T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4621
Karar No : 2022/4753
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı … tarafından, Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi bünyesinde gerçekleştirilen arabuluculuk eğitiminin engellenmesine ilişkin işlem ile bu işleme karşı konunun yeniden değerlendirilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun reddine dair Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının işleminin ve Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin yargı kararları ile iptal edildiği belirtilerek anılan işlemler nedeniyle uğranılan zarara karşılık olmak üzere 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle … Bakanlığı ve … Üniversitesi Rektörlüğüne karşı açılan davada, Adana 2. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 09/05/2022 tarih ve E:2022/599, K:2022/607 sayılı karar ile Ankara 23. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Adana İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 07/06/2022 tarih ve E:2022/1190, K:2022/1186 sayılı karar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tam Yargı Davalarında Yetki" başlıklı 36 . maddesinde "idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla a) zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) zarar bayındırlık, ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer c) diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.
Bakılan uyuşmazlıkta, davacı tarafından, Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi bünyesinde gerçekleştirilen arabuluculuk eğitiminin engellenmesine ilişkin işlem ile bu işleme karşı konunun yeniden değerlendirilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun reddine dair Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının işleminin ve Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, Adana 2. İdare Mahkemesince davanın yetki yönünden reddine karar verilerek dava dosyasının Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesi üzerine dava dosyasının tevzi edildiği Ankara 13. İdare Mahkemesince Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı ile Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının işlemlerine karşı aynı dilekçeyle dava açılamayacağı gerekçesiyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca reddine karar verildiği, davacı tarafından verilen yenileme dilekçesi ile hem Çukurova Üniversitesi, hem de Adalet Bakanlığı aleyhine Ankara 13. İdare Mahkemesi nezdinde iki ayrı davanın açıldığı, Ankara 13. İdare Mahkemesince, Çukurova Üniversitesi aleyhine açılan davanın yetki yönünden reddine karar verilmesi üzerine iki Mahkeme arasında çıkan yetki uyuşmazlığının çözümlenmesi amacıyla dosyanın Dairemize gönderildiği, Dairemizin 17/11/2019 tarih ve E:2019/11399, K:2019/7581 sayılı kararıyla, " davacının arabuluculuk eğitimi almak üzere, Adalet Bakanlığınca yetkilendirilen Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesinde kursa katıldığı, Adalet Bakanlığının eğitim verecek kurumları belirleme, denetleme ve eğitim izinlerini iptal etme yetkisi bulunduğu, davacıyı kursa kaydetme veya kaydını iptal etme yetkisinin ise davalı idare olan Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığına ait olduğu, Adalet Bakanlığı ile davalı idarenin ayrı tüzel kişiliklere sahip olduğu gibi olayda, Adalet Bakanlığının davacının eğitime devam edemeyeceği yönünde davalı idareye gönderdiği yazının görüş niteliğinde olduğu hususları değerlendirildiğinde, bakılan uyuşmazlıkta iptali istenen işlemler Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığınca tesis edildiğinden, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki Adana İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır." gerekçesiyle dava dosyasının Adana İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, Dairemizin yukarıda yer verilen yetki uyuşmazlığına ilişkin kararı gerekçesiyle birlikte dikkate alındığında, davacının arabuluculuk eğitiminin engellenmesine yönelik işlemi tesis etme yetkisinin Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesine ait olduğu anlaşıldığından anılan işlemden kaynaklanan tam yargı davası niteliğindeki iş bu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde ileri sürülen zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesi olan Adana İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Adana İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Adana 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 23. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 26/10/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.