatın verilmemesi, diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ve sözleşme imzalanmaması hâlinde alınan teminatların İdare lehine irat kaydedileceği ve kararda yer alması hâlinde diğer teklif sahiplerine sırası ile aynı usûlün uygulanacağı belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; özelleştirme kapsam ve programında bulunan ... A.Ş. adına kayıtlı Aydın ili, Didim ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... numaralı parseldeki 6.760,93 m2 yüz ölçümlü taşınmazın 4046 sayılı Kanun uyarınca "satış" yöntemiyle özelleştirilmesini teminen 15/09/2020 tarihinde gerçekleştirilen ihalede, 09/03/2021 tarih ve 3618 sayılı Cumhurbaşkanı kararında en yüksek ikinci teklif sahibi olarak davacı şirketin belirlendiği, davalı idarece, ihalede en yüksek teklifi veren ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin sözleşme imzalamaya davet edildiği; ancak, öngörülen sürede sözleşme imzalanmaması üzerine, anılan şirkete ait geçici teminatın irat kaydedilerek, sonrasında, ihalede en yüksek ikinci teklif sahibi davacı şirkete sözleşme imzalanması için … tarih ve … sayılı yazısı ile davet yazısı gönderildiği, ilgili davet yazısında, davacı şirkete, sözleşmenin imzalanması için 01/06/2021 tarihine kadar süre verildiği, davacı şirket tarafından, davalı idareye gönderilen 29/05/2021 tarihli dilekçe ile, ihale konusu taşınmaz üzerindeki şüyulandırma işleminin giderilmesinin talep edildiği, daha sonra da 31/05/2021 tarihli ihtarname ile geçici teminatın iade edilmesinin istenildiği, davacı şirketçe, öngörülen sürede sözleşme imzalanmaması üzerine davalı idare tarafından, 07/06/2021 tarih ve 9181 sayılı Olur'a istinaden davacı şirketin 350.000,00-TL tutarındaki geçici teminatının irat kaydedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
... A.Ş. adına kayıtlı Aydın ili, Didim ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... Numaralı Parselde Bulunan Taşınmazın Özelleştirilmesine İlişkin İhale Şartnamesinin "İhale Şartnamesi ve Tanıtım Dokümanı" başlıklı 3. maddesinin 3, 4 ve 5. fıkralarında, şartname ekindeki tanıtım dokümanının, taşınmaz ile ilgili bilgi ve açıklamaları içerdiği, İdare ve/veya Kuruluş/Hazine'nin tanıtım dokümanında yer alan bilgilerin ve açıklamaların doğruluğundan, tamlığından ve maddi hatalardan sorumlu olmadığı, tanıtım dokümanında yer alan bilgi ve açıklamaların İdareyi ve/veya Kuruluş'u ilzam etmediği, teklif sahibince, son teklif verme tarihinden önce taşınmazın yerinde ve Tapu Sicilinde incelenmesinin esas olduğu, teklif sahibinin ihalenin her aşamasında, sözleşmenin imzalandığı ve tapu devrinin yapıldığı tarih itibarıyla taşınmaz hakkında tam bilgi sahibi olduğunun kabul edileceği, teklif sahibi/alıcının ihale ilanı ve şartnamedeki hükümleri aynen kabul etmiş sayılacağı; "Geçici ve Ek Geçici Teminat" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde, sözleşme imzalanması için kendisine verilen süre içerisinde ek süre talep eden teklif sahibine, bir defaya mahsus olmak üzere ihalede verilen geçici teminat tutarı kadar ek geçici teminatın getirilmesi şartıyla ek süre verilebileceği; (e) bendinde, satışın kendisine yapılmasına karar verilen teklif sahibinin idare tarafından verilen süre içerisinde, ek geçici teminatı getirmemesi, satış bedeli veya peşinat ve teminatlarla ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi, şartnamede belirtilen diğer yükümlülüklerini yerine getirmemesi, sözleşme imzalamaktan imtina edilmesi hâllerinden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda geçici teminatın idare lehine irat kaydedileceği; "Teklif Sahibi ve/veya Alıcının Yükümlülükleri" başlıklı 15. maddesinin (c) bendinde, ihaleye teklif verdiği, sözleşme imzaladığı ve tapu devrinin yapıldığı tarihler itibarıyla taşınmazın, mevcut fiziki durumunu önceden görüp, ilgili mercilerden (ilgili belediyeler, tapu-kadastro müdürlükleri, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları, vb.) her türlü bilgi ve belgeyi alarak, tapu kayıtları, imar durumları, muhdesatlar, vb. inceleyerek, her türlü bilgi ve belgeyi bilerek teklif vermiş olduğunu, sözleşmeyi imzalayacağını, bunlarla ilgili olarak daha sonra açık veya gizli ayıp iddiasıyla ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak İdare ve/veya Kuruluş'tan herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını ve bedel indirimi talep etmeyeceğini kabul ve taahhüt edeceği; "Sözleşmenin İmzalanması, Taşınmazın Devir ve Teslimi" başlıklı 17. maddesinde, taşınmazın alıcıya devir işlemine, ihale bedelinin tamamının veya peşin kısmının ödenerek, bakiyesi için gerekli teminatın verilmesi ve sözleşmenin imzalanmasını müteakip başlanacağına ilişkin kurallara yer verilmiştir.
Özelleştirme uygulamalarında, ihale şartnameleri, ihalenin genel ve özel şartlarını belirleyen belgeler olup, ihaleler bu şartname hükümlerine göre yürütülmekte ve sonuçlandırılmaktadır. Buna göre, şartnameyi hazırlayan ve kuralları belirleyen İdare ile şartnameleri imzalayarak ihalelere katılanlar açısından şartname hükümlerinin bağlayıcı olduğu ve uyuşmazlıkların çözümünde esas alınacağı açıktır. Keza, 4046 sayılı Kanun, Yönetmelik ve ile ilgili diğer mevzuata aykırı olmayan hususlara ilişkin olarak Şartname hükümlerinin esas alınması gerektiği kuşkusuzdur.
Aktarılan mevzuat ile şartname hükümleri birarada değerlendirildiğinde, ihaleye katılan tüm isteklilerin ihale şartnamesindeki tüm hususları bilerek ve isteyerek ihaleye katıldıkları, ihale şartnamesi alarak ihaleye katılan davacının da ihale dokümanında yer alan şartları bilerek ve isteyerek teklif verdiği, anılan Yönetmelik ve Şartname uyarınca, sözleşme imzalanması hususunda ihale üzerinde kalan teklif sahibine yazılı bildirimde bulunulacağı, idarece uygun görülmesi hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere ek süre verilebileceği, sözleşme imzalamaktan imtina edilmesi veya diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde geçici teminatın gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.
Davacının basiretli bir tacir gibi davranmak suretiyle ihale şartnamesinde belirtildiği üzere taşınmazla ilgili gerekli gördüğü her türlü incelemeyi ihale öncesi yapması ve taşınmazın mevcut hukukî ve fizikî durumunu bilerek ihaleye girmesi gerektiği de açıktır.
Bu itibarla, ihale sonucunun Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla onanmasından sonra ihaledeki en yüksek 2. teklif sahibi olan davacı şirketin taşınmaz satış sözleşmesini imzalamaya davet edildiği, idarece verilen süre içerisinde de sözleşmenin imzalanmaması üzerine Kurul kararında belirtildiği üzere davacı şirketin geçici teminatının irat kaydedilmesine karar verildiği anlaşıldığından, davacı şirketin geçici teminatının irat kaydedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 25/10/2022 tarihinde, davacı vekili Av. …'ın ve davalı idare vekili Av. …'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ :
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca ... A.Ş. adına kayıtlı bulunan Aydın ili, Didim ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, 6.760,93 m2 yüzölçümlü taşınmaz 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun uyarınca satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla ihaleye çıkarılmış, ihale ilanı 15/09/2020 tarih ve 31245 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
İhale Komisyonunca 26/11/2020 tarihinde teklif sahiplerinin müştereken katılımı ile yapılan nihai pazarlık görüşmesinde alınan nihai teklifler sonucunda, taşınmazın, en yüksek teklifi veren ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne (...) İhale Şartnamesi çerçevesinde satılmasına, ... şirketinin sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatın idare lehine irat kaydedilmesine, en yüksek 2. teklifi veren davacı ... Market İnşaat Gıda Dayanıklı Tüketim Malları Nakliyat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne (....) satılmasına, .... şirketinin sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatının idare lehine irat kaydedilmesine, en yüksek 3. teklifi veren ... Gıda Maddeleri Emlak İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne (...) satılmasına, ... şirketinin sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatının idare lehine irat kaydedilmesine ve ihalenin iptaline, bu hususların Cumhurbaşkanının onayına sunulmasına, ... karar verilmiş,
09/03/2021 tarih ve 3618 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, söz konusu İhale Komisyonu kararı onaylanmış ve bu karar çerçevesinde taşınmaz satış sözleşmesinin imzalanması ile karar gereklerinin yerine getirilmesi hususlarında Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yetkili kılınmıştır.
Bunun üzerine en yüksek teklif sahibi ... şirketine gönderilen 16/03/2021 tarihli yazıyla, sözleşme imzalaması için 22/04/2021 tarihinde belirtilen adreste hazır bulunması gerektiği bildirilmiş, şirketin sözleşme imzalamaması üzerine 27/07/2021 tarihinde geçici teminatının irat kaydedilmesine karar verilerek 28/04/2021 tarihli yazıyla en yüksek 2. teklif sahibi davacı .... şirketine sözleşme imzalaması için 01/06/2021 tarihinde belirtilen adreste hazır bulunması gerektiği bildirilmiştir.
Davacı tarafından 29/05/2021 tarihinde davalı idareye yapılan başvuruyla, ihalenin üzerinde kaldığı bildirilmiş ise de, Didim Tapu Sicil Müdürlüğü ve Didim Belediyesi'nde yapılan incelemeler neticesinde taşınmazın ihale ilanı ve ihale şartnamesinde belirtilen şartlara havi olmadığı, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile şuyulu olduğu ve şuyu giderilmeden ruhsatlandırılamayacağının öğrenildiği, şuyulandırma işleminin ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz maliki görünen çok ortaklı bir kooperatife yapıldığı, 30 yıldan fazla süredir sorunları çözülememiş bir kooparatifle yapılmış şuyulandırma işleminin kendisince giderilmesinin beklenilmesinin objektif iyiniyet kurallarına aykırı olduğu, Borçlar Kanunu'nun 136. maddesi gereği ifa imkânsızlığı durumunda borcun sona ereceği, taşınmazın tespit edilen değeri taşımadığının da ortaya çıktığı, bir nevi ayıplı mal statüsündeki taşınmazın bu hâliyle hiçbir işe yaramayacağı belirtilerek sözleşme imzalamadan önce şuyulandırma işleminin acilen giderilmesi, şuyulandırma işleminin giderilerek teslimin gerçekleşmemesi hâlinde ihalenin kendisi yönünden feshi ile geçici teminat mektubunun tarafına iadesini, aksi hâlde yasal yollara başvuracağını ihbar ve ihtar ettiği belirtilmiştir.
Davalı idarece başvuruya cevap verilmemiş, davacı şirketin sözleşme imzalamaması üzerine 07/06/2021 tarihinde teminatının irat kaydedilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından irat kaydedilen geçici teminat mektubu bedeli olan 350.000,00-TL'nin nakde çevrildiği tarih itibarıyla işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin süre itirazı geçerli bulunmayarak esasın incelenmesine geçildi.
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinde, bu Kanun'un amacının, bu maddede sayılan kuruluşların ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak ve Hazine'ye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etmek için özelleştirilmesine ilişkin esasları düzenlemek olduğu; 2. maddesinde, özelleştirme uygulamalarındaki ilkeler sayıldıktan sonra, son fıkrasında, Kanun'da yer verilen amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tâbi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usûllerin, kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca belirleneceği; 3. maddesinde, kuruluşların, satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemenin ve özelleştirme programına alınan kuruluşların "satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni haklarının tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi" yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihai kararları onaylamanın Kurul'un görevleri arasında olduğu belirtilmiş; ''Özelleştirme Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri'' başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinde, özelleştirme yöntemleri belirlenmiş; (C) bendinde, (A) bendinde yer alan özelleştirme yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin ihale işlemlerinin bu Kanun'a göre oluşturulan ihale komisyonları tarafından yürütüleceği; 37. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak, bu Kanun kuralları gereğince yapılacak uygulamalar ile ihale usullerine ilişkin esasların İdarece çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği kurala bağlanmıştır.
09/07/2018 tarih ve 30473 (3. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 85. maddesinde, "24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un; ... e) ... 3. maddesinin birinci fıkrası ... yürürlükten kaldırılmıştır. f) Geçici 28. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. Geçici Madde 29- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca görülmekte olan işler Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makam tarafından sonuçlandırılır."; "Kurulların görevleri" başlıklı Geçici 8. maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde danışma kurulu, koordinasyon kurulu, değerlendirme komitesi ve benzer adlar altında yapısı ve görevleri düzenlenmiş olan kurul, komisyon, komite, çalışma grubu ve benzeri birimlerden; ilgili bakanlık ve kamu kurum ve kuruluşuna dair bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesine aktarılmayanlara ait politika belirlemeye ilişkin görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığı politika kurullarına, bunların dışındaki görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığı'na veya yetkilendirilecek kurum ya da makama devredilmiş sayılır." kuralına yer verilmiştir.
Özelleştirme Uygulamalarında Değer Tespiti ve İhale Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, özelleştirme uygulamalarında değer tespiti ve ihaleye ilişkin işlemleri düzenlemektir.
"; "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Bu yönetmelikte geçen; ... g) İhale Şartnamesi: İhale konusu işin genel ve özel şartlarına ilişkin belgeyi, ... ifade eder."; ''Sözleşmeye Davet'' başlıklı 19. maddesinde, "İhale sonuçlarının onaylanmasından sonra İdare tarafından süre belirtilmek suretiyle sözleşme imzalanması hususunda ihale üzerinde kalan teklif sahibine yazılı bildirimde bulunulur. İdarece uygun görülmesi hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere ek süre verilebilir. İdareden kaynaklanan sebeplerle, verilen süre içerisinde sözleşmenin imzalanamaması durumunda, birden fazla ek süre verilebilir. İdarece verilen süre içerisinde ihale üzerinde kalan tarafından istenilen teminatın verilmemesi, diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ve sözleşme imzalanmaması, hâlinde alınan teminatlar İdare lehine irat kaydedilir ve kararda yer alması hâlinde diğer teklif sahiplerine sırası ile aynı usul uygulanır.
" kuralı yer almıştır.
... A.Ş. adına kayıtlı Aydın ili, Didim ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... Numaralı Parselde Bulunan Taşınmazın Özelleştirilmesine İlişkin İhale Şartnamesinin "İhale Şartnamesi ve Tanıtım Dokümanı" başlıklı 3. maddesinin üç, dört ve beşinci fıkralarında, şartname ekindeki tanıtım dokümanının, taşınmaz ile ilgili bilgi ve açıklamaları içerdiği, İdare ve/veya Kuruluş/Hazine'nin tanıtım dokümanında yer alan bilgi, belge ve açıklamaların doğruluğundan, tamlığından ve maddi hatalardan sorumlu olmadığı, tanıtım dokümanında yer alan bilgi ve açıklamaların İdareyi ve/veya Kuruluş/Hazineyi ilzam etmediği, teklif sahibince, son teklif verme tarihinden önce taşınmazın yerinde ve Tapu Sicilinde incelenmesinin esas olduğu, teklif sahibinin ihalenin her aşamasında, sözleşmenin imzalandığı ve tapu devrinin yapıldığı tarih itibarıyla taşınmaz hakkında tam bilgi sahibi olduğunun kabul edileceği, teklif sahibi/alıcının ihale ilanı ve şartnamedeki hükümleri aynen kabul etmiş sayılacağı; "Geçici ve Ek Geçici Teminat" başlıklı 8. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde, sözleşme imzalanması için kendisine verilen süre içerisinde ek süre talep eden teklif sahibine, bir defaya mahsus olmak üzere ihalede verilen geçici teminat tutarı kadar ek geçici teminatın getirilmesi şartıyla ek süre verilebileceği; (e) bendinde, satışın kendisine yapılmasına karar verilen teklif sahibinin idare tarafından verilen süre içerisinde, ek geçici teminatı getirmemesi, satış bedeli veya peşinat ve teminatlarla ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi, şartnamede belirtilen diğer yükümlülüklerini yerine getirmemesi, sözleşme imzalamaktan imtina etmesi hâllerinden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda geçici teminatın idare lehine irat kaydedileceği kurala bağlanmış;
“Teklif Sahibi ve/veya Alıcının Yükümlülükleri” başlıklı 15. maddesinde, “Teklif sahibi ve/veya alıcı, şartnamede belirtilen yükümlülüklerinin yanı sıra:
a)Taşınmazın yüzölçümünün tapu kaydında belirtilen miktardan eksik olduğu veya taşınmazın tecavüzlü bulunduğu veya başka bir gerekçeyle idare ve/veya kuruluş/Hazine'den herhangi bir hak talebinde bulunmayacağını,
b)“İdare ve/veya kuruluş/Hazine'nin yükümlülükleri” maddesindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla, şartnamenin “Sözleşmenin imzalanması, devir ve teslim” maddesinde belirtilen hususlara ilave olarak tapu devrinin yapıldığı tarihten önceki döneme ilişkin yapılmış olan her türlü işlem ve işlem sonuçları ile ilgili olarak idare ve/veya kuruluş/Hazine'yi ilzam edecek hiçbir başvuru ve rücu hakkının bulunmadığını,
c) İhaleye teklif verdiği, sözleşme imzaladığı ve tapu devrinin yapıldığı tarihler itibarıyla taşınmazın mevcut fiziki durumunu önceden görüp, ilgili mercilerden (ilgili belediyeler, tapu kadastro müdürlükleri, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları, vb.) her türlü bilgi ve belgeyi alarak, tapu kayıtları, imar durumları, muhdesatları vb. inceleyerek, her türlü bilgi ve belgeyi bilerek teklif vermiş olduğunu ve sözleşmeyi imzalayacağını ve taşınmazı devir alacağını, bunlarla ilgili olarak daha sonra açık veya gizli ayıp iddiasıyla ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak idare ve/veya kuruluş/Hazine'den herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını ve bedel indirimi talep etmeyeceğini, … kabul, beyan ve taahhüt eder.” kuralına yer verilmiş;
"Sözleşmenin İmzalanması, Taşınmazın Devir ve Teslimi" başlıklı 17. maddesinde, taşınmazın alıcıya devir işlemine, ihale bedelinin tamamının veya peşin kısmının ödenerek, bakiyesi için gerekli teminatın verilmesi ve sözleşmenin imzalanmasını müteakip başlanacağı belirtilmiştir.
İhale konusu taşınmaza ilişkin olarak düzenlenen Ağustos 2020 tarihli Bilgi Notu'nun "Taşınmaza İlişkin Genel Bilgiler" bölümünün "Tapu Kayıt Bilgileri" kısmında, "Maliki/hissesi: ... Anonim Şirketi - Tam; Tapu Tetkiki: Didim Tapu Müdürlüğünde yapılan araştırmalar neticesinde tarafımıza ibraz edilen taşınmaza ait tapu kaydına göre ... A.Ş.'ye ait taşınmaz üzerinde; **Diğer (Konusu:3194 sayılı İmar Kanunu'nun Ek-3 maddesi kapsamında hazırlanan imar planları devir tarihinden itibaren 5 yıl süre ile değiştirilemez.) Tarih: -Sayı: -(Başlama Tarih:13/02/2018 Bitiş Tarihi: 13/02/2018 -Süre:) beyan kayıtları bulunmaktadır. (… tarih, … yevmiye) ***4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümlerine tâbidir. (Tarih:…, Yev:…) beyanı bulunmaktadır.” bilgilerine yer verilmiştir.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:
Özelleştirme uygulamalarında, ihale şartnameleri, ihalenin genel ve özel şartlarını belirleyen belgeler olup, ihaleler bu şartname hükümlerine göre yürütülmekte ve sonuçlandırılmaktadır. Buna göre, şartnameyi hazırlayan ve kuralları belirleyen idare ile şartnameleri imzalayarak ihalelere katılanlar açısından şartname hükümlerinin bağlayıcı olduğu ve uyuşmazlıkların çözümünde esas alınacağı açıktır. Keza, 4046 sayılı Kanun, Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata aykırı olmayan hususlara ilişkin olarak Şartname hükümlerinin esas alınması gerektiği kuşkusuzdur.
İhale Şartnamesi'nin 15. maddesinde, teklif sahibi ve/veya alıcının, taşınmazın yüzölçümünün tapu kaydında belirtilen miktardan eksik olduğu veya taşınmazın tecavüzlü bulunduğu veya başka bir gerekçeyle idareden ve/veya kuruluş/Hazine'den herhangi bir hak talebinde bulunmayacağını, ihaleye teklif verdiği ve sözleşme imzaladığı tarihler itibarıyla taşınmazın mevcut fiziki durumunu önceden görüp, ilgili mercilerden (ilgili belediyeler, tapu kadastro müdürlükleri, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları, vb) her türlü bilgi ve belgeyi alarak, tapu kayıtları, imar durumları, muhdesatlar, vb. inceleyerek, her türlü bilgi ve belgeyi bilerek teklif vermiş olduğunu ve sözleşmeyi imzalayacağını ve taşınmazı devir alacağını, bunlarla ilgili olarak daha sonra açık veya gizli ayıp iddiasıyla ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak idare ve/veya kuruluş/Hazine'den herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını ve bedel indirimi talep etmeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt edeceği kurala bağlanmış, davacı da bu şartlar dahilinde ihaleye katılmıştır.
Ancak davacı tarafından dosyaya sunulan, Didim Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nce verilen … tarih ve … sayılı cevapta, Belediye sınırları içerisinde bulunan söz konusu ... Mahallesi ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile şuyulu olduğu, şuyu giderilmeden ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ruhsatlandırılamayacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, İhale Şartnamesi'nde taşınmaza ilişkin olarak her türlü incelemenin yapılması ve taşınmaza ilişkin bilgi ve belgelerin bilinerek ihaleye teklif verilmesi gerekliliği, ihaleye katılan teklif sahiplerine yüklenmiş ise de, taşınmaza ilişkin Bilgi Notunda taşınmazın maliki/hissesi olarak "... A.Ş.-Tam" olarak belirtilmesi ancak Didim Belediye Başkanlığı'nca 27/05/2021 tarihli yazıda, taşınmazın diğer bir taşınmazla şuyulu olduğu ve şuyu giderilmeden ruhsatlandırılamayacağının belirtilmiş olması karşısında, davacının ruhsatlandırılamayacak olan taşınmazı satın almasının beklenemeyeceği, taşınmazın malikinin bütünüyle ... olarak belirtildiğinden bu şartlar dahilinde ihaleye katıldığı ve ihale sonrasında taşınmazın şuyulu olduğunu öğrendiğini belirterek sözleşmeyi imzalamaktan imtina ettiği, nitekim ihalede alıcı çıkmaması üzerine söz konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdaki şuyunun giderilerek oluşturulan ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların davalı idarece satışı amacıyla ihaleye çıkarıldığı da anlaşıldığından, geçici teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamakta olup irat kaydedilen 350.000,00-TL tutarındaki geçici teminat mektubu bedelinin teminat mektubunun nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN KABULÜNE, …-TL tutarındaki geçici teminat mektubu bedelinin teminat mektubunun nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ÖDENMESİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ….-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Hükmolunan tazminat tutarı üzerinden hesaplanan ….-TL tutarındaki nisbi karar harcından, davanın açıldığı sırada yatırılan ….-TL'nin mahsubu sonucu geriye kalan ve davalı idareye yükletilmesi gereken ….-TL harcın davalı idareye tamamlattırılması hususunda ilgili Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılmasına,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 25/10/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Aydın ili, Didim ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde ... A.Ş. adına kayıtlı taşınmazın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri kapsamında satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla gerçekleştirilen ihalede en yüksek 2. teklifi veren davacı tarafından, sözleşmeyi imzalamaması sebebiyle irat kaydedilen geçici teminat mektubu bedeli olan 350.000,00-TL'nin nakde çevrildiği tarih itibarıyla işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca ... A.Ş. adına kayıtlı bulunan Aydın ili, Didim ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı 6.760,93 m2 yüzölçümlü taşınmazın satışına ilişkin olarak gerçekleştirilen ihale sonucunda 26/11/2020 tarihli İhale Komisyonu kararıyla, taşınmazın en yüksek teklifi veren ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne İhale Şartnamesi çerçevesinde satılmasına karar verilmiş, ... şirketinin sözleşmeyi imzalamaması üzerine taşınmazın en yüksek 2. teklifi veren davacı ... Market İnşaat Gıda Dayanıklı Tüketim Malları Nakliyat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne satılmasına karar verilmiş, 28/04/2021 tarihli yazıyla sözleşme imzalaması için 01/06/2021 tarihinde belirtilen adreste hazır bulunması gerektiği bildirilmiştir.
Davacı tarafından 29/05/2021 tarihinde davalı idareye yapılan başvuruyla, ihalenin üzerinde kaldığı bildirilmiş ise de Didim Tapu Sicil Müdürlüğü ve Didim Belediyesinde yapılan incelemeler neticesinde taşınmazın ihale ilanı ve ihale şartnamesinde belirtilen şartlara havi olmadığı, taşınmazın ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile şuyulu olduğu ve şuyu giderilmeden ruhsatlandırılamayacağının öğrenildiği, şuyulandırma işleminin ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz maliki görünen çok ortaklı bir kooperatife yapıldığı, 30 yıldan fazla süredir sorunları çözülememiş bir kooparatifle yapılmış şuyulandırma işleminin kendisince giderilmesinin beklenilmesinin objektif iyiniyet kurallarına aykırı olduğu, Borçlar Kanunu'nun 136. maddesi gereği ifa imkânsızlığı durumunda borcun sona ereceği, taşınmazın tespit edilen değeri taşımadığının da ortaya çıktığı, bir nevi ayıplı mal statüsündeki taşınmazın bu hâliyle hiçbir işe yaramayacağı belirtilerek sözleşme imzalamadan önce şuyulandırma işleminin acilen giderilmesi, şuyulandırma işleminin giderilerek teslimin gerçekleşmemesi hâlinde ihalenin kendisi yönünden feshini, geçici teminat mektubunun tarafına iadesini, aksi hâlde yasal yollara başvuracağını ihbar ve ihtar ettiği belirtilmiştir.
Davalı idarece başvuruya cevap verilmemiş, davacı şirketin sözleşme imzalamaması üzerine 07/06/2021 tarihinde teminatının irat kaydedilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından irat kaydedilen geçici teminat mektubu bedeli olan 350.000,00-TL'nin nakde çevrildiği tarih itibarıyla işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İhale Şartnamesi'nin 15. maddesinde, teklif sahiplerinin ihaleye teklif verdiği ve sözleşme imzaladığı tarihler itibarıyla taşınmazın mevcut fiziki durumunu önceden görüp, ilgili mercilerden (ilgili belediyeler, tapu kadastro müdürlükleri, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları, vb) her türlü bilgi ve belgeyi alarak, tapu kayıtları, imar durumları, muhdesatlar, vb. inceleyerek, her türlü bilgi ve belgeyi bilerek teklif vermiş olduğunu ve sözleşmeyi imzalayacağını ve taşınmazı devir alacağını, bunlarla ilgili olarak daha sonra açık veya gizli ayıp iddiasıyla ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak idare ve/veya kuruluş/hazineden herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını ve bedel indirimi talep etmeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt edeceği kurala bağlanmıştır.
Uyuşmazlık Didim Belediye Başkanlığı'nca davacı şirkete cevaben yazılan 27/05/2021 tarih ve 1647 sayılı yazıda belirtilen söz konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ... ada, ... parsel sayılı taşınmazla şuyulu olmasından dolayı, şuyu giderilmeden ruhsatlandırılamayacağına ilişkin hukukî sorun sebebiyle davacının sözleşmeyi imzalamaktan imtina edip edemeyeceği ve imtina etmesi hâlinde de geçici teminatın irat kaydedilip kaydedilemeyeceğine ilişkindir.
İhale kapsamında davalı idare tarafından anılan taşınmaza ilişkin olarak hazırlanan Bilgi Notu'nun tarihinin Ağustos 2020, taşınmazın şuyulu olduğunu belirten Belediye yazısının tarihinin ise 27/05/2021 olduğu anlaşılmaktadır.
İhale Şartnamesi'nin aktarılan 15. maddesi uyarınca, taşınmaza ilişkin her türlü bilgi ve belgenin ilgili mercilerden alınması, incelenmesi ve bunların bilinerek teklif verilmesi teklif sahiplerinin yükümlülüğü kapsamında olduğundan, söz konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile şuyulandırılması işleminin ne zaman gerçekleştirildiğinin ara kararı ile ilgili mercilerden sorulması suretiyle bu hususun ihaleye teklif verilme tarihinden önce davacı tarafından bilinebilir olup olmadığı ortaya konulduktan ve davalı idarenin söz konusu hukukî sorun ile ilgili teklif sahiplerini yanıltmış olup olmadığı belirlendikten sonra karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.