T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4938
Karar No : 2022/5502
DAVACI : …
DAVALI : …Bakanlığı
(… Müdürlüğü) / …
DAVANIN_ÖZETİ: … Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin kurucusu ve yöneticisi olan davacı tarafından,
Sınavlarda kullanılacak fişeklerin kendilerince temin edilmesi uygulamasının kaldırılması,
Sınavlarda başarılı olan kişilerin özel güvenlik eğitimi sertifikasının hazırlanması ve dağıtılması işlerinin kendilerince yapılması uygulamasının durdurulması,
22/09/2021 tarih ve 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi'nin 12.2. maddesinin ve Ek-9'unda yer alan düzenlemelerin iptali ve yürütmesinin durdurulması,
istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :…
DÜŞÜNCESİ :Dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 5. maddesinde, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, 15. maddesinin 1/(d) bendinde ise 3. ve 5. maddeye uygun olmayan dava dilekçesinin otuz gün içinde yeniden dava açılmak üzere reddedileceği hükmüne yer verilmiştir.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
İdari yargıda mahkemelerden, idareyi işlem tesis etmeye zorlayacak bir istemde bulunulamayacağı; ancak mevcut bir işlemin iptalinin istenebileceği açıktır.
İptal davalarında, iptali istenilen işlem ya da işlemlerin sayı, tarih, tebliğ tarihi belirtilmek ve menfaat bağı kurulmak suretiyle işlemin tamamının mı yoksa belli kısımlarının mı iptalinin istenildiğinin hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerekmektedir.
Bir düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, düzenleyici işlemin tamamının, belirli maddelerinin veya maddelerin belirli kısımlarının iptalinin istenebilmesi mümkün olup dava dilekçesinde, iptali istenilen hukuk kuralının açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
Dava dilekçesinin incelenmesinden; … Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin kurucusu ve yöneticisi olan davacı tarafından, özel güvenlik görevlilerin eğitim sürecinde şirketlerine yüklenmemesi gerektiği iddia edilen bazı uygulamaların kendileri için külfet oluşturduğu ifade edilerek; dilekçenin "konu" kısmında, Emniyet Genel Müdürlüğünün özel güvenlik sınavlarındaki uygulamalarının ve Genelge'nin ilgili maddelerinin iptali ile yürütmesinin durdurulmasının istenildiği; "sonuç ve istem" kısmında ise sınavlarda kullanılacak fişeklerin kendilerince temin edilmesi uygulamasının kaldırılması, sınavlarda başarılı olan kişilerin özel güvenlik eğitimi sertifikasının hazırlanması ve dağıtılması işlerinin kendilerince yapılması uygulamasının durdurulması, anılan Genelge'nin 12.2. maddesinin ve Ek-9 sayılı Özel Güvenlik Eğitim Kurumu Açılmasına İlişkin İnceleme Raporu'nun "İncelemede Dikkat Edilecek Hususlar" başlığı altında yer alan "Uygulama Eğitim Alanları" alt başlığındaki (a) bendinin, "Uygulamalı Eğitim Materyalleri" alt başlığındaki (b) bendinde yer alan "X-RAY cihazı" ibaresinin ve "İstenecek Diğer Konular" başlığındaki (a), (b) ve (c) bentlerinin iptali ile yürütmesinin durdurulmasının istenildiği; sonuç olarak, mahkemeden, idarenin bazı uygulamalarının sonlandırılmasının istenildiği, ayrıca bu uygulamalarla ilişkilendirilen dava konusu Genelge'nin ilgili kısımlarının iptali ve yürütmesinin durdurulması isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre, öncelikle, idari mahkemelerce, doğrudan idareyi bir işlem tesis etmeye ya da bir eylemde bulunmaya zorlayacak herhangi bir karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığı dikkate alındığında; "sınavlarda kullanılacak fişeklerin kendilerince temin edilmesi uygulamasının kaldırılması, sınavlarda başarılı olan kişilerin özel güvenlik eğitimi sertifikasının hazırlanması ve dağıtılması işlerinin kendilerince yapılması uygulamasının durdurulması" şeklindeki istemlerin idari mahkemelerce incelenmesinin söz konusu olmadığı; ancak bu istemler ile idareye başvurulmasının ardından, idarece işlem tesis edilmesi ya da istemlere karşı cevap verilmemesi durumunda bu işlemlerin dava konusu edilebileceği açıktır. Dosya içeriği incelendiğinde ise bu istemler ile idareye başvurulduğuna ya da başvuru sonucunda bir işlem tesis edildiğine yönelik bilgi ve belge bulunmadığı görülmektedir.
Öte yandan, 22/09/2021 tarih ve 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi'nin 12.2. maddesinin ve Ek-9'unda yer alan bazı düzenlemelerin iptalinin istenilmişse de dilekçenin "konu" kısmı ile "sonuç ve istem" kısmının aynı olmadığı; Genelge'nin 12.2. maddesinin birçok düzenleme içerdiği; davacının, bazı yükümlülüklerin kendilerince yerine getirilmemesi gerektiği iddiasıyla bakılan davayı açtığı göz önüne alındığında, bu iddialar ile ilişkilendirilen düzenlemelerin hangileri olduğunun tespit edilmesi ve bir maddenin tamamının değil davacı ile menfaat ilişkisi olduğu düşünülen fıkra, bent ya da ibare bakımından açıkça iptal isteminde bulunulması ve düzenleyici işlem niteliğindeki Genelge'nin iptali isteminin süresinde görülebilmesi için Genelge'nin dava konusu edilecek kısımları ile ilişkilendirilecek davacı ya da anılan şirket adına tesis edilmiş uygulama işlemlerinin veya bu sürece yönelik iş ya da eylemlerin açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, idareyi doğrudan işlem tesis etmeye zorlayacak istemlerde bulunulmaması; dava konusu Genelge'nin hangi kısmının iptalinin istenildiğinin açıkça ifade edilmesi, iptali istenilen tüm hükümler yönünden tek tek hukuka aykırılık sebeplerinin belirtilmesi ve menfaatinin ne şekilde etkilendiğinin açıklanması, ayrıca uygulama işleminin veya Genelge'nin ilgili kısımları ile ilişkilendirilen iş ya da eylemlere yönelik bilgi ve belgelerin dilekçeye eklenmesi, dilekçenin konu, içerik ve sonuç kısmının tutarlı olması, davanın belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle açılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yukarıda belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle 3. maddeye uygun şekilde düzenlenecek dilekçe ile harç yatırılmaksızın Dairemiz nezdinde yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya bildirilmesine, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına ve kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istemi hâlinde davacıya iadesine, 28/11/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.