T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4865
Karar No : 2022/5552
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …'ı temsilen … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan davacı tarafından, davalı idareler ile yetkili sendika olan Tüm Belediye ve Yerel Yönetim Hizmetleri Emekçileri Sendikası arasında imzalanan 01/01/2020-31/12/2020 dönemi Toplu İş Sözleşmesinin 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinde yer alan; Sözleşmenin tarafı olan sendikaya üye olmayanların sözleşmeden yararlanmasının, memur taban aylığının %1,5 katı kadar aidat ödemeleri koşuluna bağlı olduğuna dair düzenlemenin iptali ile bu düzenleme uyarınca yapılan kesintilerin, kesinti tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; ilgili mevzuatın incelenmesinden, sendika üyesi olan ve olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı, aksine bir yorumun adaletli bir ücret dağılımı yoluyla ekonomik ve sosyal barışı sağlama amacına ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu, sendika üyesi olan ya da olmayan ile bir başka sendikaya üye olanlar arasında bir ayrıma gidilemeyeceği sonucuna ulaşıldığı; bu durumda, sözleşmeye taraf olan sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden dayanışma aidatı veya başka adlar altında ödenti (aidat) alınmasına ilişkin hükümlerin, kanuni bir dayanağı bulunmadığı hususu açık olduğundan, dava konusu Toplu İş Sözleşmesi'nin (Sosyal Denge Sözleşmesi) 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinin iptaline, tazmin isteminin kabulüne, söz konusu Sözleşme hükmü nedeniyle davacının maaşından kesilen tutarların, her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesince; davacının aylığından kesilen tutarların yasal faizin başlangıç tarihinin, dava tarihi esas alınarak, bu tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte idarece davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken; " ... söz konusu Sözleşme hükmü nedeniyle davacının aylığından kesilen tutarların her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmadığından, kararın, "...söz konusu sözleşme hükmü nedeniyle davacının aylığından kesilen tutarların, dava açma tarihi olan 13/05/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerektiği; nitekim, aynı konudaki Danıştay Onikinci Dairesinin 27/04/2022 tarih ve E:2021/7146; K:2022/2468 sayılı kararının da bu yönde olduğu gerekçesiyle, davalı idarelerin istinaf başvurusunun, yukarıda belirtilen şekilde düzeltilerek reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; toplu sözleşme yapmak konusunda Anayasal yetkiye sahip olan memurlar ve diğer kamu görevlilerinin toplu sözleşme hükümlerinden yararlanmak için bir sendikaya üye olmalarının şart koşulamayacağı, bu durumun tıpkı işçiler de olduğu gibi dayanışma aidatı alınmak suretiyle önlenebileceği, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 43. maddesi ile yollamada bulunulan 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi uyarınca da Belediyenin anılan aidatı keserek sendikaya vermesinin Kanun'un amir hükmü olduğu, dayanışma aidatının yetkili sendika bütçesine gelir kaydedildiği, dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanmak ya da sendikaya üye olarak yararlanmanın, çalışanların insiyatifinde olup, bu tercihlerin doğuracağı zorunlu sonuçlardan sorumlu tutulamayacakları belirtilmekte ve davacı lehine hükmedilen vekâlet ücreti yönünden de kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından; usul yönünden; Toplu Sözleşme'nin tarafı olan Sendikanın üyelerinin dışında personelin maaşından kesilen dayanışma aidatlarının, Toplu Sözleşme'nin tarafı Sendikaya aktarıldığından, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği; esas yönünden, dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu, Anayasa Mahkemesince dayanışma aidatının alınması ilgili olarak hakkın ihlal edilmediğine karar verildiği belirtilmekte ve davacı lehine hükmedilen vekâlet ücreti yönünden de kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davalı idarelerin usule yönelik itirazları yerinde görülmeyerekgereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Mahkeme kararının, davacı lehine 2.550,00-TL vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmına gelince;
20/11/2021 tarih ve 31665 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2022 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin "Seri davalarda ücret" başlıklı 22. maddesinde, "İhtiyari dava arkadaşlığının bir türü olan seri davalar ister ayrı dava konusu yapılsın ister bir davada birleştirilsin toplamda on dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam avukatlık ücretine, toplamda elli dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %50’si oranında avukatlık ücretine, toplamda yüz dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %40’ı oranında avukatlık ücretine, toplamda yüzden fazla açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %25’i oranında avukatlık ücretine hükmedilir. Duruşmalı işlerde bu şekilde avukatlık ücretine hükmedilmesi için dosyaya ilişkin tüm duruşmaların aynı gün aynı mahkemede yapılması gerekir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, aynı Sendika vekillerince farklı davacıları temsilen, aynı hukuki sebepten kaynaklanan çok sayıda (yüzden fazla) aynı nitelikte davanın açıldığı ve bu davaların Dairemizce temyiz incelemesinin yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, konuya ilişkin dava sayısı ile avukatın harcadığı emek ve mesai dikkate alınarak, davacı lehine, karar tarihinde yürürlükte bulunan 2022 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin, seri davalarda ücreti düzenleyen 22. maddesi uyarınca takdiren 637,50-TL vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesince; ''istinaf başvurularının reddine," şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan; kararın, " Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 637,50-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, dava konusu Toplu İş Sözleşmesi'nin (Sosyal Denge Sözleşmesi) 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinin iptaline, tazmin isteminin kabulüne, söz konusu sözleşme hükmü nedeniyle davacının maaşından kesilen tutarların, her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının, "...söz konusu sözleşme hükmü nedeniyle davacının aylığından kesilen tutarların, dava açma tarihi olan 13/05/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine" şeklinde düzeltilerek reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 637,50-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 16/11/2022 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.