T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4816
Karar No : 2024/2128
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
.. Gümrük Müdürlüğü - (E - Tebligat)
VEKİLİ : Av. ..
KARŞI TARAF (DAVACI) : .. Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ..
İSTEMİN KONUSU : .. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin . tarih ve E:., K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ...Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tanzimli ...tarih ve … sayılı dahilde işleme izin belgesi ile ...Tekstil Mağazacılık İnşaat Gıda Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tanzimli … tarih ve … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında temsilcilik sözleşmesine istinaden davacı adına 2018 yılında Ambarlı Gümrük Müdürlüğünce tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların ihraç edilmediği gibi belge sahibi firmanın stoklarında da yer almadığının tespit edildiğinden bahisle tesis edilen haciz işleminin yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine eşyaların yurda girişinde alınan teminattan irad kaydedilen tutarın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile ödenen tutarın hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin . tarih ve E…, K:… sayılı kararıyla; adına dahilde işleme izin belgesi düzenlenenlerin, belge kapsamındaki ithalat işlemleri nedeniyle, rejime ilişkin hükümlerin ihlali halinde doğabilecek vergilerden dolayı gümrük yükümlüsü olarak takibinin yasal bir zorunluluk olduğu, temsilcilik sözleşmesine istinaden ithal edilen malların sözleşme hükümlerine göre adına hareket ettiği firmaya teslimi ile taraflar arasındaki ilişkinin sona ereceği, olayda davacı tarafından ithal edilen malların dahilde işleme izin belgesi sahibi firmalara teslim edilmediğine yönelik bir iddianın da bulunmadığının anlaşılması karşısında, eşyaların ihraç edilmemesinden davacının sorumlu tutulamayacağı sonucuna varıldığından, ithalat aşamasında tahsil edilmeyen vergilerin, temsil yetkisi son bulan davacıdan emtiaların yurda girişinde alınmış olan teminatın idarece irat kaydedilmesi suretiyle tahsilinde hukuka uyarlık görülmediği; ödenen tutarın 6183 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile tahsil edilen tutarın idarenin tasarrufuna girdiği teminatın irat kaydedildiği tarihten itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Teminatın irat kaydedilmesi işlemine karşı dava açılmadığı, irat kaydedilen tutarın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. madde hükümleri uyarınca iadesinin mümkün olamayacağı, işbu davada iade şartlarının mevcut olup olmadığının irdelenmesinin gerektiği, rejim şartlarının ihlal edilip edilmediği hususlarına ilişkin iddiaların bu aşamada değerlendirilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ..'İN DÜŞÜNCESİ : Kararın faiz istemine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, dahilde işleme izin belgelerinin ...Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ...Tekstil Mağazacılık İnşaat Gıda Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına imalatçı-ihracatçı sıfatıyla kayıtlı olduğu, davacı tarafından temsilcilik sözleşmesine istinaden dahilde işleme izin belgesinde öngörülen %10 teminat oranıyla ithalatların gerçekleştirildiği, ancak belge sahibi firmalar tarafından, taahhüt edilen ihracatların yapılmadığı, firmaların stok kayıtlarında ithale konu "kumaş" cinsi eşyalara rastlanılmadığının tespit edildiğinden bahisle ithalat aşamasında tahsil edilmeyen vergilerin tahsili amacıyla davacı adına 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. ve 55. maddeleri uyarınca düzenlenen işlemlerin itirazsız kesinleşmesi üzerine tesis edilen haciz işleminin iptali istemiyle açılan davalarda, usulüne uygun olarak tebliğ edilen işlemlere karşı dava açılmadığından kesinleşen amme alacaklarının haciz yoluyla davacıdan tahsili yoluna gidilmesinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle verilen davanın reddine ilişkin kararların Dairemizin 25/04/2024 tarih ve E:2023/2141, K:2024/2129, E:2023/2143, K:2024/2131 sayılı kararlarıyla onandığı ve haciz işleminin yargı kararıyla kesinleştiği anlaşılmış ise de; olayda, temsilcilik sözleşmesine istinaden ithal edilen malların sözleşme hükümlerine göre adına hareket edilen firmaya teslimi ile taraflar arasındaki ilişkinin ve davacının eşyaların ihraç edilmemesinden dolayı sorumluluğunun sona erdiği, dolayısıyla, ithalat sırasında teminatın irat kaydedilmesi suretiyle kanunen ödenmemesi gereken bir verginin fuzûlen tahsil edildiği açık olduğundan, irat kaydedilen tutarın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında iadesinin talep edilmesinin mümkün bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ve teminatın irat kaydedilmesi suretiyle ödenen vergilerin iadesine ilişkin kısmı ile ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faize isabet eden kısmı aynı gerekçe ve nedenle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
Temyize konu kararın faiz istemine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmına gelince;
Her ne kadar Mahkemece dahilde işleme rejimi ihlal edildiğinden bahisle teminatın irat kaydedilmesi suretiyle tahsil edilen vergilerin tecil faiziyle iadesine karar verilmiş ise de, davacı tarafından dava dilekçesinde, vergilerin yasal faiziyle iadesinin talep edildiği görüldüğünden, taleple bağlılık ilkesi uyarınca, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faiziyle iade edilmesi gerekirken, davacının talebini aşacak şekilde, teminatın irat kaydedilmesi suretiyle fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faizi aşan kısmında hukuki isabet bulunmamakla birlikte, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan bu hususun, 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltilmesi mümkün yanlışlık kapsamında bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin . tarih ve E:., K:… sayılı kararının , vergi mahkemesi kararının " tahsil edilen tutarın 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine," dair hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasından, söz konusu ibarenin çıkarılarak "tahsil edilen tutarın yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine," ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 25/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.