T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/45
Karar No : 2023/6965
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Pazarlama Dağıtım ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, sigortalı çalışanların işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri ile 2008/10 - 2014/07 dönemlerine ilişkin ek aylık prim ve hizmet belgelerinin süresinde verilmediğinin tespit edildiğinden bahisle, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 8.239.416,30 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu işlemin 75.025,30-TL'lik kısmı yönünden; idari yargıda, açılan bir iptal davası devam ederken, idarece işlemin kaldırılması, geri alınması ve iptali hallerinde veya ilgililerce bir idari işlemin tesisi talebiyle idari makamlara yapılan başvurunun reddine ilişkin olumsuz işlemlere karşı açılan davalarda, sonradan tesis edilen işlemlerle menfaat ihlalini oluşturan durumun ortadan kaldırılması halinde, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda hüküm kurulması gerektiği, uyuşmazlık konusu olayda; davacının, adına 8.239.416,30 TL tutarında para cezası uygulanmasına ilişkin 15/07/2015 tarih ve 10.530.350 sayılı işleme karşı itirazda bulunduğu, yapılan bu itiraz üzerine Ümraniye Sosyal Güvenlik Merkezi'nce alınan Komisyon kararıyla söz konusu para cezasının 75.025,30 TL'lik kısmının iptaline, para cezasının kalan 8.164.391,00 TL'lik kısmı için yapılan itirazın ise reddine karar verildiği, dolayısıyla bakılan davanın Komisyon kararıyla kaldırılan 75.025,30 TL'lik kısmı yönünden esasının incelenmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından, davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı; dava konusu işlemin 8.164.391,00 TL'lik kısmı yönünden ise; gerek davacı şirket yetkilisinin alınan ifadesinde gerekse davacının dava dilekçesindeki beyanlarında, "yardımcı oyuncularla" kısmi süreli iş sözleşmesi yapıldığının, söz konusu sözleşmelerde bu kişilerin aylık on günden az çalışacağının belirlendiğinin ve bu kapsamda 5510 sayılı Kanun'un Ek 6. maddesi kapsamında sigortalılıklarının kendilerince karşılanacağının kararlaştırıldığının, söz konusu kişilerin aylık on günden fazla çalıştırılmadığının ileri sürüldüğü, bu tespitler ışığında inceleme raporunda, yardımcı oyuncuların dizinin yayımlandığı gün dahil olmak üzere geriye doğru 6 gün o bölümün hazırlanmasında çalıştırıldığı, kısmi süreli sözleşmelerde de fazla çalışma yapılmayacağının öngörülmemesi ile hayatın olağan akışı içinde değerlendirildiğinde yardımcı oyuncuların ay içindeki çalışmalarının 75 saati dolayısıyla 10 günü aştığı kabul edilerek, 5510 sayılı Kanun'un ek 6. maddesi kapsamında sigortalı olmaması gerektiği ve işverenlerince normal sigortalı olarak 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında bildirilmesi gerektiğinin kabul edildiği, evrensel ceza hukuku ilkeleri çerçevesinde, bir fiilden ötürü ceza verilebilmesi için fiilin somut bilgi ve belgeler ile aksine ihtimal verilmeyecek şekilde ispatlanmasının gerekeceği, dava dosyasında, idari para cezasına neden olan yardımcı oyuncuların dizinin yayımlandığı gün dahil olmak üzere geriye doğru 6 gün o bölümün hazırlanmasında çalıştırıldığı, bu kişilerin ay içinde 10 günden veya 75 saatten fazla çalıştığı konusunda herhangi bir tespitin yapılmadığının görüldüğü, nitekim, yayımlanan dizilerin bir bölümünde oynayan yardımcı oyuncuların, ay içinde altı gün çalıştığı ve bu çalışmanın saat olarak hesaplandığında 75 saati aştığı kabul edilmiş ise de, oyuncu ifadelerinde ''bir bölüm çekiminin 3-5 gün içinde, 10-15 saat çalışmayla hazırlandığı'', işveren vekili ifadesi ve işyeri kayıtlarında ise ''5 gün içinde, 10 saatlik çalışmayla yapıldığı'' şeklindeki birbiriyle örtüşmeyen ifade ve tespitler ile yapılan bu değerlendirmenin somut dayanağının olmadığını gösterdiği, kişi hakkında ceza yaptırımı uygulanabilmesi için fiilin, somut bilgi ve belge ile aksine ihtimal verilmeyecek şekilde ispatlanarak sübuta erdirilmesi ve bunun üzerine ceza yaptırımı uygulanması gerektiğinden, raporda tespit edilen hususların açıkça ortaya konulamaması nedeniyle verilen para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu işlemde herhangi bir usulsüzlük ya da hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulüyle eksik inceleme sonucu verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı yapım şirketi hakkında yapılan şikayet üzerine, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlenen … tarih ve …, … sayılı inceleme raporunda davacı şirket tarafından yapımı üstlenilen dizi ve filmlerde görev alan çalışanlar yönünden şirket defter ve belgelerinin incelenmesi ile jeneriklerin izlenmesi sonucu tespit edilen kişilere ait işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri ile 2008/10-2014/07 dönemlerine ilişkin ek aylık prim ve hizmet belgelerinin süresinde verilmediğinden bahisle davacı şirket adına 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca adına 8.239.416,30 TL idari para cezası uygulandığı, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan söz konusu idari para cezasına itiraz edilmesi üzerine … tarih ve … sayılı Komisyon kararı ile idari para cezasının 75.025,30 TL'lik kısmının iptaline karar verildiği görülmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ''Sigortalı Bildirimi ve Tescili'' başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, "İşverenler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür." hükmüne; ''Sigortalılığın Sona Ermesi'' başlıklı 9. maddesinde, "...Birinci fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerine göre sigortalılığı sona erenlerin durumları işverenleri tarafından, (b) bendinde belirtilen şekillerde sona erenlerin durumları ise kendileri ve sözü edilen bentte belirtilen faaliyetin sona erme halinin bildirildiği kuruluşlar veya vergi daireleri tarafından, en geç on gün içinde Kuruma bildirilir." hükmüne, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle ''Prim Belgeleri ve İşyeri Kayıtları'' başlıklı 86. Maddesinde, "İşveren bir ay içinde 4 üncü ve 5 inci maddeye tâbi çalıştırdığı sigortalıların ve sosyal güvenlik destek primine tâbi sigortalıların;
a) Ad ve soyadlarını, T.C. kimlik numaralarını,
b) 80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlarını,
c) Prim ödeme gün sayıları ile prim tutarlarını, gösteren ve örneği Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenen asıl veya ek aylık prim ve hizmet belgesini, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındakiler için en geç Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar, diğer sigortalılar için ise ait olduğu ayı takip eden ayda Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar Kuruma vermekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren, onbeş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür. İşveren, işyeri sahipleri; işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlamak üzere on yıl süreyle, kamu idareleri otuz yıl süreyle, tasfiye ve iflâs idaresi memurları ise görevleri süresince, saklamak ve Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibraz etmek zorundadır." hükmüne; "Bazı kısmi süreli çalışanların sigortalılıkları" başlıklı ek 6. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında, "Ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma aracı işyerleri ile 4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişilerin sigortalılıkları, bu madde kapsamında kendileri tarafından 30 gün üzerinden prim ödemeleri suretiyle sağlanır.
Bu madde kapsamında sigorta hak ve yükümlülükleri; kendilerince veya kendilerini çalıştıranlar tarafından ya da çalışanların üye oldukları meslek odası, birlik veya benzeri kuruluşlarca bildirimin Kuruma yapıldığı tarihten itibaren başlar, birinci fıkrada belirtilen şekildeki çalışma durumlarının son bulmasından itibaren sona erer." hükümlerine; aynı maddenin 9. fıkrasında da, "Bu madde kapsamında bulunan sigortalıları çalıştıranlar ile çalışanların üye olduğu meslek odası, birlik veya benzeri kuruluşlara bu madde uyarınca getirilecek bildirim ve kontrol yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi halinde 102 nci madde uyarınca idari para cezası uygulanır.
" hükmüne yer verilmiştir.
5510 sayılı Kanun'un ''Kurumca verilecek idarî para cezaları'' başlıklı 102. Maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin 1. alt bendinde, ''8 inci maddesinin birinci fıkrası ile 61 inci maddede belirtilen bildirgeyi, bu Kanunda belirtilen süre içinde ya da Kurumca belirlenen şekle ve usȗle uygun vermeyenler veya Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu hâlde anılan ortamda göndermeyenler hakkında her bir sigortalı için asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.'' hükmü; 2. alt bendinde, ''8. maddenin birinci fıkrasında belirtilen bildirgenin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. "hükmü; 3. alt bendinde, "İşyeri esas alınmak suretiyle bildirgenin verilmediğine ilişkin; mahkemenin karar tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarının tespit tarihinden, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim elemanlarının rapor tarihinden, bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi veya belgelerin Kuruma intikal tarihinden itibaren bir yıl içinde bu bendin (2) numaralı alt bendinde sayılan durumlardan biriyle tekrar bildirge verilmediğinin anlaşılması halinde, bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında bu defa her bir sigortalı için asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmü; aynı maddenin c/4 bendinde, "c) 86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usȗlde vermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için; 4) Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında, idari para cezası uygulanır." hükmü; (j) bendinde ise, ''9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre sigortalılığı sona erenlere ilişkin bildirim ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde yer alan sandıklara, sandık iştirakçiliğinin başlama veya sona ermesine ilişkin bildirimi, süresi içinde ya da Kurumca belirlenen şekle ve usule uygun olarak yapmayanlar veya Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler hakkında, bir takvim ayında işlenen bu fiillerden dolayı tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşmamak kaydıyla her bir sigortalı veya sandık iştirakçisi için asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır.'' hükmü yer almaktadır.
2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesinin Birinci Bölümünün "Sanatçı, düşünür ve yazarlar" başlıklı 1.3. maddesinde, "506 sayılı Kanuna 11/7/1978 tarihinden itibaren ilave edilen ek 10 uncu madde ile bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan film, tiyatro, sahne, gösteri, ses ve saz sanatçıları, müzik, resim, heykel, dekoratif ve benzeri diğer uğraşıları içine alan bütün güzel sanat kollarında çalışanlar, düşünür ve yazarlar sigortalı sayılmıştır.
2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe giren Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan film, tiyatro, sahne, gösteri, ses ve saz sanatçıları ile müzik, resim, heykel, dekoratif ve benzeri diğer uğraşları içine alan bütün güzel sanat kollarında çalışanlar ile düşünürler ve yazarların sigortalılıkları aynı şartlarla devam ettirilmiştir. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği (SSİY) ekinde yer alan tabloda belirtilen işleri yapanlar (EK-4) sigortalı sayılmışlardır.
Sanatçıların çalışma sürelerinin diğer meslek gruplarından farklılık göstermesi ve kayıt dışılığın fazla olması hususları da dikkate alınarak kayıtlı çalışmanın artırılması amacıyla Kanuna 1/3/2011 tarihinden itibaren eklenen ek 6 ncı madde ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılanlardan ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olanlar, primi 30 gün üzerinden kendileri tarafından ödenmek kaydıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına alınmışlardır. Bunlar hakkında bu Genelgenin ikinci kısım üçüncü bölümündeki açıklamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.
SSİY ekinde yer alan “Kanunun 4 üncü Maddesinin İkinci Fıkrasının (b) Bendi Kapsamında Sayılan Sigortalılara İlişkin Uğraşı Alanı ve Çalışanları Gösterir Liste”nin “1-Sinema sanatçıları ve çalışanları” bölümünde belirtilen işleri yapanların çalışma sürelerinin diğer meslek gruplarından farklılık göstermesi nedeniyle;
- Yapım şirketlerinde ya da yapım şirketlerine oyuncu, yardımcı oyuncu (figüran) temin eden ajanslarda çalışmaları nedeniyle işverenin emrinde, işveren tarafından belirlenen sürede ve ücret karşılığında çalışanlar 4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalı sayılacaklardır.
- Yapım şirketlerine oyuncu temin eden ajanslarda 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olan figüranlar için yapım şirketlerince ajanslardan fatura mukabili hizmet satın alınması durumunda, bu kişilerin söz konusu işlerde görevlendirildikleri kabul edilmek suretiyle ayrıca sigortalı olarak bildirilmeyeceklerdir.
- Yapımcı şirket adına kendi hususiyetini vermek suretiyle bir eser (ürün) üreten, çalışma zamanı ve yeri yapımcı şirketin emir ve talimatı dışında bulunup mesleğini icra eden senarist, özgün müzik yapımcısı, diyalog yazarı ve başrol oyuncusu gibi kişiler, bireysel olarak yaptıkları bu işlerden dolayı serbest meslek faaliyeti yürütmesi nedeniyle doğan serbest meslek kazancı olan ve bu kapsamda serbest meslek makbuzu veya fatura düzenleyerek çalışanların yapım şirketi ile arasındaki ilişki istisna (eser) sözleşmesi kapsamında sayılarak 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık olarak değerlendirilecektir.
- (Ek, 28/2/2014 tarihli ve 2014/5 sayılı Genelge) Senaryo yazarlığı, özgün müzik yapımcılığı, yönetmenlik ve diyalog yazarlığı gibi işleri yapanların sırf vergi kaydının olmaması,
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde vergiden muaf olmaları sebebiyle belirtilen işleri vergiden muaf olarak ortaya bir eser koymak suretiyle gider pusulası mukabilinde gerçekleştirenler ile yapımcı arasında hizmet akdinin bulunmaması sebebiyle Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrası (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmayacaklardır.
" düzenlemeleri yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; dizi ve film yaparak televizyon kanallarına satan davacı yapım şirketi hakkında yapılan şikayet üzerine, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığınca 06/04/2015 tarih ve 7192-İNC-02, 7221-İNC-01, 10116-İNC-02 sayılı inceleme raporunun düzenlendiği, söz konusu raporda; davacı şirket tarafından yapımı üstlenilen; Hıyanet Sarmalı, Nizama Adanmış Ruhlar Ekip 1, Şefkat Tepe ve Ötesiz İnsanlar isimli dizi ve filmlerde görev alan çalışanlar yönünden şirket defter ve belgelerinin incelenmesi ile jeneriklerin izlenmesi sonucu, Samanyolu TV'de yayınlanan söz konusu dizi ve filmlerin davacı şirket tarafından yapımcılığının üstlendiği, şirket bünyesinde: iş sözleşmesiyle çalışan büro elemanları, yapım ekibinde çalışan; belirli iş sözleşmesiyle sigortalı olarak çalışan set işçileri, eser sözleşmesiyle fatura veya serbest meslek makbuzu karşılığı ücretlendirilen başrol oyuncuları ve kısmı süreli çalışma sözleşmesiyle sigortalılığı 5510 sayılı Kanun'un ek 6. maddesi uyarınca aylık 10 günden az çalıştırılması karşılığı kendileri tarafından karşılanması beklenen yardımcı oyuncuların bulunduğu, oyuncuların ücretlerini haftalık olarak banka kanalıyla aldıkları, söz konusu yapımların jeneriklerinde yer alan isimlerin yapımcı firma sigorta kayıtlarıyla karşılaştırıldığında sigortasız çalıştıkları, Samanyolu Yayın Holding A.Ş ve holding bünyesindeki firmalar ile davacı yapımcı firmanın aynı adreste yer aldıkları ancak holding yapılanması dışında bırakıldığının görüldüğü, bu nedenle de birlikte istihdamın görülmediği, tüm bu nedenlerle jeneriklerde isimleri geçen ve ekli listelerde isimleri yer alan yardımcı oyuncuların sigortasız çalıştıklarının tespit edildiği, çalıştığı tespit edilen kişilere ilişkin işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri ile 2008/10-2014/07 dönemlerine ilişkin ek aylık prim ve hizmet belgelerinin süresinde verilmediğinden bahisle davacı şirket adına 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca adına 8.239.416,30 TL tutarında idari para cezası uygulandığı, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince, idari para cezasına neden olan yardımcı oyuncuların dizinin yayımlandığı gün dahil olmak üzere geriye doğru 6 gün o bölümün hazırlanmasında çalıştırıldığı, bu kişilerin bir ay içinde 10 günden veya 75 saatten fazla çalıştığı konusunda herhangi bir tespitin yapılmadığının görüldüğü, yayımlanan dizilerin bir bölümünde oynayan yardımcı oyuncuların, ay içinde altı gün çalıştığı ve bu çalışmanın saat olarak hesaplandığında 75 saati aştığı kabul edilmiş ise de, oyuncu ifadelerinde ''bir bölüm çekiminin 3-5 gün içinde, 10-15 saat çalışmayla hazırlandığı'', işveren vekili ifadesi ve işyeri kayıtlarında ise ''5 gün içinde, 10 saatlik çalışmayla yapıldığı'' şeklindeki birbiriyle örtüşmeyen ifade ve tespitler ile yapılan bu değerlendirmenin somut dayanağının olmadığı gerekçesiyle işlemin 8.164,391,00 TL'lik kısmının iptaline, 75.025,30 TL'lik kısmı hakkında da komisyon kararı ile kaldırıldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, bu karara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusu ise temyize konu kararla reddedilmiştir.
Bakılan uyuşmazlıkta, ara kararla davalı idareden; kaç işçi için işe giriş ve işten ayrılış bildirgesinin verilmediği, bu kişilerin bir ay içinde 10 günden veya 75 saatten fazla çalıştığının nasıl tespit edildiği, yine bu kişilerin 5510 sayılı Kanun ve 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi uyarınca sigortalılıklarının kendileri tarafından yaptırılıp yaptırılmadığı sorularak, sigortalılığı yaptırılmamış olanlar bakımından 5510 sayılı Kanun'un ek 6. maddesinin 9. fıkrasında yer alan "Bu madde kapsamında bulunan sigortalıları çalıştıranlar ile çalışanların üye olduğu meslek odası, birlik veya benzeri kuruluşlara bu madde uyarınca getirilecek bildirim ve kontrol yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi halinde 102 nci madde uyarınca idari para cezası uygulanır.
" hükmü gereği şirketin sorumluluğuna gidilebileceği açık olup, eksik inceleme ve araştırma sonucu verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet görülmemiştir.
Ayrıca davacı tarafından dava dilekçesinde Necip Naşit Özcan isimli işçinin Devlet memuru olup 4/c kapsamında sigortalı olduğu iddia edilmiş ise de, 5510 sayılı Kanun'a göre, çalıştırmaya başladığı kişi ile sigortalılık ilişkisinin başka bir koşul aranmaksızın kendiliğinden zorunlu olarak doğması nedeniyle anılan Kanun uyarınca işverence yerine getirilmesi gereken yükümlülükleri, çalıştırılan kişinin Devlet memuru olmasının ortadan kaldırmayacağı, bu durum nedeniyle çıkan sigortalılığın tek olması sorununun 5510 sayılı Kanun'un "sigortalılık hallerinin birleşmesi" başlıklı 53. maddesi hükümleri doğrultusunda giderileceği, aksi bir düşüncenin Devlet memurunun ayrıca başka bir işte sigortasız çalıştırılması halinde işverenin bu yükümlülüklerden muaf tutulması sonucunu doğuracağı, bunun da yasa koyucunun amaçladığı bir sonuç olarak kabul edilemeyeceği, bu durumda, davacı şirket ile bu kişi arasında süreklilik unsuru açısından hizmet akdi ilişkisinin kurulduğu ve iş yerinde çalıştığı, emeklilik statüsü bakımından 4/a, başka bir ifadeyle işçi statüsünde sayılmama hususunun sigortalı kişi yönünden getirilen bir düzenleme olduğu, işveren açısından istihdam edilen işçinin bildirilmemesi nedeniyle idari para cezası bağlamında cezai sorumluluğu kaldırmayacağı açık olup, Mahkemece bu hususun da ayrıca araştırılması suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan dava konusu idari para cezasının 75.025,30 TL'lik kısmı … tarih ve … sayılı Komisyon kararı ile iptal edildiğinden yargılamanın 8.164.391,00 TL'lik idari para cezası yönünden yapılması gerektiği de açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin 8.164.391,00 TL'lik kısmının iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/11/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.