T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/4742
Karar No : 2022/11085
TEMYİZ EDENLER : 1) (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2) (DAVALI) … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : I) (DAVALILAR)
1) …Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
2) … Belediye Başkanlığı
II) (DAVACI) …
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 04/03/2020 tarih ve E:2015/10164, K:2020/3132 sayılı bozma kararına uyularak … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, davalı ...Belediye Başkanlığı tarafından iptale yönelik bölümünün, davacı tarafından davanın incelenmeksizin reddine yönelik bölümünün temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem : İstanbul ili, Pendik ilçesi, …, …mevkii, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin, 15.02.2013 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve 25.04.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava konusu 15.02.2013 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve 25.04.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planının uyuşmazlık konusu … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle 25.07.2013 tarihinde kayda giren dilekçe ile davacı tarafından açılan davada, planların iptali yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 13/02/2017 tarihli, E:2016/9141, K:2017/922 sayılı kararıyla bozulması üzerine … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararıyla planların iptaline karar verildiği, aynı davacı tarafından dava konusu imar planlarının iptali istemiyle 26.08.2014 tarihinde kayda giren dilekçeyle bakılan davanın açıldığı, bu davaların tarafının, konusunun ve sebeplerinin aynı olduğu, bu nedenle planlar yönünden davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenme olanağının bulunmadığı, dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yargı kararıyla iptal edilen parselasyonda da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine, parselasyon işleminin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Parselasyonun iptali istemiyle açılan davada, parselasyonun imar planlarına uygun olup olmadığının denetimi yapılacağından derdestliğin söz konusu olmadığı ileri sürülerek temyize konu kararın, davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALI … BELEDİYE BAŞKANLIĞININ İDDİALARI : Mahkemece dayanak alınan planların iptaline ilişkin kararın kesinleşmediği, parselasyon yönünden bir inceleme yapılmadığı ileri sürülerek temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Mahkeme kararının parselasyonun iptaline ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu belirtilerek davalı Pendik Belediye Başkanlığının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALI … BELEDİYE BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DAVALI … BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI: Davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz istemi yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı … Belediye Başkanlığının temyiz istemi yönünden;
Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2021/7959 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, dava dışı … ve davacı … tarafından, dava konusu 15.02.2013 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, 25.04.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin uyuşmazlık konusu … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle 30.12.2013 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararıyla, … yönünden feragat nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, … yönünden ise; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, parselasyon işleminin iptaline karar verildiği, bu kararın parselasyona yönelik bölümünün Danıştay Altıncı Dairesinin 12/12/2022 tarihli, E:2021/7959, K:2022/11084 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır.
Tarafı, sebebi ve konusu aynı olan ve 03.04.2014 tarihinde açılan bu davanın, parselasyona ilişkin kısmının derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın, parselasyonun iptaline ilişkin kısmında isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, mahkeme kararının imar planlarına yönelik bölümünün onanmasına, parselasyona yönelik bölümünün bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, ... ilçesi, …, … mevkii, … pafta, …parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin, 15.02.2013 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve 25.04.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde, "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması", (i) bendinde ise, "Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" kuralına yer verilmek suretiyle "derdestlik" ve "kesin hüküm" doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, 115. maddesinde mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi hâlinde davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmış, 303. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının temyiz istemi yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı … Belediye Başkanlığının temyiz istemi yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda, "derdestlik" ve "kesin hüküm" müesseseleri düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine çıkarılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması hâlinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukukî yararı bulunmadığı olgusundan hareketle, ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2021/7959 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, dava dışı … ve davacı … tarafından, dava konusu 15.02.2013 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, 25.04.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin uyuşmazlık konusu …parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle 30.12.2013 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararıyla, … yönünden feragat nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, … yönünden ise; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, parselasyon işleminin iptaline karar verildiği, bu kararın parselasyona yönelik bölümünün Danıştay Altıncı Dairesinin 12/12/2022 tarihli, E:2021/7959, K:2022/11084 sayılı kararıyla onandığı anlaşıldığından, tarafı, sebebi ve konusu aynı olan ve 03.04.2014 tarihinde açılan bu davanın, parselasyona ilişkin kısmının derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, temyize konu kararın, parselasyonun iptaline ilişkin kısmında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı … Belediye Başkanlığının temyiz isteminin kabulüne,
2. 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddi, parselasyon işleminin iptali yolunda verilen temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının imar planlarına yönelik bölümünün ONANMASINA, parselasyona yönelik bölümünün BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 12/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.