T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/4946
Karar No:2023/3685
TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2. (DAVACI) … A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla Büyükşehir Belediyesi ile davacı şirket arasında imzalanan 27/12/2019 tarihli Geçiş Hakkı Sözleşmesi'nin 6. maddesinin (c) bendi kapsamında, … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararındaki tarifeye göre hesaplanan 1.528.420,57-TL tutarındaki saha dolabı kira bedelinin ödenmesi gerektiğinin davacı şirkete bildirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminin geri alınması talebiyle yapılan 26/10/2020 tarihli başvurunun cevap verilmemek suretiyle (zımnen) reddine ilişkin işlemin ve … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararının saha dolabı tarifesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlığın, elektronik haberleşme faaliyetinde bulunan davacı şirket hakkında saha dolabı ücreti tahakkukuna ilişkin işlemden ve bu işlemin dayanağı olan … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararının saha dolabı tarifesine ilişkin kısmından kaynaklandığı, belediyelerin ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret alma yetkilerinin bulunduğu ve işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ait ücretlerin ödeme şeklinin yer aldığı geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları serbestçe yapabileceği;
Uyuşmazlıkta, saha dolabı (outdoor kabini) vb. altyapı tesislerinin davacı ve diğer elektronik haberleşme hizmeti faaliyeti gösteren şirketler tarafından idareden talep edildiği, davacı şirket ile davalı idare arasında da 27/12/2019 tarihli sözleşme imzalanarak Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesinin 6. fıkrasına uygun olarak saha dolabına ilişkin tarifeye göre hesaplanacak bedelin ayrı bir ücret olarak ödeneceğinin belirtildiği ve sözleşme hükümlerinin tarafların rızası doğrultusunda belirlendiği, davalı Büyükşehir Belediyesi'nin yetki ve sorumluluğunda bulunan taşınmazlarda davacının talep ettiği saha dolapları için davalı idarece talep edilen ücretin anılan Yönetmelik ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu hükümlerine uygun olduğu, bedelin davacı tarafından beyan edilen saha dolabı sayılarına tarifenin saha dolabı ücretlerine ilişkin kısmının uygulanması suretiyle mevzuata uygun olarak hesaplandığı, ayrıca … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile belirlenen bedelin fahiş olduğuna ilişkin davacı tarafından sunulan herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmadığı, tarifenin anılan Yönetmelikte belirtilen şekil ve usullere uygun olduğu değerlendirildiğinden, davacı şirketin saha dolabı ücreti tahakkukuna ilişkin işlemin geri alınması talebinin zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde ve dayanağı olan … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararının 2020 mali yılı gelir tarife cetvelinin dava konusu saha dolabı tarifesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesi'nce; … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararının dava konusu saha dolabı tarifesinin incelenmesinden, mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, belediyelerin ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret alma yetkilerinin bulunduğu ve işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ait ücretlerin ödeme şeklinin yer aldığı geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları serbestçe yapabileceği, 2014 yılından 2020 yılına kadarki süreçte her yıl meclis kararı ile belirlenen ücretlerin yıllar itibarıyla tutarlı bir artış içerdiği ve bu kapsamda 2020 yılı için dava konusu Meclis kararı ile belirlenen 504,03-TL birim bedelinin ölçülü ve makul bir bedel olduğu, bu tutarın fahiş olduğu yolunda da somut herhangi bir veri sunulmadığı gözetildiğinde dava konusu Meclis kararında hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu Muğla Büyükşehir Belediyesi ile davacı şirket arasında imzalanan 27/12/2019 tarihli Geçiş Hakkı Sözleşmesi'nin 6. maddesinin (c) bendi kapsamında davacı şirketin 08/07/2020 tarih ve 69861 sayılı yazısı ile sayısı bildirilen saha dolapları için … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararındaki tarifeye göre hesaplanan 1.528.420,57-TL kira bedelinin ödenmesi gerektiğinin davacı şirkete bildirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminin geri alınması talebiyle yapılan 26/10/2020 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin incelenmesinden, 29/06/2022 tarihli ara kararı üzerine verilen bilgi ve belgelere göre, 2014 yılı tarife ücretinin (yıllık birim olarak) 150,00-TL, 2015 yılı için 165,00-TL, 2016 yılı için 250,00-TL, 2017 yılı için 259,48-TL, 2018 yılı için 301,72-TL, 2019 yılı 398,63-TL olarak belirlendiği hâlde bu miktarlar esas alınarak hesaplama yapılması gerekirken, dava konusu 2013-2019 yılları arası birim fiyat 504,03-TL esas alınarak yapılan hesaplama sonucu anılan 7 yıl için 804.431,88-TL ve sadece 2020 yılı için 504,03-TL birim bedel alınabilecekken bu defa 2020-2026 yılını kapsayacak şekilde bu birim bedel üzerinden 7 yıl için toplam 723.988,69-TL olmak üzere sonuç olarak 1.528.420,57-TL'nin ödenmesinin istenilmesine yönelik işleme karşı yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davalı idare tarafından, Daire kararı doğrultusunda yeniden hesaplama yapılabileceği belirtilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacıdan 1.528.420,57-TL kira bedelinin ödenmesinin istenilmesine yönelik işleme karşı yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem bakımından istinaf başvurusunun kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına ve anılan işlemin iptaline; … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararının dava konusu saha dolabı tarifesine ilişkin kısmı bakımından istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak, davacı şirket ile aralarında imzalanan geçiş hakkı sözleşmesinde davacının saha dolaplarının ücretini ödemeyi açıkça kabul ettiği, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında Meclis kararı alınarak saha dolaplarına yönelik tarifelendirme işleminin yapıldığı, elektronik haberleşme hizmeti vermek amacıyla Belediye'ye ait mülkiyet alanlarında olan saha dolaplarının kullanıldığı, mevzuat hükümleri ve taraflar arasında akdedilen sözleşme ve Meclis kararı doğrultusunda saha dolaplarına yönelik ücret alındığı, tahakkuk işleminin yapıldığı tarihteki tarife baz alınarak hesaplama yapıldığı, aksi durumda kamu zararının meydana geleceği ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından, saha dolapları için haricen ücret talep edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, elektronik haberleşme mevzuatına göre geçiş hakkının birçok farklı unsuru bir bütün olarak içinde barındıran elektronik haberleşme altyapısı ve/veya şebekesini oluşturan tüm unsurları kapsayacak biçimde işletmecilere verilen özel bir hak olduğu, geçiş hakkı sözleşmesi imzalanması sebebiyle ödenen geçiş hakkına konu bedellerin altyapı ve/veya şebekeyi ihtiva eden tüm unsurların kapsayacak biçimde "güzergâh uzunluğunun" tespit edilmesi ve bu kapsamda metre bazında hesaplanması sonucunda belirlendiği ve dolayısıyla da bu kapsamda ödenecek geçiş hakkı bedeli dışında ilgili unsurlar için ayrı ayrı ücretlendirme yapılamayacağı hususunun açıklığa kavuşturulduğu, ilgili Belediye mevzuatının Belediye'nin saha dolapları için ücret tahakkuk ettirmesine cevaz vermediği, davalı idarenin saha dolaplarına ilişkin tarife belirleme yetkisinin bulunmaması ve bu konuda tarife çıkarma yetkisinin sadece Haberleşme Genel Müdürlüğü'nde olmasına rağmen … tarih ve … sayılı Gelir Tarifesi'nin Belediye tarafından çıkarıldığı, kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı Belediye tarafından 29/11/2019 tarihinde çıkarılan tarife dikkate alınarak geçmişe yönelik olarak bütün saha dolaplarının ücretlendirildiği ve fahiş ücretlendirme yapıldığı, dava konusu saha dolabına ilişkin tarifeye yönelik olarak verilen davanın reddine dair kararın bozulmasına, 1.528.420,57-TL kira bedelinin ödenmesine yönelik dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararın gerekçesinin düzeltilerek onanması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, usule ilişkin olarak, davanın süresi içerisinde açıldığı; esasa ilişkin olarak, saha dolabı olarak belirtilen ve esasen geçiş hakkı kavramına temel teşkil eden elektronik haberleşme altyapısının zaruri bir unsuru olan ekipmanın, hâlihazırda ödenmiş olan geçiş hakkı bedelinden ayrı olarak değerlendirilemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı idare tarafından, isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı ve davalı idarenin temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun … tarih ve … sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararının dava konusu saha dolabı tarifesi yönünden kısmen reddi, davacıdan …-TL kira bedelinin ödenmesinin istenilmesine yönelik işleme karşı yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem yönünden kısmen kabulü ile Mahkeme kararının bu kısmının kaldırılması ve anılan işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
5. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 21/09/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.