T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4788
Karar No : 2023/4885
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): … Bakanlığı adına
1- … Gümrük Müdürlüğü
2- … Gümrük Müdürlüğü
3- … Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
(Eski unvan:… Malzeme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi )
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına 2019 ilâ 2021 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı ''konektör, su tutucu'' ticari tanımlı eşyanın, … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilerek tahakkuk eden vergilerin ödenmesinden sonra, söz konusu eşyanın 9018.90.60.00.00 pozisyonunda yer aldığının yargı kararları ile ortaya konulduğu ve fazladan ödenen vergilerin iade edilmesi gerektiğinden bahisle davacı tarafından 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211.maddesi kapsamında yapılan başvuruların reddine ilişkin kararlara vaki itirazların reddi yolundaki işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözümünün ithale konu eşyanın tabi olduğu pozisyonun tespitine ilişkin olması ve ihtilafın hukuki bilgi ile tek başına çözülemeyecek nitelikte uzmanlık ve teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle eşyalar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, ancak aynı firma tarafından aynı ve benzer eşyaların ithali nedeniyle alınan ek tahakkuk ve para cezası kararlarına ilişkin işlemlere karşı … Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açıldığı ve bu dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmış olduğunun görüldüğü, bu itibarla bu dosyada verilen bilirkişi incelemesi kararından vazgeçildiği, anılan dava dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda dosyasına sunulan ve bir örneği Mahkemeye ibraz edilen bilirkişi raporunda; ihtilaf konusu ''konektör'' ticari tanımlı eşyanın; anestezi uygulamaları sırasında veya yoğun bakım tedavileri sırasında hastalara çoğu zaman solutulma işleminin yapılmasının gerektiği, bu amaçla anestezi cihazlarındaki veya yoğun bakımdaki mekanik ventilatörlerin (solutma cihazları) kullanıldığı, solutma cihazı ile hasta arasındaki bağlantıyı solutma devresi denilen solutma hortumlarının sağladığı, solutma devresinde yer alan hortumlar arasında, hortumlar ile solutma cihazı arasında ve hortumlar ile hastanın hava yoluna yerleştirilmiş olan tüp arasında bağlantıların (konnektörler) bulunduğu, uygulanacak solutma süresine, solutma yöntemine ve tedaviye göre farklı şekillerde ve boyutlarda bağlantıların (konnektörler) gerekli olabildiği, uzun süreli solutma gerektiğinde ayrıca ısıtıcı, nemlendirici, su tutucu, bakteri filtresi gibi bağlantılara da ihtiyaç duyulabildiği, eşya ve dosya ile ilgili gerekli inceleme yapılarak, mesleki ve bilimsel bulgular çerçevesinde söz konusu parçaların ''tıbbi cihaz aksamı ve aksesuarı'' olduğu kanaatine varıldığı, dosyadaki uyuşmazlığa esas eşyalarla İzmir 3. Vergi Mahkemesinin E:2020/833 sayılı dosyasında vergileri davaya konu edilen eşyaların aynı ve benzer nitelikte olduğu ve bilirkişi raporunda yer alan eşyanın esas işlevi, teknik özellikleri ve kullanım alanlarına ilişkin değerlendirmelerin karara esas alınacak nitelikte görüldüğü, bilirkişi raporundaki tespitler ile açıklama notlarının birlikte incelenmesinden, ithale konu eşya, 9018.90.60.00.00 pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğinden, geri verme istemlerinin reddine dair işlemlere yapılan itirazların reddi yolundaki dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacıdan fazladan tahsil edilen vergilerin ödeme tarihinden itibaren işletilecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından eşyaya isabet eden vergiler ihtirazi kayıt konulmaksızın ödendiğinden iadeye konu edilemeyeceği, eşyanın tespit edilen gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer aldığı bu nedenle tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, davacı lehine faiz yürütülmesinde isabet bulunmadığı ve harçtan muaf olmaları nedeniyle idare aleyhine yargı harcına hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Olayda, ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahsil edilen bir verginin söz konusu olmadığı, dolayısıyla, davacının geri verme isteminin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna varıldığından aksi yoldaki temyize konu kararda isabet bulunmadığından, bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına 2019 ilâ 2021 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı ''konektör, su tutucu'' ticari tanımlı eşyanın, … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilerek tahakkuk eden vergilerin ödenmesinden sonra, söz konusu eşyanın … pozisyonunda yer aldığının yargı kararları ile ortaya konulduğu ve fazladan ödenen vergilerin iade edilmesi gerektiğinden bahisle davacı tarafından 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211.maddesi kapsamında yapılan başvuruların reddine ilişkin kararlara vaki itirazların reddi yolundaki işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 tarih ve E:1965/13, K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan; 4458 sayılı Kanun'un benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, fazladan ödendiği ileri sürülen vergilerin iadesi istemiyle yapılan başvuruların reddine ilişkin işlemlere karşı yapılan itirazların, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde belirtilen şartlara uymadığından bahisle reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada; uyuşmazlığın çözümü davacı şirketçe ithal edilen eşyanın dahil olduğu gümrük tarife istatistik pozisyonunun belirlenmesini gerektirmektedir. Bu belirleme ise, ancak eşyanın teknik özelliklerinin bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle ortaya konulmasına ve elde edilecek verilerin, Tarifenin Yorumu ile ilgili Genel Kurallar ve ilgili pozisyonların açıklama notlarının yorumunu gerektirmesi nedeniyle, ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahakkuk eden veya tahsil edilen bir verginin söz konusu olmadığı anlaşıldığından, yukarıda değinilen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararda isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,18/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.