T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4439
Karar No : 2022/4481
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ
Davacı ... vekili Av. ... tarafından, 442 sayılı Kanun kapsamında ... İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde ... olarak görev yapmakta iken 1993 yılında herhangi bir neden gösterilmeden görevine son verilen ...'in mirasçısı olan davacı tarafından, 5673 sayılı Kanun'la 442 sayılı Kanun'a eklenen Ek-17. madde uyarınca tarafına 20.000,00-TL tazminat ödenmesine yönelik başvurusunun zımnen reddedilmesine ilişkin Çukurca Kaymakamlığı işleminin işlemin iptali istemiyle İçişleri Bakanlığı'na karşı açılan dava sonucunda; davacı tarafından Çukurca Kaymakamlığı'na yapılan başvurunun 'İdarenin bütünlüğü' ilkesine uygun olarak yetkili görülen kamu idaresi olan Sosyal Güvenlik Kurumu'na gönderildiği, yapılan başvurunun Sosyal Güvenlik Kurumu'na gönderilmiş olması nedeniyle davacı hakkında tesis edilen işlemin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından zımnen reddedilmesi ile tesis edildiği, bu nedenle yetkili yargı yerinin belirlenmesine ilişkin Danıştay kararı üzerine değişen hukuki durumun sonucunda dava konusu uyuşmazlığın, 2577 sayılı Kanun'un 33, 34 ve 35. maddelerinde yer verilen iptal davalarına ilişkin özel bir yetki kuralı kapsamında bulunmadığından, 2577 sayılı Kanun'un 32/1. maddesi uyarınca idari işlemi tesis eden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın idari yargı çevresi yönünden bağlı bulunduğu Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğuna ilişkin Van 4. İdare Mahkemesinin 12/04/2022 gün ve E:2022/1006, K:2022/718 sayılı kararı ile, davacının anılan başvurusunu Sosyal Güvenlik Kurumuna yapmadığı, dolayısı ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tesis edilen bir işlem bulunmadığı, görevine son verilmesinden dolayı kendisine 442 sayılı Köy Kanunu kapsamında tazminat haklarının ödenmesi istemiyle Çukurca Kaymakamlığı'na yaptığı idari başvurusunun reddine yönelik işleme dayalı olarak iş bu davayı açtığı, nitekim 16/12/2020 tarihli dava dilekçesinde de bu hususa yönelik olarak "...aylık bağlama ve tazminat ödeme formunun hazırlanıp müvekkile tazminat verilmesi gerekirken idarenin müvekkilin talebi üzerine yasal süre içerisinde herhangi bir cevap vermemek suretiyle ret etmesi yerinde değildir." ifadelerine yer verildiği gibi davacı tarafından açık bir şekilde Çukurca Kaymakamlığı işleminin iptalinin istenildiği dikkate alındığında, davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32/1 maddesi uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden Çukurca Kaymakamlığı'nın bulunduğu yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı bulunduğu Van İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu olduğuna dair Ankara 23. İdare Mahkemesinin 08/06/2022 gün ve E:2022/988, K:2022/1203 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Yasanın 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesinde, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmü yer almaktadır.
442 sayılı Kanun'a mülga Ek-17. maddesinde, "55 yaşını doldurup onbeş yıldan az hizmeti olan veya 55 yaşını doldurmamış olan geçici köy korucularından; sağlık ve idarî nedenlerle görevine son verilenler ile ölenlere (55 yaşını doldurmamış olmakla birlikte onbeş yıl veya daha fazla hizmeti bulunanlardan görevleri ile ilişikleri devam etmekte iken vefat edenler hariç), 20.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ve hizmet yılı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda tazminat ödenir.
55 yaşını doldurmadan kendi istekleri ile görevlerinden ayrılan geçici köy korucularına, hizmet sürelerine bakılmaksızın 20.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ve hizmet yılı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda tazminat ödenir.
Tazminat hesabında bir yıldan az olan hizmet süresi bir yıl kabul edilir. Bir tam yılı aşan süreler için; ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süre ile orantılı ödeme yapılır. Vefat eden geçici köy korucularının hak ettiği tazminat kanunî mirasçılarına ödenir. Verilecek tazminat tutarından herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz. Ek 16 ncı madde uyarınca aylık bağlanan veya disiplin hükümlerinin uygulanması sonucu görevlerine son verilen geçici köy korucularına bu madde hükümlerine göre tazminat ödenmez.
Geçici köy korucularından görev süresi içinde vefat edenlerin eşine ve çocuklarına, bunlar yoksa anne ve babasına, bunlar da yoksa kardeşlerine, 15.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın ölüm yardımı ödenir.
Geçici köy korucularından sakatlananların kendilerine, ölenlerin ise dul ve yetimlerine 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle malûllük ya da dul ve yetim aylığı bağlanmış olması durumunda; bu madde hükümlerine göre ayrıca tazminat ödenmez, önceden bu madde hükümlerine göre tazminat ödenmiş olanların almış oldukları tazminat tutarı 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gerekecek nakdî tazminat tutarından düşülür.
Ek 16 ncı madde ile bu madde kapsamındaki ödemeler, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılır ve ödemenin yapılmasını takip eden iki ay içinde Hazineden tahsil edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat gereği davacının anılan başvurusunu Sosyal Güvenlik Kurumuna yapmadığı, dolayısıyla Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tesis edilen bir işlem bulunmadığı, davacının kamu görevlisi de olmadığı, görevine son verilmesinden dolayı kendisine 442 sayılı Köy Kanunu kapsamında tazminat haklarının ödenmesi istemiyle Çukurca Kaymakamlığı'na yaptığı idari başvurusunun reddine yönelik işleme dayalı olarak iş bu davayı açtığı dikkate alındığında, davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32/1 maddesi uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden Çukurca Kaymakamlığı'nın bulunduğu yerdeki Van İdare Mahkemesi görevli ve yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Van İdare Mahkemesinin yetkili olduğunun belirlenmesine, dava dosyasının Van 4. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın birer örneğinin Ankara 23. İdare Mahkemesi'ne ve taraflara bildirilmesine, 28/06/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.