T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5174
Karar No : 2022/6213
Temyiz İsteminde Bulunanlar : 1- (Davacılar) Kendi adlarına asaleten, … ve … adına velayeten … ve …
Vekili : Av. …
2- (Davalılar) 1- … Bakanlığı
Vekili : Av. …
2- … Kaymakamlığı
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Taraflarca savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, davacı ...'ın 14.10.2009 tarihinde evinin damından düşmesi sonucu meydana gelen kalıcı sakatlık ve iş gücü kaybı nedeniyle idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek 50.000,00-TL(03.03.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle 309.046,78-TL'ye çıkarılmıştır.), bakıma muhtaç kalması nedeniyle 30.000,00-TL maddi(03.03.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle 275.400,36-TL'ye çıkarılmıştır.), 50.000,00-TL manevi, …'ın eşi davacı … için 40.000,00-TL manevi, müşterek çocukları ... ve …'ın her biri için 20.000,00-TL olmak üzere toplam 584.447,14-TL maddi, 130.000,00-TL manevi zararın 14.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte taraflarına ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
... İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıların maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin ise kısmen kabulüne kısmen reddine, …'a 309.046,78-TL ve 36.784,62-TL olmak üzere 345.831,40-TL maddi ve 30.000,00-TL manevi; … için 10.000,00-TL manevi, müşterek çocukları … ve …'ın her biri için 10.000,00-TL olmak üzere toplam 405.831,40-TL tazminatın 14.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareler tarafından müşterek müteselsil olarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin davacıların manevi tazminat isteminin reddine, davacıların adli yardım talebi kabul edildiğinden, kabul edilen toplam 405.831,40-TL tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 27.722,34 TL nisbi karar harcının davalı idareler harçtan muaf olduğundan harç tahsil müzekkeresi yazılmamasına karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 'Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar' başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 332/1 maddesinde; Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği hüküm altına alınmıştır. Yargılama giderlerine hükmedilmesi kamu düzeninden olduğu ve re'sen incelenmesi gerekeceğinden, bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun kabulü gerekmektedir.
İdare Mahkemesinin hüküm fıkrasında davacının adli yardım isteminin kabul edilmesi ve davalı idarenin de harçtan muaf olması sebebiyle nisbi karar harcının tahsiline yer olmadığına dair karar verilmişse de davalı idarenin harçtan muaf olmasının davanın açılması esnasında söz konusu olduğu, haksız taraf olduğu durumlarda Mahkeme kararı sonrası yargılama harçlarının davalı idarece ödenmesi gerektiği tartışmasızdır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2 nci maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 11 inci maddesinde, genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu; 15 nci maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; 16 ncı maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; 21 inci maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; 28 inci maddesinde ise, (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanunun, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden (Binde 54) oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.
Aktarılan Kanun hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç ve posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 54 oranında hesaplanacak nispi karar harcının ise tümüyle, haksız çıkan tarafa, başka bir deyişle davalı idareye yükletilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, İdare Mahkemesi'nin hüküm fıkrasının "kabul edilen toplam 405.831,40-TL tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 27.722,34 TL nisbi karar harcının davalı idareler harçtan muaf olduğundan harç tahsil müzekkeresi yazılmamasına" ilişkin kısmının "kabul edilen toplam 405.831,40-TL üzerinden hesaplanan 27.722,34-TL nispi karar harcının davalı idarelerce ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, ... İdare Mahkemesince verilen kararın yukarıda belirtilen şekilde düzelterek onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 02/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.