T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/4817
Karar No : 2023/7303
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Turizm Gıda İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Iğdır ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18.maddesi uyarınca yapılan parselasyonun kabulüne ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararı ile bu karara karşı yapılan itirazın reddine dair … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parselasyon işlemi ile davacının kadastral parseline eşdeğer yerden tahsis yapıldığı, düzenleme ortaklık payı (DOP) oranının ve düzenleme sınırının yasal mevzuata uygun olduğu, parselasyonun dayanağı uygulama imar planı ve üst ölçekli planlar ile uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu parselasyon işlemine davacı tarafından açılan diğer bir davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf isteminin reddine hükmedildiği, iptaline karar verilen işbu parselasyonun usul ve hukuka aykırı olması nedeniyle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : İdarece, daha önce tesis edilmiş parselasyon işlemiyle doğan hukuki sonuçların, … ada … parsel sayılı taşınmaz ile hisseli tahsisi yapılan … ada, … parsel sayılı taşınmaza ait yola terk oranındaki hatalar ve taşınmazın ortaklaşa kullanılan alanlardan olduğundan bahisle parselasyon işleminin uyuşmazlık konusu edilmesi gerekçesiyle yapılan düzeltmeler nedeniyle parselasyon neticesinde tahsis edilen alanla, kadastro müdürlüğü ve tapu müdürlüğü ile yapılan yazışmalara istinaden yapılan düzeltmeler sonucunda oluşan alanlarda farklılıklar oluşması nedeniyle alınacak bir belediye encümeni kararı ile bu farklılıklarının giderilmesinin ardından yasa ile belirlenen usule uygun olarak ilan edilmesi, bu işlemlerden etkilenenlere itiraz hakkı tanınması, varsa itirazlar değerlendirilmesi neticesinde oluşan yeni durumun tapuya tescil edilmesi gerektiği gerekçesiyle temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemlerin iptali yolunda karar verilmesi gerektiğinden Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Iğdır İli, Merkez İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca … tarih ve … sayılı Iğdır Belediye Encümeni kararıyla parselasyon yapılmasına karar verilmiştir. Bu parselasyon ile parselasyona yapılan itirazın reddine dair … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararına karşı uyuşmazlık konusu taşınmazın bitişiğindeki … ada,… parsel sayılı taşınmazın maliklerince ... İdare Mahkemesinin E:… sayısında açılan diğer bir dava ile işbu dava dosyasının birlikte incelenmesinden, dava konusu parselasyonun askıya çıkarılması sonrasında tapuda tescili için … tarih ve … sayılı yazı ile kadastro müdürlüğüne gönderildiği, kadastro müdürlüğünce, … ada, …-…-…-… parsel sayılı taşınmazlara ait yola terk oranının yanlış hesaplandığı tespit edilerek parselasyon dosyasının … tarih ve … sayılı yazı ile belediyeye iade edildiği, … tarih ve … sayılı yazı ile belirtilen eksikliklerin giderilerek dosyanın yeniden kadastro müdürlüğüne gönderildiği, gereken kontrollerin yapılmasının ardından kadastro müdürlüğünce dosyanın tescili için … tarih ve … sayılı yazı ile tapu müdürlüğüne gönderildiğinde, bu kez, düzenleme sahasında yer alan 14 ada, 33 parsel sayılı taşınmazın ortaklaşa kullanılan alanlardan olduğundan bahisle parselasyon işleminin uyuşmazlık konusu edildiğinden bahisle dosyanın … tarih ve … sayılı yazı ile yeniden belediyeye iade edildiği, belirtilen uyuşmazlığın giderilmesi neticesinde dava konusu parselasyonun nihayet tapuya tescil edildiği görülmüştür.
Gerek eldeki dosyada gerekse ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında davacılar tarafından, parselasyon hakkında … ada, … parsel sayılı taşınmaz ile hisseli tahsisi yapılan … ada, … parsel sayılı taşınmaza ait yola terk oranındaki hatalar ve taşınmazın ortaklaşa kullanılan alanlardan olduğu gerekçesiyle yapılan düzeltmeler nedeniyle parselasyon neticesinde tahsis edilen alanla, kadastro müdürlüğü ve tapu müdürlüğü ile yapılan yazışmalara istinaden yapılan düzeltmeler sonucunda oluşan alanlarda farklılık oluştuğu nedenleriyle parselasyona karşı 26/10/2018 tarihli dilekçeyle yapılan itirazın reddedilmesi üzerine davacı tarafından, DOP oranının hatalı hesaplandığı, askıya çıkarılan parselasyona ilişkin plan hükümleri ile itirazın reddine gerekçe yapılan plan esaslarının ve tescil için Kadastro ve Tapu Müdürlüklerine gönderilecek belgelerin farklı hükümler içerdiği ve davalı idarece onaylanan parselasyon planının askı ve itiraz süreci tamamlandıktan sonra keyfi biçimde değiştirildiğinden bahisle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan şekliyle "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinde, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez." hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Kanunun "Parselasyon planlarının hazırlanması ve tescili" başlıklı 19. maddesinde "imar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır.
Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re'sen tanzim ve tesis ederler." kuralı yer almaktadır.
Yine,dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan şekliyle İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi Ve Arsa Düzenlemesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4/1-n maddesinde, "Parselasyon planı: İmar planının araziye uygulamasından sonra yaplacak röleve ölçülerine göre boyut değiştirmeyen paftalar üzerine çizilen, kesin parselasyon durumunu gösteren ve tapuya tescil işlemlerine esas alınan plandır." tanımına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, idarece, daha önce tesis edilmiş parselasyon işlemiyle doğan hukuki sonuçların, … ada, … parsel sayılı taşınmaz ile hisseli tahsisi yapılan … ada, … parsel sayılı taşınmaza ait yola terk oranındaki hatalar ve taşınmazın ortaklaşa kullanılan alanlardan olduğundan bahisle parselasyon işleminin uyuşmazlık konusu edilmesi gerekçesiyle yapılan düzeltmeler nedeniyle parselasyon neticesinde tahsis edilen alanla, kadastro müdürlüğü ve tapu müdürlüğü ile yapılan yazışmalara istinaden yapılan düzeltmeler sonucunda oluşan alanlarda farklılıklar oluşmuştur.
Diğer bir anlatımla, parselasyona ait bilgi ve belgelerle, durumun örtüşmediği, ilgili müdürlüklerce tespit edilen hataların, alınacak bir belediye encümeni kararı ile giderilmesinin ardından yasa ile belirlenen usule uygun olarak ilan edilmesi, bu işlemlerden etkilenenlere itiraz hakkı tanınması, varsa itirazlar değerlendirilmesi neticesinde oluşan yeni durumun tapuya tescil edilmesi, böylece, tesis edilecek parselasyona ilişkin işlemlerden etkilenen taşınmazların hukuki ve fiili durumları arasında taşınmaz özelinde yapılacak her türlü hukuki muamelelerde hangi durumun esas alınacağı konusunda belirsizlik oluşacaktır.
Bu nedenle belirtilen yöntemler izlenilmeksizin, tapu ve kadastro müdürlüğü ile yapılan yazışmalara binaen düzeltmeler yapılarak dava konusu parselasyonun tapuda tescilinin dava konusu işlemleri yasal zeminde geçerli kılmayacağından dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, uyuşmazlık konusu taşınmazın bitişiğindeki … ada, … parsel sayılı taşınmazın maliklerince açılan davada, ... İdare Mahkemesince … tarih ve E: …, K:… sayılı dava konusu işlemin yasa ile belirlenen usul takip edilmeksizin tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline ilişkin verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun, ... Dava Dairesinin … tarih ve E: …, K:… sayılı reddine ilişkin karar, Danıştay Altıncı Dairesinin 10/10/2023 tarih ve E: 2022/3112, K: 2023/7302 sayılı karar ile onanmıştır.
Bu itibarla, davanın reddine karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 10/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.