T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/5156
Karar No : 2023/3533
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1) …2) …3) … 4) …5) …
VEKİLLERİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının aleyhe olan kısmının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN KONUSU: Davacılar tarafından yakınları ...'nın Genel Kurmay Başkanlığı'nın … sayılı emri ile Jandarma Genel Komutanlığı'nın … tarih ve … sayılı Ramazan Bayramı münasebetiyle yapılacak ziyaretler konulu emri çerçevesinde Giresun Jandarma Bölge Komutanlığı sorumluluk sahasında teröristlerle mücadele harekatına katılan birlikler başta olmak üzere personelin moral ve motivasyonunu artırmak ve şehit aileleri ile gazilerle bayramlaşmak maksadı ile ilgili personeller ve ailelerinin katılımıyla 05/07/2016 tarihinde Giresun İli, Alucra İlçe Jandarma Komutanlığı ile Gümüşhane İli, Şiran İlçesi, … Jandarma Karakol Komutanlıklarına gerçekleştirilen ziyaretler sonrasında söz konusu ziyarete katılan personeller ile ailelerini taşıyan helikopterin Giresun İli, … Mevkii, … Köyü, … Tepe Bölgesinde düşmesi neticesinde hayatını kaybetmesinde davalı idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 631.607,74 TL) maddi, 30.000,00 TL manevi, babası ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 94.407,45 TL) maddi, 30.000,00 TL manevi, annesi ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 117.167,29 TL) maddi, 30.000,00 TL manevi, kardeşleri ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu helikopter kazası neticesinde davacıların uğradıkları maddi zararların tespiti için dosya üzerinden yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 19/11/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda, müteveffa ...'nın 2015 yılı Mayıs ayında özel bir şirkette 4(a) statüsünde çalışmasına karşın vefat tarihinde herhangi bir işte çalışmadığı, söz konusu dönemde adı geçen hakkında sosyal güvenlik kayıtlarında yer alan prime esas kazanç esas alınarak ve söz konusu prime esas kazanç ile aynı dönemde uygulanan asgari ücret tutarı arasında mevcut parametre çerçevesinde davacının aylık gelirinin belirlendiği, davacılar ile müteveffanın bakiye ömür hesabına … tablosunun esas alındığı, netice olarak destekten yoksun kalma zararının davacılardan ... için 631.607,74 TL, ... için 94.407,45 TL, ... için 117.167,29 TL olarak belirlendiği, davacıların uğradığı destekten yoksun kalma zararının müteveffanın vefat tarihi dikkate alınarak "eşi çalışan ve çocuksuz" çalışanlar için öngörülen asgari ücret tutarı üzerinden hesaplanması gerekirken adı geçenin 2015 yılı Mayıs ayına ilişkin aylık ücreti ile aynı dönemde uygulanan asgari ücret arasındaki oran dikkate alınarak ve asgari ücret söz konusu oranda artırılması suretiyle belirlenen aylık gelir üzerinden belirlendiği, ayrıca raporda davacılardan ...'nın yeniden evlenme olasılığının değerlendirilmediği anlaşıldığından Mahkemelerinin 06/02/2020 tarihli ara kararı ile söz konusu hususlarda bilirkişiden alınan 13/04/2020 tarihli ek raporda, müteveffanın vefat tarihinde eşi çalışan çocuksuz kişiler için uygulanan asgari ücret tutarı üzerinden hesaplama yapılarak TRH-2010 yaşam tablosunda yer alan bakiye ömür süreleri de nazara alınarak hesaplama yapıldığı, davacılardan ... bakımından olay tarihindeki yaşı dikkate alındığında yeniden evlenme olasılığının %17 olarak belirlendiği, bu suretle davacıların destekten yoksun kalma zararlarının davacılardan ... bakımından 372.785,94 TL, ... bakımından; 72.397,94 TL, ... bakımından ise 89.195,50 TL olarak belirlendiği, müteveffanın eşi olan davacılardan ...'nın görevi, olayın oluş şekli ve oluşan zararın niteliği nazara alındığında söz konusu zararların kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde idare tarafından karşılanması gerektiği gerekçesiyle, bilirkişi ek raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacıların miktar artırım dilekçesi gözetilerek davacılardan ... için 372.785,94 TL, ... için 72.397,92 TL, ... için 89.195,50 TL maddi tazminat isteminin kabulü, fazlaya ilişkin istemlerinin reddi ile davacıların uğradıkları manevi zararların mahiyeti ve ağırlığı, olayın oluş şekli, davacılara etkileri ile davacılar ile müteveffanın yakınlığı dikkate alınarak ... ve ... için ayrı ayrı 30.000,00 TL, ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminat istemlerinin kabulüne, ...'nın manevi tazminat istemli olarak açtığı davasının Mahkemelerinin E:… sayılı dosyası ile 150.000,00 TL'sinin kabulü ile neticelendiğinden ...'nın manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf istemine konu uyuşmazlıkla ilgili olarak mahkemece ortaya çıkan zararın kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmin edilmesi gerektiği yönünde yapılan değerlendirme kabul edilmekle birlikte; hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacıların vefat eden yakınlarına ilişkin destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması sırasında, desteğin ileride doğuracağı çocukları varsayımının dikkate alınmadığı görüldüğünden, dairelerince desteğin iki çocuğu olacağı varsayımı göz önünde bulundurularak davacıların uğradıkları destekten yoksun kalma tazminatının yeniden hesaplanması için alınan bilirkişi ek raporunda, destekten yoksun kalan eş ... için 339.471,33 TL, baba ... için 55.183,63 TL, anne ... için 78.218,99 TL maddi zararın hesaplandığı, alınan bilirkişi ek raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak eş ... için 339.471,33 TL, baba ... için 55.183,63 TL, anne ... için 78.218,99 TL olmak üzere toplam 472.873,95 TL maddi tazminatın kabulü ile ... İdare Mahkemesi'nin 01/10/2020 gün ve E:2017/1193, K:2020/1133 sayılı kararına yapılan davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın kabul edilen 534.379,36 TL maddi tazminata ilişkin kısmının 61.505,41 TL'lik kısmının kaldırılmasına, bu kısma ilişkin olarak da davanın reddine, bakılmakta olan davada talep konusu manevi tazminatın davacı ...'nın eşinin ölümü nedeniyle duyduğu üzüntü ve kederden kaynaklandığı ve bu doğrultuda kendi uğramış olduğu manevi zararların tazmini istemiyle açtığı davadan bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiğinden, davacıların istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın davacılardan ...'ya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine dair bölümünün kaldırılmasına, davacılardan ...'nın manevi tazminat isteminin kabulüyle 30.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 02/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacılara ödenmesine, davacı ve davalı idarenin, kararın bu kısımları dışında yapmış oldukları istinaf başvurularının ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından, ...'nın yeniden evlenme şansına ilişkin indirim yapılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Ödenmesi Hakkında Kanun uyarınca yapılan ödemelerin davacıların maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu, davanın reddi gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, davacıların adli yardım istemi kabul edildiğinden tahsil edilmeyen temyiz aşamasına ilişkin yargılama giderlerinin tahsili için Mahkemesince Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, artan posta ücretinin yatıran tarafa iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/06/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.