T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2022/4391
Karar No : 2023/4284
DAVACI : … Tarım Sanayi Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
Özelleştirme kapsam ve programında bulunan Maliye Hazinesi adına kayıtlı Ankara ili, Kalecik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı, 113.940,59 metrekare yüzölçümlü taşınmazın satışı için 03/08/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin … tarih ve … sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Olur'u ile iptaline ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : İdarenin hukuka uygun işlemlerinin her zaman geri alınamayacağı, idarî işlemleri geri alma yetkisinin idarî istikrarı sağlayabilmek ve kazanılmış hakları koruyabilmek için belli şartlara tâbi tutulmasının zorunlu olduğu, dava konusu ihalenin iptalini gerektiren idarenin açık bir hatası bulunmadığı, ayrıca ihalenin iptalinin kendilerinden kaynaklanan bir nedene de dayanmadığı, dava konusu işlemin hukukî belirlilik ve hukukî güvenlik ilkelerine aykırılık oluşturduğu, rekabet şartlarının sağlandığı ihalede en yüksek teklifi verdikleri ve ihalenin üzerlerinde kaldığı, ihalenin üzerinden yetmiş gün geçtikten sonra idarece iptal edildiği, idarece ihalede usulsüzlük bulunduğu veya rekabetin oluşmadığı benzeri herhangi bir gerekçenin gösterilmediği, takdir yetkisinin yerinde kullanılmadığı ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
İhale Şartnamesi'nde idarenin ihaleyi yapıp yapmamakta serbest olduğunun açıkça belirtildiği, davacının bu hususu bilerek ihaleye katıldığı, dava konusu işlemin 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun ve ihale şartnamesi hükümleri çerçevesinde tesis edilmiş olduğu, ihale komisyonu kararının onay için Başkanlık makamına sunulması üzerine anılan kararın onaylanmadığı, davacının geçici teminatının iade edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ :
Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'UN DÜŞÜNCESİ :
Dava; özelleştirme kapsam ve programında bulunan Maliye Hazinesi adına kayıtlı Ankara ili, Kalecik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı, 113.940,59 metrekare yüzölçümlü taşınmazın satışı için 03/08/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Olur'unun iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasında Kurul'un görevleri sayılarak, (d) bendinde, özelleştirme programına alınan kuruluşların "satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi" yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihaî kararları onaylama yetkisinin, Kurul'un görevleri arasında olduğu belirtilmiş; aynı maddenin 3. fıkrasında ise, Kurul'un, hizmetin ifası için yarar gördüğü hâllerde parasal sınırları ile usul ve esaslarını açıkça belirlemek kaydıyla bu maddenin (d) ve (g) bentlerinde yazılı konularda Özelleştirme İdaresi Başkanlığına yetki verebileceği kurala bağlanmıştır.
Bu yetki uyarınca Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla, Kurul'un … tarih ve … sayılı kararıyla Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na devredilen 75 milyar TL (yetmişbeşmilyar Türk Lirası)'na kadar olan özelleştirme ihalelerinde satış ve/veya devir onay yetkisi parasal sınırının, Türk Lirası cinsinden satış ve/veya devirler için 1.000.000 (birmilyon) ABD Dolarının onay tarihindeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek hesaplanacak tutar olarak yeniden belirlenmesine karar verilmiştir.
Ankara ili, Kalecik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı taşınmazın satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin İhale Şartnamesi'nin "İhalenin Onayı" başlıklı 12. maddesinde, ihale komisyonu tarafından ihale sonucunda verilen nihaî kararın 4046 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde onaya sunulacağı, sözleşmenin imzalanabilmesi için komisyonun nihaî kararının onaylanması gerektiği, teklif sahipleri/alıcının nihaî kararın onaylanmaması veya gecikerek onaylanması, taşınmazın devrinin gecikmesi veya yapılamaması veya başka bir nedenle zarar, ziyan ve benzeri ad altında herhangi bir talepte bulunmayacağını kabul, beyan ve taahhüt ettiği, ihalenin onaylandıktan sonra kesinleşeceği ve ihale sonuçlarının Resmî Gazete'de yayımlanacağı; "Diğer Hususlar" başlıklı 21. maddesinin (h) bendinde, idarenin, ihale işlemlerini 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yürüttüğü, ihalenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na tâbi olmadığı ve idarenin ihaleyi yapıp yapmamakta serbest olduğu düzenlemelerine yer verilmiştir.
4046 sayılı Kanun'a göre, Kurul'ca, belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, Kanun'da "kuruluş" olarak sayılan genel ve katma bütçeli idarelerin gördükleri kamu hizmetleri ile doğrudan doğruya ilgili olmayan varlıklarının ekonomide verimlilik artışı ile kamu giderlerinde azalma sağlamak, Hazineye ait taşınmazların kamuya gelir elde etmek için özelleştirilmelerinin mümkün olduğu, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun söz konusu özelleştirmeler kapsamında yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihaî kararları onaylama yetkisini haiz olduğu, Kurul'un hizmetin ifası için yarar gördüğü hâllerde parasal sınırları ile usul ve esaslarını açıkça belirlemek kaydıyla ihale komisyonlarınca verilen nihaî kararları onaylama konusunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na yetki verebileceği, nitekim yukarıda alıntısına yer verilen 13/01/1998 tarih ve 98/03 sayılı Kurul kararıyla bedeli 1.000.000,00-ABD Dolarına kadar olan ihalelere ilişkin onay yetkisinin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na devredildiği, ihale şartnamesinde yer alan kurallar uyarınca da ihalenin ihale komisyonu kararının ilgili makam tarafından onaylanmasından sonra kesinleşeceği anlaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca … tarih ve … sayılı Olur'a istinaden, özelleştirme kapsam ve programında bulunan Maliye Hazinesi adına kayıtlı Ankara ili, Kalecik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı, 113.940,59 metrekare yüzölçümlü taşınmazın satış yöntemi ile özelleştirilmesini teminen kapalı zarf içerisinde teklif almak, sonrasında görüşmeler yapmak ve pazarlık usulü uygulanmak suretiyle ihaleye çıkıldığı, son teklif verme tarihi olan 26/07/2022 tarihi itibarıyla 8 (sekiz) yatırımcı tarafından ihale dokümanının satın alındığı, 03/08/2022 tarihinde 7 (yedi) yatırımcının katılımıyla gerçekleştirilen nihai pazarlık görüşmelerinde tüm teklif sahiplerinden yazılı olarak 1 (bir) tur elemesiz kapalı zarf içerisinde teklif alındığı ve kapalı zarf içerisinde teklif almak suretiyle 2 (iki) elemeli yazılı tur yapıldığı, anılan elemeli turlar sonucunda 2 (iki) teklif sahibinin elenmesiyle, geriye kalan 5 (beş) teklif sahibinin katılımı ile açık artırmaya geçildiği ve açık artırma sırasında 3 (üç) teklif sahibinin 2. turun sonunda çekildiği, kalan 2 (iki) teklif sahibi ile açık artırmaya üç tur daha devam edildiği, açık artırma sonucunda … tarih ve … sayılı ihale komisyonu kararı ile taşınmazın 6.000.0000,00-TL bedelle en yüksek teklifi veren davacıya ihale şartnamesi çerçevesinde satılmasına ve kararın Başkanlık makamının onayına sunulmasına karar verildiği, Başkanlık makamının … tarih ve … sayılı Oluru ile, … tarih ve … sayılı ihale komisyonu kararının onaylanmayarak, ihalenin iptal edilmesine ve söz konusu ihale için yatırılan geçici teminatın iade edilmesine karar verildiği ve bu hususun Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısıyla davacıya bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Özelleştirme ihalelerinde, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun veya yetkisini devrettiği Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın ihale komisyonunca verilen nihaî kararları onaylayıp onaylamama konusunda takdir yetkisine sahip olduğu, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, bu yetki kullanılırken hukuken geçerli seçenekler arasından tercihte bulunulması ve işlemin yapılıp yapılmaması noktasında makûl ve meşru sebepler dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği açıktır. Söz konusu takdir yetkisinin denetiminde, 4046 sayılı Kanun'da yer alan temel ilkeler gözetileceği gibi idare hukukuna hâkim olan hukukî güvenirlilik, idari istikrar gibi ilkelerin de dikkate alınması gerekmektedir.
Danıştay Onüçüncü Dairesinin 19/12/2022 tarihli ara kararı ile davalı idareden, dava konusu ihalede idarenin takdir yetkisini ihale komisyonu kararının onaylanmaması yönünde kullanmasının somut gerekçesinin (ihale bedelinin düşük olması, ihaleye katılımın yetersiz olması vb. sebeplerin bulunup bulunmadığının) bildirilmesi istenilmiş; davalı idare tarafından ara kararına verilen cevapta, 03/08/2022 tarihinde 7 (yedi) yatırımcının katılımı ile gerçekleştirilen nihai pazarlık görüşmelerinde bir elemesiz tur ve iki elemeli turun yapıldığının, elemeli turlarda 2 (iki) teklif sahibinin elenmesiyle geriye kalan 5 (beş) teklif sahibinin katılımıyla yapılan açık artırma sırasında 3 (üç) teklif sahibinin 2. (ikinci) tur sonunda çekildiğinin, kalan 2 (iki) teklif sahibi ile açık artırmaya 3 (üç) tur daha devam edildiğinin, açık artırma sonucunda en yüksek teklifin 6.000.000,00-(altımilyon) TL ile davacı tarafından verildiğinin, idarece yapılan değerlendirmede, ihalede her ne kadar değer tespitinin üzerinde teklif alınmış olsa da nihai pazarlık görüşmelerinde gereken rekabetin sağlanmadığı kanaatine varılması sonucunda ihalenin iptaline karar verildiğinin ifade edilmesi üzerine bu kez 22/02/2023 tarihli ara kararı ile, davalı idareden, dava konusu ihalede gereken rekabetin sağlanmadığı kanaatine varılmasının sebebini oluşturan olgu ve gerekçelerin somutlaştırılmak suretiyle açıklanması istenilmiş; davalı idare tarafından ara kararına verilen cevapta, 5 (beş) teklif sahibinin katılımıyla gerçekleştirilen açık artırma sürecinde 3 (üç) teklif sahibinin 2. (ikinci) tur sonunda açık artırmadan çekilmesi ve kalan 2 (iki) teklif sahibi ile de ancak 3 (üç) tur daha açık artırmaya devam edilmesi dikkate alınarak ihalenin iptal edilmesi kanaatine varıldığı belirtilmekle yetinilmiştir.
Davalı idare tarafından ara kararlarına verilen yanıtlar ile dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; ihalenin iptal edilmesine ilişkin sebep idarece rekabetin sağlanmaması olarak gösterilmiş ise de, ihalede nihaî pazarlık görüşmelerinin 7 (yedi) yatırımcının katılımı ile gerçekleştirildiği, elemeli turlarda 2 (iki) teklif sahibinin elenmesi üzerine 5 (beş) teklif sahibinin katılımıyla açık artırma yapıldığı, yapılan açık artırma sırasında 3 (üç) teklif sahibinin 2. (ikinci) tur sonunda çekildiği, kalan 2 (iki) teklif sahibi ile açık artırmaya 3 (üç) tur daha devam edilerek toplamda 5 (beş) tur açık artırma ile teklif alındığı, açık artırma görüşmeleri sırasında teklif sahipleri tarafından verilen teklif bedelleri ile açık artırma sonucunda en yüksek teklifi veren davacının teklif ettiği 6.000.000,00-TL'lik bedelin, taşınmazın … tarih ve … sayılı Değer Tespit Komisyonu kararında belirlenen satış değeri bedelinin (3.080.000.- TL) üzerinde olduğu dikkate alındığında, ihalede rekabetin sağlanmadığına ilişkin herhangi bir somut gerekçenin veya takdir yetkisinin ihalenin iptal edilmesi yolunda kullanılmasına ilişkin başkaca geçerli bir hukukî sebebin davalı idare tarafından ortaya konulamadığı sonucuna varıldığından, ihalenin iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu … tarih ve … sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Olur'unun iptaline karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce duruşma için taraflara önceden bildirilen 24/10/2023 tarihinde, davacı vekili Av. …'ın ve davalı idare vekili Av. …'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davalı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca … tarih ve … sayılı Olur'a istinaden, özelleştirme kapsam ve programında bulunan Maliye Hazinesi adına kayıtlı Ankara ili, Kalecik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı, 113.940,59 metrekare yüzölçümlü taşınmazın satış yöntemi ile özelleştirilmesini teminen kapalı zarf içerisinde teklif almak, sonrasında görüşmeler yapmak ve pazarlık usulü uygulanmak suretiyle ihaleye çıkılmıştır.
Son teklif verme tarihi olan 26/07/2022 tarihi itibarıyla 8 (sekiz) yatırımcı tarafından ihale dokümanı satın alınmış, 03/08/2022 tarihinde 7 (yedi) yatırımcının katılımıyla gerçekleştirilen nihai pazarlık görüşmelerinde tüm teklif sahiplerinden yazılı olarak 1 (bir) tur elemesiz kapalı zarf içerisinde teklif alınmış ve kapalı zarf içerisinde teklif almak suretiyle 2 (iki) elemeli yazılı tur yapılmıştır.
Yapılan elemeli turlar neticesinde 2 (iki) teklif sahibinin elenmesiyle, geriye kalan 5 (beş) teklif sahibinin katılımı ile açık artırma gerçekleştirilmiş, açık artırma sırasında 3 (üç) teklif sahibi 2. turun sonunda çekilmiş ve geriye kalan 2 (iki) teklif sahibi ile açık artırmaya üç tur daha devam edilmiştir.
Açık artırma sonucunda alınan … tarih ve … sayılı ihale komisyonu kararı ile taşınmazın 6.000.000,00-TL bedelle en yüksek teklifi veren davacıya ihale şartnamesi çerçevesinde satılmasına ve kararın Başkanlık makamının onayına sunulmasına karar verilmiştir.
Başkanlık makamının … tarih ve … sayılı Oluru ile, … tarih ve … sayılı ihale komisyonu kararının onaylanmayarak, ihalenin iptal edilmesine ve söz konusu ihale için yatırılan geçici teminatın iade edilmesine karar verilmiş, bu husus Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısıyla davacıya bildirilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından, özelleştirme kapsam ve programında bulunan Maliye Hazinesi adına kayıtlı Ankara ili, Kalecik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı, 113.940,59 metrekare yüzölçümlü taşınmazın satışı için 03/08/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin … tarih ve … sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Olur'u ile iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un (Kanun) "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasında Kurul'un görevleri sayılarak, (d) bendinde, özelleştirme programına alınan kuruluşların "satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi" yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihaî kararları onaylama yetkisinin, Kurul'un görevleri arasında olduğu belirtilmiş; aynı maddenin 3. fıkrasında ise, Kurul'un, hizmetin ifası için yarar gördüğü hâllerde parasal sınırları ile usul ve esaslarını açıkça belirlemek kaydıyla bu maddenin (d) ve (g) bentlerinde yazılı konularda Özelleştirme İdaresi Başkanlığına yetki verebileceği kurala bağlanmıştır.
Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla, Kurul'un … tarih ve … sayılı kararıyla Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na devredilen 75 milyar TL (yetmişbeşmilyar Türk Lirası)'na kadar olan özelleştirme ihalelerinde satış ve/veya devir onay yetkisi parasal sınırının, Türk Lirası cinsinden satış ve/veya devirler için 1.000.000 (birmilyon) ABD Dolarının onay tarihindeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek hesaplanacak tutar olarak yeniden belirlenmesine karar verilmiştir.
Ankara ili, Kalecik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı taşınmazın satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin İhale Şartnamesi'nin "İhalenin Onayı" başlıklı 12. maddesinde, ihale komisyonu tarafından ihale sonucunda verilen nihaî kararın 4046 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde onaya sunulacağı, sözleşmenin imzalanabilmesi için komisyonun nihaî kararının onaylanması gerektiği, teklif sahipleri/alıcının nihaî kararın onaylanmaması veya gecikerek onaylanması, taşınmazın devrinin gecikmesi veya yapılamaması veya başka bir nedenle zarar, ziyan ve benzeri ad altında herhangi bir talepte bulunmayacağını kabul, beyan ve taahhüt ettiği, ihalenin onaylandıktan sonra kesinleşeceği ve ihale sonuçlarının Resmî Gazete'de yayımlanacağı; "Diğer Hususlar" başlıklı 21. maddesinin (h) bendinde, idarenin, ihale işlemlerini 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yürüttüğü, ihalenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na tâbi olmadığı ve idarenin ihaleyi yapıp yapmamakta serbest olduğu düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4046 sayılı Kanun'a göre, Kurul'ca, belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, Kanun'da "kuruluş" olarak sayılan genel ve katma bütçeli idarelerin gördükleri kamu hizmetleri ile doğrudan doğruya ilgili olmayan varlıklarının ekonomide verimlilik artışı ile kamu giderlerinde azalma sağlamak, Hazineye ait taşınmazların kamuya gelir elde etmek için özelleştirilmelerinin mümkün olduğu, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun söz konusu özelleştirmeler kapsamında yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihaî kararları onaylama yetkisini haiz olduğu, Kurul'un hizmetin ifası için yarar gördüğü hâllerde parasal sınırları ile usul ve esaslarını açıkça belirlemek kaydıyla ihale komisyonlarınca verilen nihaî kararları onaylama konusunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na yetki verebileceği, nitekim 13/01/1998 tarih ve 98/03 sayılı Kurul kararıyla bedeli 1.000.000,00-ABD Dolarına kadar olan ihalelere ilişkin onay yetkisinin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na devredildiği, ihale şartnamesinde yer alan kurallar uyarınca da ihale komisyonu kararının ilgili makam tarafından onaylanmasından sonra kesinleşeceği anlaşılmaktadır.
Özelleştirme ihalelerinde, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun veya yetkisini devrettiği Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın ihale komisyonunca verilen nihaî kararları onaylayıp onaylamama konusunda takdir yetkisine sahip olduğu açıktır. İdareye ihaleyi onaylama ya da onaylamayarak iptal etme konusunda tanınan bu yetki, ihale işlemlerinin sırf mevzuata uygunluğunu denetlemeye yönelik olmayıp, aynı zamanda ihale konusu işin özelliklerini, benzer işlere ilişkin diğer ihalelerin sonuçlarını ve ihalede oluşan fiyatın piyasa şartlarına uygun olup olmadığı konusunda yerindelik denetimi yaparak idare menfaatini koruması amacıyla düzenlenmiştir.
Hem hukuka uygunluk ve hem de yerindelik denetimi yapılarak bu konuda alınan idarî kararın yargısal denetimi de özellik göstermektedir. Başka bir anlatımla, 4046 sayılı Kanun'da ihale komisyonu kararlarını onaylama zorunluluğu getirilmemesi nedeniyle, idareye tanınan yetkinin onaylamama yönünde kullanılması hâlinde, bu yetkinin kamu yararına kullanıldığının ispatı bakımından, hukuken kesin delil niteliği taşıyan belgelere dayanılması gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır. Dolayısıyla, ihale iptali işleminin idarî davaya konu edilmesi hâlinde, gerek davalı idarenin yapacağı açıklamalar ve sunduğu belgeler ve gerekse re'sen yapılacak araştırma sonucunda elde edilen bulgular işlemde kamu yararına aykırılık bulunmadığını ortaya koyar nitelikte ise işlemde, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırılıktan söz edilemez.
Öte yandan, ihaleyi onaylama ya da onaylamayarak iptal etme konusundaki bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, bu yetki kullanılırken hukuken geçerli seçenekler arasından tercihte bulunulması ve işlemin yapılıp yapılmaması noktasında makûl ve meşru sebepler dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği açıktır. Söz konusu takdir yetkisinin denetiminde, 4046 sayılı Kanun'da yer alan temel ilkelerin gözetilmesi gerektiği gibi idare hukukuna hâkim olan hukukî güvenirlilik, idari istikrar gibi ilkelerin de dikkate alınması gerekmektedir.
Dairemizin 19/12/2022 tarihli ara kararı ile, davalı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'ndan, diğer hususların yanında, dava konusu ihalede idarenin takdir yetkisini ihale komisyonu kararının onaylanmaması yönünde kullanmasının somut gerekçesinin (ihale bedelinin düşük olması, ihaleye katılımın yetersiz olması vb. sebeplerin bulunup bulunmadığının) bildirilmesi istenilmiş; davalı idare tarafından ara kararına verilen cevapta, 03/08/2022 tarihinde 7 (yedi) yatırımcının katılımı ile gerçekleştirilen nihai pazarlık görüşmelerinde bir elemesiz tur ve iki elemeli tur yapıldığı, elemeli turlarda 2 (iki) teklif sahibinin elenmesiyle geriye kalan 5 (beş) teklif sahibinin katılımıyla açık artırma yapıldığı, yapılan açık artırma sırasında 3 (üç) teklif sahibinin 2. (ikinci) tur sonunda çekildiği, geriye kalan 2 (iki) teklif sahibi ile açık artırmaya 3 (üç) tur daha devam edildiği, açık artırma neticesinde en yüksek teklifin 6.000.000,00-(altımilyon) TL ile davacı tarafından verildiği, idarece yapılan değerlendirmede, ihalede her ne kadar değer tespitinin üzerinde teklif alınmış olsa da nihai pazarlık görüşmelerinde gereken rekabetin sağlanmadığı kanaatine varıldığı ve ihalenin iptaline karar verildiği ifade edilmiştir.
Bunun üzerine Dairemizin 22/02/2023 tarihli ara kararı ile, davalı idareden, dava konusu ihalede gereken rekabetin sağlanmadığı kanaatine varılmasının sebebini oluşturan olgu ve gerekçelerin somutlaştırılmak suretiyle açıklanması istenilmiş; davalı idare tarafından ara kararına verilen cevapta, 5 (beş) teklif sahibinin katılımıyla gerçekleştirilen açık artırma sürecinde 3 (üç) teklif sahibinin 2. (ikinci) tur sonunda açık artırmadan çekilmesi ve geriye kalan 2 (iki) teklif sahibi ile de ancak 3 (üç) tur daha açık artırmaya devam edilmesi dikkate alınarak ihalenin iptal edilmesi kanaatine varıldığı belirtilmekle yetinilmiştir.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Dairemizin 19/12/2022 ve 22/02/2023 tarihli ara kararlarına verilen cevaplar ile dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; Ankara ili, Kalecik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı, 113.940,59 metrekare yüzölçümlü taşınmazın satış yöntemi ile özelleştirilmesini teminen 03/08/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklifin 6.000.000,00-TL ile davacı tarafından verildiği ve taşınmazın davacıya satışına ilişkin ihale komisyonu kararının Başkanlık makamı Oluru ile onaylanmayarak ihalenin iptal edilmesine karar verildiği, idarece ihalenin iptal edilmesine ilişkin sebebin rekabetin sağlanmaması olarak gösterildiği, ancak ihalede nihaî pazarlık görüşmelerinin 7 (yedi) yatırımcının katılımı ile gerçekleştirildiği, elemeli turlarda 2 (iki) teklif sahibinin elenmesi üzerine 5 (beş) teklif sahibinin katılımıyla açık artırma yapıldığı, yapılan açık artırma sırasında 3 (üç) teklif sahibinin 2. (ikinci) tur sonunda çekildiği, geriye kalan 2 (iki) teklif sahibi ile açık artırmaya 3 (üç) tur daha devam edilerek toplamda 5 (beş) tur açık artırma ile teklif alındığı, açık artırma görüşmeleri sırasında teklif sahipleri tarafından verilen teklif bedelleri ile açık artırma sonucunda en yüksek teklifi veren davacının teklif ettiği 6.000.000,00-TL'lik bedelin, taşınmazın … tarih ve … sayılı Değer Tespit Komisyonu kararında belirlenen satış değeri bedelinin çok üzerinde olduğu dikkate alındığında, ihalede rekabetin sağlanmadığına ilişkin herhangi bir somut gerekçenin veya takdir yetkisinin ihalenin iptal edilmesi yolunda kullanılmasına ilişkin başkaca geçerli bir hukukî sebebin davalı idare tarafından ortaya konulamadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, özelleştirme kapsam ve programında bulunan Maliye Hazinesi adına kayıtlı Ankara ili, Kalecik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı, 113.940,59 metrekare yüzölçümlü taşınmazın satışı için 03/08/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin … tarih ve … sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Olur'u ile iptaline ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu işlemin İPTALİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 24/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.