T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/4442
Karar No:2023/88
TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
2. (DAVACILAR) …Ticaret Ltd. Şti.
… Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nce 01/03/2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Binek Otomobil, Kamyonet, Minibüs, Kamyon ile Muhtelif İş Makinesi Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine yönelik olarak davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 1. iddia yönünden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Bilanço Bilgileri” bölümünde yeterlik değerlendirilmesinde esas alınan yılın 2020 yılı olarak belirtildiği, cari oranın 1,42205595334139, öz kaynak oranının 0,151380687247582 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,468058717839195 olarak beyan edildiği, ihale tarihi (01/03/2022) yılın ilk 4 ayı içerisinde olduğundan dolayı bir önceki yıla ait bilanço belgelerini sunmayan isteklilerin iki önceki yıla ait bilanço belgelerini sunmalarında herhangi bir aykırılık bulunmadığı, söz konusu isteklinin beyan ettiği 2020 yılı bilanço bilgileri EKAP’tan sorgulandığında, cari oran ve öz kaynak oranının beyanıyla uyumlu olduğu, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise beyanının aksine 0,014234878 olarak hesaplandığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinin 11. bendinde yer alan kural uyarınca, her ne kadar anılan isteklinin kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının yeterlik bilgileri tablosundaki beyanı ile EKAP sorgulamaları arasında farklılık bulunsa da kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olduğu ve İdari Şartname’deki bilanço oranlarına ilişkin yeterlik kriterlerini sağladığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı;
2 ve 3. iddialar yönünden, ihaleye ait doküman düzenlemeleri incelendiğinde, İdari Şartname’nin 7. maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmayacağı, bu çerçevede araçların teknik özelliklerinden olan koltuk kapasitesi ile otomatik – düz vites olmasına ilişkin herhangi bir belgenin İdari Şartname’nin ilgili maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmediği göz önüne alındığında, ihale kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususlara ilişkin belge sunulmasının ve değerlendirilmesinin beklenemeyeceği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında bu iddialar yönünden de hukuka aykırılık bulunmadığı;
4. iddia yönünden, davalı idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde “Diğer Belgeler” bölümünde teklifte bulunduğu ilgili araçların marka, model, model yılı ve araç kasko değerlerinin beyan edildiği değerlendirilmiş ise de, yapılan beyanın sadece altı adet araç için olduğu, ihale kapsamında bulunan tüm araçlar için yapılmadığı, dava konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.5.4. maddesinde isteklilerin Ek-1 listesini yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmeleri gerektiğinin düzenlendiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 1., 2. ve 3. iddialar yönünden dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin hukuka aykırı bulunan 4. iddiaya ilişkin kısmının ise iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Mahkeme kararında ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunun “Diğer Belgeler” bölümünde teklifte bulunduğu araçların marka, model, model yılı ve araç kasko değer bilgilerinin sadece 6 araca ilişkin olarak beyan edildiği belirtilmekte ise de, teklif kapsamında olan diğer araçların marka, model, model yılı ve araç kasko değer bilgileri açısından sunulan 6 araçtan farklı olmadığı;
Davacılar tarafından, Mahkemece iddialar bakımından ayrı ayrı hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu, itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararının bölünebilir nitelikte olmadığı, işlemde herhangi bir yönden hukuka aykırılık saptanması hâlinde tamamının iptaline karar verilmesi gerektiği, ihale dokümanındaki şartları sağlamayan istekli tarafından sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, teklif edilen aracın Teknik Şartname'de aranan özellikleri karşılamaması hâlinde ilgili istekliye haksız maliyet avantajı sağlayarak ihalede eşitlik ve rekabeti bozacağı, ihale üzerinde kalan firmanın başka bir ihale kapsamında 3+1 kapasiteli araç çalıştırdığının bilindiği, dava konusu ihalede de bu araçların teklif edildiğinin düşünüldüğü, ancak idarece 4+1 kapasiteli araç istendiği, Teknik Şartname'de B sınıfı binek taşıtlardan 15 adedinin otomatik vites olması istenirken anılan istekli tarafından sunulan “Ek1: Teklif Edilen Araç Listesi"nde bu zorunluluğun yerine getirilmediği ve beyan edilen 75 aracın tamamının manuel vites olduğu, yeterlik bilgileri tablosunda araçların marka, model, model yılı ve kasko değerinin belirtilmediği, ihale üzerinde kalan isteklinin ekonomik ve mali yeterlik şartlarını sağlamadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, 1., 2. ve 3. iddialar yönünden davanın reddi yolundaki Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu, davacıların temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların yerinde olmadığı belirtilerek davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği;
Davacılar tarafından, Mahkeme kararının 4. iddia yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu, yeterlik bilgileri tablosunda araçların marka, model, model yılı ve kasko değerlerinin belirtilmemiş olmasının ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirdiği belirtilerek davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davacıların temyiz istemlerinin reddi ile temyize konu Mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmının onanması; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozularak, bu kısım yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nce 01/03/2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Binek Otomobil, Kamyonet, Minibüs, Kamyon ile Muhtelif İş Makinesi Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine sekiz istekli katılmış; dava dışı Atak Filo Araç Kiralama A.Ş. ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.
Davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından, "1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği ve sunduğu bilanço bilgilerinin yıllarının ve ortalamalarının hatalı olduğu, dolayısıyla İdari Şartname’de yer alan yeterlik kriterlerine uygun olmadığı, 2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihalede istenilen 'A Sınıfı Kapalı Kasa Kamyonet' araca ilişkin olarak 3+1 koltuk kapasiteli Fiat Fiorino marka araç ile teklifte bulunduğu, ancak söz konusu aracın Teknik Şartname’de yer alan özellikleri incelendiğinde koltuk kapasitesinin 4+1 olmasının istendiği, dolayısıyla anılan isteklinin Teknik Şartname’deki araç özelliklerine uygun olmayan araç üzerinden teklif vermesinin rekabeti engellediği, 3) İhalede istenilen 75 adet B Sınıfı Binek Araç’tan 15 adedinin otomatik vites olmasının istendiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin idareye sunduğu Ek1: Teklif Edilen Araç Listesi’nde bu zorunluluğun yerine getirilmediği, 75 aracın tamamı için manuel isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 4) İstekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda Ek1: Teklif Edilen Araç Listesi ile araçların marka, model, model yılı ve kasko değerlerinin beyan edilmesi gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu bilgilerin beyan edilmediği, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği" iddiaları ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Anılan başvurunun … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, idarelerin, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları; "İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesine ilişkin olarak ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgelerin istenebileceği; ikinci fıkrasında, ihale konusu işin niteliğine göre hangi bilgi veya belgelerin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtileceği; "Şartnameler" başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasında, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği; "İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar" başlıklı 27. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinde, isteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterlerinin idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olduğu; "Tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 37. maddesinin ikinci fıkrasında, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmadığı belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı kurala bağlanmıştır.
Dava konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin "İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri" başlıklı 7. maddesinde, "... 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7'nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: EK-1 Listesini Yeterlilik Bilgileri Tablosunda beyan edecektir. 7.5.5 Bu Şartnamenin 7'nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz. …" kurallarına yer verilmiştir.
Dava konusu ihaleye ait Teknik Şartname’nin "Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler" başlıklı kısmının 2. ve 3. maddelerinde, "2. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında Karar (02/10/2014 tarih ve 29137 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında) belirtilen; "a) Sürücü giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır." maddesine uygun yapılacaktır. 3. Tekliflerin değerlendirme işlemlerinin söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde yapılabilmesi için; teklif edilen ilgili kısımlarındaki araçlara ilişkin, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğince yayımlanan Kasko Değer Listesinde bulunduğu şekilde, aracın marka, model, model yılı ve araç kasko değeri Ek-1 listelerine doldurulacaktır. EK-1 Listesini Yeterlilik Bilgileri Tablosunda beyan edecektir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4734 sayılı Kanun’un 37. maddesi gereğince ihale komisyonlarınca yapılacak olan yeterlik değerlendirmelerinin ihale dokümanı düzenlemelerinde yer verilen yeterlik belgeleri ve kriterleri üzerinden sonuçlandırılması gerekmektedir.
Dava konusu ihaleye ait ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; İdari Şartname’nin 7. maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmayacağı, İdari Şartname’nin 7. maddesi dışındaki diğer maddeleri veya Teknik Şartname’de düzenlenen ve isteklilerce teklifleri kapsamında sunulması gereken belgelerin aynı Şartname’nin 7.5.4. maddesinde açıkça belirtildiği, bu çerçevede, anılan maddede isteklilerin Ek-1 Listesini yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmeleri gerektiğinin kurala bağlandığı, söz konusu Ek-1 Listesinde yer alacak bilgilerin ise Teknik Şartname'de düzenlendiği, anılan düzenleme uyarınca Ek-1 Listesinde isteklilerce teklif edilen ilgili kısımlardaki araçlara ilişkin Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğince yayımlanan Kasko Değer Listesinde bulunduğu şekilde, aracın marka, model, model yılı ve araç kasko değeri bilgilerinin beyan edileceği anlaşılmaktadır.
İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen "Ek1: Teklif Edilen Araç Listesi" başlıklı belgede yer verilen tabloda, ihale konusu alım kapsamında temin edilecek olan araçlardan "Binek Araç A Sınıfı", "Binek Araç B Sınıfı", "Binek Araç C Sınıfı", "Kapalı Kasa Kamyonet A Sınıfı", "Kapalı Kasa Kamyonet B Sınıfı" ve "4x2 Çift Kabin Kamyonet" olmak üzere altı grup araç için (i) marka, (ii) model, (iii) model yılı ve (iv) kasko değeri bilgilerinin beyan edilmesi istenilmiştir.
İdari Şartname'de yer alan yeterlik kriterleri kapsamında değerlendirilmek üzere Ek-1 Listesinin Yeterlik Bilgileri Tablosunda sunulacağına ve Teknik Şartname'de yer alan Ek-1 Listesinde beyan edilecek bilgilere ilişkin düzenlemeler ile ihale dokümanı kapsamında yer alan "Ek1: Teklif Edilen Araç Listesi" başlıklı tablonun bu hâliyle kesinleştiği, istekliler tarafından sunulan tekliflerin ve teklif kapsamındaki belgelerin ihale dokümanına uygun olması gerektiği, ihaleler için 4734 sayılı Kanun'da öngörülen saydamlık, rekabet, eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin sağlanması için ihale dokümanında yer alan ve kesinleşen kuralların, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idareler tarafından uygulanmasının zorunlu olduğu açıktır.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu Yeterlik Bilgileri Tablosu incelendiğinde, “Diğer Belgeler” bölümünde teklifte bulunduğu ve "Ek1: Teklif Edilen Araç Listesi"nde ihaleyi gerçekleşen idarece istenilen altı araç grubuna ilişkin olarak ilgili araçların marka, model, model yılı ve araç kasko değerlerinin beyan edildiği görülmektedir. Ayrıca istekli tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosunda yer verilen beyanlar ile teklif dosyasında sunulan “Ek-1 Teklif Edilen Araç Listesi”nde yer verilen bilgilerin de birbiriyle uyumlu olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre anılan istekli tarafından beyan edilen bilgiler şu şekildedir: (1) "Binek Araç A Sınıfı" araç cinsi için "Marka:…/…, Model:…, Model Yılı:2018, Kasko Kodu:…, Kasko Değeri:…", (2) "Binek Araç B Sınıfı" araç cinsi için "Marka:…/…, Model:…, Model Yılı:2016, Kasko Kodu:…, Kasko Değeri:201.705,00", (3) "Binek Araç C Sınıfı" araç cinsi için "Marka:…/…, Model:…, Model Yılı:2013, Kasko Kodu:…, Kasko Değeri:137.239,00", (4) "Kapalı Kasa Kamyonet A Sınıfı" araç cinsi için "Marka:…/…, Model:…, Model Yılı:2019, Kasko Kodu:…, Kasko Değeri:208.569,00", (5) "Kapalı Kasa Kamyonet B Sınıfı" araç cinsi için "Marka:…/…, Model:…, Model Yılı:2019, Kasko Kodu:…, Kasko Değeri:208.569,00" ve (6) "4x2 Çift Kabin Kamyonet" araç cinsi için "Marka:…, Model:… …, Model Yılı:2011, Kasko Kodu:…, Kasko Değeri:124.029,00".
İhale dokümanında yeterlik kriteri olarak "Ek-1 Teklif Edilen Araç Listesi"nin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesinin istenildiği, anılan listede altı grup araç için marka, model, model yılı ve kasko değeri bilgilerinin istenildiği, bunun dışında araçların (otomatik vites olma gibi) teknik özelliklerine ilişkin herhangi bir bilgi sunulmasına veya araçların bir kısmı için teknik özellik farkı gözetilerek ayrıca beyanda bulunulmasına ilişkin düzenleme bulunmadığı, ihale üzerinde kalan istekli tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosunun “Diğer Belgeler” bölümünde altı grup araç için istenilen özellikte ilgili araçların marka, model, model yılı ve araç kasko değer bilgilerinin beyan edildiği, bu bilgilerin kesinleşen ihale dokümanı kapsamında bulunan "Ek1: Teklif Edilen Araç Listesi"nde idarece istenilenlere uygun ve aynı istekli tarafından doldurularak idareye sunulan Ek-1 Listesiyle uyumlu olduğu anlaşıldığından, davacıların oluşturduğu iş ortaklığının, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosunda Ek1: Teklif Edilen Araç Listesi ile araçların marka, model, model yılı ve kasko değerlerinin beyan edilmediğine ilişkin iddiası yönünden itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu Kurul kararının 4. iddia yönünden iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının davanın kısmen reddine ve davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısımlarının ONANMASINA,
3. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
4. ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 4. iddia yönünden dava konusu işlemin kısmen iptali ile davacılar lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine ve yargılama giderlerine ilişkin kısımlarının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
5. Anılan kısım yönünden de DAVANIN REDDİNE,
6. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz aşamasındaki davacılar tarafından yapılan toplam …-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
7. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
8. Davalı idare tarafından yapılan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen …-TL temyiz yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
9. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi hâlinde kullanılmayan temyiz aşamasında kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine,
10. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
11. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/01/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.