T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/4866
Karar No : 2023/6826
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU: Ankara ili, Çankaya ilçesi, … (…) Mahallesi, … ada, … sayılı parselin maliki olan davacı tarafından Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 25/05/2021 tarih ve kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği üzerine Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından, dava konusu düzenlemenin İmar Kanununun 10 ve 13. maddelerine aykırı olduğu, ayrıca Arsa ve Arazi Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğinin 6. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Dava konusu düzenlemede yer alan hüküm, mülga Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin EK-1 tablosuna ait dipnotlarda da bulunmakta olup buna karşı açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 19/06/2013 tarihli E:2011/5664 K:2013/4310 sayılı ve 09.03.2015 tarihli ve E:2011/5825, K:2015/1347 sayılı kararları ile mülga Yönetmelikteki Özel Kreş+Anaokulu, Özel İlköğretim, Özel Ortaöğretim, Özel Sağlık Tesisi, Özel KÜltürel Tesis, Sosyal Tesis Alanları gibi özel girişim eliyle gerçekleştirilen sosyal donatı alanlarının kişi başına asgari standart değerinin içerisinde yer alması kuralında hukuka aykırılık bulunmadığı, daha sonra Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin bazı maddelerinin iptali için açılan davalarda da Danıştay Altıncı Dairesinin 20/10/2017 tarihli, E:2014/7316, K:2017/11063 sayılı ve 20/10/2017 tarihli, E:2014/6803, K:2017/11043 sayılı kararlarıyla da uyuşmazlığa konu 8. madde hükmüne yönelik olarak davanın reddine karar verilerek yargı denetiminden geçmiş olduğu, dava konusu düzenlemenin Ankara Büyükşehir Belediyesince iş ve işlemlerine dayanak yapılmasının söz konusu düzenlemenin iptaline gerekçe oluşturamayacağı, davacıya ait alana ilişkin Ankara Büyükşehir Belediyesinin uygulamalarının konu özelindeki idari işlemlerle ilgili olması hasebiyle söz konusu davanın bu yönüyle de reddedilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulu Kanununun 2. maddesinin (a) bendinde, iptal davaları idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlandıktan sonra ilk inceleme konularının düzenlendiği 14. maddenin 3/c bendinde de, dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise, bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
İptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" doktrin ve içtihatlarda; dava konusu işlemle davacı arasında kurulan makul, meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Makul, meşru, kişisel ve güncel menfaat ilişkisinin birlikte bulunması gerekmektedir.
Menfaat ilişkisi koşulunun varlığı davanın esasının incelenebilmesi için aranan ön şartlardan biri olup sınırları hukuki duruma göre değişmekte ve davanın durumuna göre taraf ilişkisinin kurulması idari yargı yerince belirlenmektedir.
Davacının hissedarı olduğu parselin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile "kentsel rekreasyon alanı" kullanımından "ticari rekreasyon alanı" kullanımına dönüştürüldüğü, davacının söz konusu taşınmazın yeniden kentsel rekreasyon alanına ayrılması istemiyle yaptığı başvurunun Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine, söz konusu plan değişikliğinin dayanağının Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesi olduğu ileri sürülerek iptali istenilmekte ise de, söz konusu imar planı değişikliğine konu rekreasyon alanı fonksiyonu, Yönetmeliğin eki EK-2 Tablo Açıklamalarının 8. maddesinde yer verilen, başına özel ibaresi getirilerek, asgari donatı standartları içinde yer alabilecek kullanımlar arasında yer almadığından, dava konusu düzenlemenin iptalinde davacının kişisel, güncel ve meşru bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ :
Dava, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (a) fıkrasında, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtilmiş, ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3/c bendinde dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer alan ve iptal davasının sübjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır.
Mekansal Planlar Yönetmeliği'nin 5. maddesinin (i) bendinde, "Sosyal altyapı alanları: birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibi açık ve yeşil alanlara verilen genel isim" şeklinde tanımlanmış; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4. maddesinin 1. fıkrasının (vvvv) bendinin 3. bendinde; "Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları "Kentin açık ve yeşil alan ihtiyacı başta olmak üzere, eğlence, dinlenme, piknik ihtiyaçlarının karşılanabildiği, kent içinde ve çevresinde günübirlik kullanıma yönelik olarak imar planı ile belirlenmiş yerleri" olarak tanımlanmıştır.
Mekansal Planlar Yönetmeliği'nin eki EK-2 ile Farklı Nüfus Gruplarında Asgari Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarına İlişkin Standartlar ve Asgari Alan Büyüklükleri Tablosu oluşturulmuş ve Tablo Açıklamalarının 8. maddesinde: "İmar planlarında ayrılmış bulunan ve kamu niteliği taşıyan Kreş + Anaokulu, İlköğretim, Ortaöğretim, Sağlık Tesisi, Kültürel Tesis, Sosyal Tesis Alanları; imar planı değişikliği yapılmak suretiyle bu kullanımların başına "Özel" ibaresi getirilmek, kamu ve özel altyapı oranları ilgili yatırımcı Bakanlık veya kamu kuruluşunca belirlenmek kaydıyla, bu tabloda belirtilen kişi başına asgari standart değerinin içinde yer alır." kuralı yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Ankara İli, Çankaya İlçesi, … (…) Mahallesi … ada, … sayılı davacının hissedarı olduğu parselin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile "kentsel rekreasyon alanı" kullanımından "ticari rekreasyon alanı" kullanımına dönüştürüldüğü, davacının söz konusu taşınmazın yeniden kentsel rekreasyon alanına ayrılması istemiyle yaptığı başvurunun Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine, söz konusu plan değişikliğinin dayanağının Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesi olduğu ileri sürülerek iptali istenilmekte ise de, söz konusu imar planı değişikliğine konu rekreasyon alanı fonksiyonu, Yönetmeliğin eki EK-2 Tablo Açıklamalarının 8. maddesinde yer verilen, başına özel ibaresi getirilerek, asgari donatı standartları içinde yer alabilecek kullanımlar arasında yer almadığından, dava konusu düzenlemenin iptalinde davacının kişisel, güncel ve meşru bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı davacının hissedarı olduğu parselin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile "kentsel rekreasyon alanı" kullanımından "ticari rekreasyon alanı" kullanımına dönüştürüldüğü, davacının söz konusu taşınmazın yeniden kentsel rekreasyon alanına ayrılması istemiyle yaptığı başvurunun Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine, söz konusu plan değişikliğinin dayanağının Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesi olduğu ileri sürülerek Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Mekansal Planlar Yönetmeliği'nin 5. maddesinin (i) bendinde, "Sosyal altyapı alanları: birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibi açık ve yeşil alanlara verilen genel isim" şeklinde tanımlanmış; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4. maddesinin 1. fıkrasının (vvvv) bendinin 3. bendinde; "Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları "Kentin açık ve yeşil alan ihtiyacı başta olmak üzere, eğlence, dinlenme, piknik ihtiyaçlarının karşılanabildiği, kent içinde ve çevresinde günübirlik kullanıma yönelik olarak imar planı ile belirlenmiş yerleri" olarak tanımlanmıştır.
Mekansal Planlar Yönetmeliği'nin eki EK-2 ile Farklı Nüfus Gruplarında Asgari Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarına İlişkin Standartlar ve Asgari Alan Büyüklükleri Tablosu oluşturulmuş ve Tablo Açıklamalarının 8. maddesinde: "İmar planlarında ayrılmış bulunan ve kamu niteliği taşıyan Kreş + Anaokulu, İlköğretim, Ortaöğretim, Sağlık Tesisi, Kültürel Tesis, Sosyal Tesis Alanları; imar planı değişikliği yapılmak suretiyle bu kullanımların başına "Özel" ibaresi getirilmek, kamu ve özel altyapı oranları ilgili yatırımcı Bakanlık veya kamu kuruluşunca belirlenmek kaydıyla, bu tabloda belirtilen kişi başına asgari standart değerinin içinde yer alır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının hissedarı olduğu parselin 1/1000 ölçekli uygulama imar planınındaki "kentsel rekreasyon alanı" kullanımının "ticari rekreasyon alanı" kullanımına dönüştürülmesinin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesi olduğu ileri sürülerek Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesinin iptali istenmekte ise de, anılan maddede rekreasyon kullanımına dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden davacının hissedarı olduğu parselin "ticari rekreasyon alanı" kullanımına dönüştürülmesine dair 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesi uyarınca yapıldığı iddiasının kabulüne olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda, davacının hissedarı olduğu parselin "kentsel rekreasyon alanı" kullanımından "ticari rekreasyon alanı" kullanımına dönüştürülmesine ilişkin işlemin dayanağının Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesi olmadığı, başka bir ifadeyle söz konusu hükmün anılan işlemin dayanağı olmadığı, bu nedenle davacı iddiaları bağlamında dava konusu düzenlemenin hukuka aykırı bir yönünün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için belirlenen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/09/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X): Mekansal Planlar Yönetmeliği'nin 5. maddesinin (i) bendinde, "Sosyal altyapı alanları: birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibi açık ve yeşil alanlara verilen genel isim" şeklinde tanımlanmış; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4. maddesinin 1. fıkrasının (vvvv) bendinin 3. bendinde; "Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları "Kentin açık ve yeşil alan ihtiyacı başta olmak üzere, eğlence, dinlenme, piknik ihtiyaçlarının karşılanabildiği, kent içinde ve çevresinde günübirlik kullanıma yönelik olarak imar planı ile belirlenmiş yerleri" olarak tanımlanmıştır.
Mekansal Planlar Yönetmeliği'nin eki EK-2 ile Farklı Nüfus Gruplarında Asgari Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarına İlişkin Standartlar ve Asgari Alan Büyüklükleri Tablosu oluşturulmuş ve Tablo Açıklamalarının 8. maddesinde: "İmar planlarında ayrılmış bulunan ve kamu niteliği taşıyan Kreş + Anaokulu, İlköğretim, Ortaöğretim, Sağlık Tesisi, Kültürel Tesis, Sosyal Tesis Alanları; imar planı değişikliği yapılmak suretiyle bu kullanımların başına "Özel" ibaresi getirilmek, kamu ve özel altyapı oranları ilgili yatırımcı Bakanlık veya kamu kuruluşunca belirlenmek kaydıyla, bu tabloda belirtilen kişi başına asgari standart değerinin içinde yer alır." düzenlemesine yer verilmiş olup rekreasyon alanları da Mekansal Planlar Yönetmeliği'nin 5. maddesinin (i) bendi uyarınca sosyal tesis alanlarından olduğundan davacının hissedarı olduğu parselin "ticari rekreasyon alanı" kullanımına dönüştürülmesine dair 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesi uyarınca yapıldığı iddiasının kabulü ve imar planında getirilen ticari rekreasyon alanı kullanımının Mekansal Planlar Yönetmeliği ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde yer alan tanımlamalara göre kente hizmet eden yeşil alan statüsünde sosyal donatı alanı olduğundan dava konusu işlemin iptali gerektiğinden davanın reddi yolundaki Dairemiz kararına katılmıyorum.