Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/472 E. , 2022/2169 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/472
Karar No : 2022/2169
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Yıldız Teknik Üniversitesi … Fakültesinde "Profesör" unvanı ile öğretim üyesi olarak görev yapan ve 2019 yılında kendisine şartlı-sıralı olarak kamu konutu tahsis edilen davacının, Yıldız Teknik Üniversitesi Kamu Konutları Yönergesi'nde gerekli değişikliklerin yapılması amacıyla 25/11/2019 tarihinde yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile "Yıldız Teknik Üniversitesi Kamu Konutları Yönergesi'nin "Oturma süreleri" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacı tarafından iptali istenen Yönerge maddesinin "Oturma süreleri" başlıklı 6. maddesinde yer alan; "Görev tahsisli konutlarda, Rektör, Rektör Yardımcıları, Dekanlar, Enstitü Müdürleri, Yüksek Okul Müdürleri ve Genel Sekreter, tahsise esas olan görevin devamı süresince oturulabilir, görevin son bulduğu tarihten itibaren iki ay içinde konutlardan çıkmak zorundadırlar. Bu konutlar, boş kalması durumunda Rektör Oluru ile görevde olan diğer yöneticilere de tahsis edilebilir." fıkrası olup, anılan Yönerge maddesindeki düzenlemenin, Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 8. maddesi ve Yönetmeliğe ekli 2 sayılı cetvelin 12. maddesine uygun olduğu, davacının anılan Yönerge maddesine; "Dekan Yardımcısı, Bölüm Başkanı, Anabilim Dalı Başkanı, Yüksek Okul Müdür Yardımcısı Enstitü Müdür Yardımcısı, Profesör, Doçent Doktor Öğretim Üyesi, Öğretim Görevlisi, Genel Sekreter Yardımcısı, Fakülte Sekreteri, Daire Başkanı, Hukuk Müşaviri, Hastane Baştabibi, Hastane Müdürü, Hastane Müdür Yardımcısı" ibaresinin eklenmesi yönündeki talebinin kabul edilip edilmemesinin idarenin taktir yetkisi kapsamında değerlendireceği bir husus olduğu, kabul edilmesini zorunlu kılan bir yasal düzenlemenin bulunmadığı, bu durumda, mevzuata uygun olarak düzenlenen Yönerge maddesinin iptalini gerektirecek bir husus bulunmadığı ve dolayısıyla davacının Yönerge maddesinde değişiklik yapılması yönündeki talebinin zımnen reddine yönelik işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Profesör unvanında olduğundan Kamu Konutları Kanunu ve Kamu Konutları Yönetmeliği kapsamında görev tahsisli olarak kamu konutlarından görev süresi boyunca yararlanması gerektiği, davaya konu Yönerge'nin ilgili Kanun'a ve Yönetmeliğe açıkça aykırı olduğu, diğer devlet üniversitelerinin (örneğin; Atatürk Üniversitesi, Ondokuzmayıs Üniversitesi, Cumhuriyet Üniversitesi) ilgili yönergelerinde akademik personele görev tahsisli konutların tahsis edileceğinin düzenlendiği, bu kapsamda yaptığı başvurunun keyfi olarak cevap verilmeyerek reddedilmesinin Anayasa ve hukuka açıkça aykırı olduğu, idarenin takdir yetkisini kullanımda, diğer devlet üniversitelerinde oluşturulan Yönerge hükümleri dikkate alındığında, ilgili kamu yararı ilkesi, Kanun ve Yönetmeliğe uygun olmayan hukuka aykırı bir tutum ve davranış içine girdiği, yasaların çizdiği sınırların içerisinde kalmadığı, bu sebeplerle ve dava konusu işlem açıkça hukuka aykırı olduğundan iptali gerektiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Yıldız Teknik Üniversitesi lojmanlarından görev tahsisli olan konutların ismen belli ve sınırlı sayıda olduğu, çok az sayıdaki görev tahsisli lojman dışında kalan diğer lojmanların sıra tahsisli olduğu, Yıldız Teknik Üniversitesi Kamu Konutları Yönergesi'nde yapılan düzenlemeye göre sadece Üniversitenin en üst derecedeki temsil niteliği bulunan yöneticilerine görev tahsisli konut tahsisi öngörüldüğü, görev tahsisli konut tahsisi ön görülen bu yöneticilik görevlerinin, Genel Sekreterlik görevi dışında, tamamının da geçici görevler olduğu, Üniversitenin konut tahsis şeklini belirleme yetkisinin bulunduğu ve bu yetkinin objektif kullanıldığı, bir unvanın "2 sayılı Cetvel"de yer almasının, o unvandaki her kişiye zorunlu olarak görev tahsisli lojman verileceği manasına gelmediği, ayrıca "2 sayılı Cetvel"de yer alan unvana sahip kişiye yapılmış sıra tahsisli bir konut tahsisinin de otomatikman görev tahsisli hale dönmediği, her kurumun, kendi imkan ve tercihlerine göre, objektif kriterlere uygun olarak "2 sayılı Cetvel"deki sınırlamaları da göz önünde tutarak, görev tahsisli konutları/unvanları belirleyerek tahsis yapma yetkisine sahip olduğu, takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Düzenleyici işlem niteliği olan yönergelerin; üst normu olan kanun ve yönetmeliklere aykırı düzenlemeler içeremeyecekleri ve bu normlarda yer alan düzenlemeleri daraltıcı nitelikte kural getiremeyecekleri idare hukukunun bilinen ilkelerinden olup, Kamu Konutları Yönetmeliğine aykırı olarak dava konusu Yönerge maddesi ile görev tahsisli konut tahsis edilen unvanlar arasında "Profesör" unvanına yer verilmemesine ilişkin düzenlemede ve bu düzenlemeye istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, davanın reddi yönündeki İstanbul 12. İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, Yıldız Teknik Üniversitesi … Fakültesinde "Profesör" unvanı ile öğretim üyesi olarak görev yapmakta olup 2019 yılında kendisine şartlı sıralı olarak kamu konutu tahsis edilmiştir.
Davacının, Yıldız Teknik Üniversitesi Kamu Konutları Yönergesi'nde gerekli değişikliklerin yapılması talebiyle yaptığı 25/11/2019 tarihli başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine, anılan işlem ile "Yıldız Teknik Üniversitesi Kamu Konutları Yönergesi'nin "Oturma Süreleri" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında; “Dekan Yardımcısı, Bölüm Başkanı, Ana Bilim Dalı Başkanı, Yüksek Okul Müdür Yardımcısı, Enstitü Müdür Yardımcısı, Profesör, Doçent, Doktor Öğretim Üyesi (eski unvan Yardımcı Doçent), Öğretim Görevlisi, Genel Sekreter Yardımcısı, Fakülte Sekreteri, Daire Başkanı, Hukuk Müşaviri, Hastane Baştabibi, Hastane Müdürü, Hastane Müdür Yardımcısı” ibaresinin yer almamasına ilişkin eksik düzenlemenin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu'nun "Kamu konut türleri ve konut tahsisi" başlıklı 3. maddesinde; ''Kamu Konutları, tahsis esasına göre aşağıda belirtilen dört gruba ayrılır:
a) Özel Tahsisli konutlar; yönetmelikle belirlenecek temsil özelliği olan makam ve rütbe sahiplerine tahsis edilen özel nitelikli konutlardır.
b) Görev tahsisli konutlar; yönetmelikte belirlenecek makam ve rütbe sahiplerine, görevlerinin önemi ve özelliği, yetki ve sorumlulukları gereğince tahsis edilen konutlardır.
c) Sıra tahsisli konutlar; hizmet süresi, daha önce kamu konutlarından yararlanma durumu ve süresi, çocuklarının ve bakmakla mükellef olduğu aile fertlerinin sayısı, aile fertlerinin gelir durumu, konuttan yararlanma için bekleme süresi, eşinin de bu Kanun kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda çalışan personel olması gibi hususlar dikkate alınarak yönetmelikte belirlenecek puanlama esasına göre tahsis edilen konutlardır.
d) Hizmet tahsisli konutlar; hudut karakolu, istasyon, haberleşme, gözlem, araştırma, inşaat mahalli gibi, meskun yerlerden uzak, sosyal ve ekonomik zorlukları olan, ulaşım ve iskan imkanları kısıtlı yerlerde, normal çalışma saatleriyle sınırlandırılması kabil olmadan görev başında bulundurulması gerekli olan personel ve koruma görevlisi, makam şoförü, kapıcı, kaloriferci gibi personel için inşa veya tefrik edilerek tahsis edilen bina, baraka, prefabrik yapı, şantiye eklentisi tadil edilmiş veya edilmemiş karavan, kulübe ve benzeri konutlardır. Konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.'' hükmüne, aynı Kanun'un "Yönetmelik" başlıklı 11. maddesinde ise; "Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili usul ve esaslar; Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Bu yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
2946 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile verilen yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 23/09/1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Konutları Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu'nun 2. maddesinde belirtilen kurum personeline kamu konutlarının tahsis şekli, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ait usül, esas ve şartlar ile uygulamaya dair diğer hususları tesbit etmek olduğu belirtilmiş, 5. maddesinin (b) bendinde; "Görev tahsisli konutlar; Yönetmeliğe ekli (2) sayılı cetvelde belirtilenlere, görevlerinin önemi ve özelliği ile yetki ve sorumlulukları gereği tahsis edilen konutlardır.
" kuralına, "Kamu Konutu Özelliğini Kazanma" başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Kamu konutlarının görev unvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceği yetkili makamca tespit edilebilir...." kuralına, "Görev Tahsisli Konutların Tahsis Şekli" başlıklı 8. maddesinde; "Görev tahsisli konutlar, Yönetmeliğe ekli (2) sayılı cetvelde belirtilenlere, cetveldeki sıraya göre, yetkili konut dağıtım komisyonu tarafından tahsis edilir. ... Yeteri kadar görev tahsisli konutun olmaması halinde konut tahsisi talebinde bulunanlar (2) sayılı cetvelde belirtilen sıra esas alınarak Yönetmeliğin ekli (4) sayılı cetvelindeki esaslara göre, kendi aralarında puanlamaya tabi tutulur. ... Boşalan görev tahsisli konutların, fiilen boşaltılması tarihinden itibaren en geç (30) gün içinde, Yönetmelik hükümlerine göre hak sahiplerine tahsisi gerekir. Ancak, önceden belli bir görev için ayrıldığı halde, bu göreve atama yapılmadığından boş bulunan görev tahsisli konutlar hakkında bu hüküm uygulanmaz." kuralına yer verilmiş, Yönetmelik ekinde "Görev Tahsisli Konutlar" başlıklı Ek (2) sayılı Cetvelin Yüksek Öğretim Kurumlarında, görev tahsisli konutların tahsis edileceği personeli düzenleyen 12. maddesinde, "profesör" unvanına yer verilerek, profesörlere görev tahsisli konut tahsis edilmesi öngörülmüştür.
Ayrıca, Yönetmeliğe ekli (2) sayılı Cetvelde; "Bu Yönetmeliğin (3) sayılı Cetvelinde gösterilen eşyalı görev tahsisli konut tahsis edilenler hariç, Kamu Konutları Kanununun 3 ncü maddesine aykırı olmaması şartıyla, kurum ve kuruluşların yetkili makamlarınca personelin görevinin önemi, idareye yararlılığı, yetki ve sorumluluğu ile kilit görevde olması gibi özellikler gözönünde bulundurularak bu Cetvelde sayılan görev unvanlarına eş değerde ve en altta belirtilen görev unvanından aşağı inilmemek üzere görev tahsisli konut tahsis edilecek ek görev unvanları tespit edilebilir. Kurum ve kuruluşların yetkili makamlarınca, bu Cetveldeki görev unvanları sırası hiyerarşi ve görevin önem derecesi esas alınarak görev tahsisli konut tahsis edilecek görev unvanları, her kurum ve kuruluş için bir cetvel halinde ayrıca düzenlenir ve genelge ile teşkilata duyurulur." kuralına yer verilmiştir.
Dava konusu Yıldız Teknik Üniversitesi Kamu Konutları Yönergesi'nin "Oturma süreleri" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında; "Görev tahsisli konutlarda, Rektör, Rektör Yardımcıları, Dekanlar, Enstitü Müdürleri, Yüksek Okul Müdürleri ve Genel Sekreter, tahsise esas olan görevin devamı süresince oturulabilir, görevin son bulduğu tarihten itibaren iki ay içinde konutlardan çıkmak zorundadırlar. Bu konutlar, boş kalması durumunda Rektör Oluru ile görevde olan diğer yöneticilere de tahsis edilebilir." düzenlemesine yer verilmiş, ancak görev tahsisli konut tahsis edilen unvanlar arasında "Profesör" unvanına yer verilmemiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamaların birlikte değerlendirilmesinden; Kamu Konutları Yönetmeliği'nin "Görev Tahsisli Konutlar" başlıklı (2) sayılı Cetvelinde; eşyalı görev tahsisli konut tahsis edilenler hariç, Kamu Konutları Kanunu'nun 3. maddesine aykırı olmaması şartıyla, kurum ve kuruluşların yetkili makamlarınca personelin görevinin önemi, idareye yararlılığı, yetki ve sorumluluğu ile kilit görevde olması gibi özellikler gözönünde bulundurularak, bu Cetvelde sayılan görev unvanlarına eş değerde ve en altta belirtilen görev unvanından aşağı inilmemek üzere görev tahsisli konut tahsis edilecek ek görev unvanları tespit edilebileceği hükme bağlanmış ve Yüksek Öğretim Kurumlarında görev yapan profesörlerler görev tahsisli konut tahsis edilecek unvanlar arasında sayılmış olup, dava konusu Yıldız Teknik Üniversitesi Kamu Konutları Yönergesi'nin "Oturma süreleri" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında, görev tahsisli konutlardan yararlanacaklar arasında "profesör" unvanına yer verilmemiştir.
Düzenleyici işlem niteliği olan yönergelerin; üst norm olan kanun ve yönetmeliklere aykırı düzenlemeler içeremeyecekleri ve bu normlarda yer alan düzenlemeleri daraltıcı nitelikte kural getiremeyecekleri idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Bu durumda; Kamu Konutları Yönetmeliğine aykırı olarak dava konusu Yönerge maddesi ile görev tahsisli konut tahsis edilecek unvanlar arasında "Profesör" unvanına yer verilmemesine ilişkin düzenlemede ve bu düzenlemeye istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/04/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.