T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5195
Karar No : 2023/6841
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Odası Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın İli, Germencik İlçesi, … Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazın "belediye hizmet alanı" olarak belirlenmesine ilişkin Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin ve taşınmazın bulunduğu parselin sosyal tesis alanı (ziraat odası) olarak düzenlenmesi yönündeki plan değişikliği talebine ilişkin 28/09/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacı tarafından maliki olduğu taşınmaza ilişkin 13/06/2018 tarihinde yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliğinin başka taşınmazlara ait itirazlar değerlendirildikten sonra son olarak 12/10/2018 tarihine kadar askıda kaldığı ve davacı tarafından herhangi bir itiraz olmaksızın kesinleştiği, 17/10/2020 tarihinde davacı tarafından yapılan 1/5000 ölçekli imar planında değişiklik yapılması talebinin 60 gün içerisinde cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesine karşın zımnen ret işleminden sonra 60 günlük dava açma süresi içerisinde herhangi bir dava açılmadığı görülmüş olup; dava açma süresi geçtikten sonra 28/09/2021 tarihinde yapılan ve yeni bir başvuru niteliğinde olmayan 17/10/2020 tarihli başvurudaki talepler hakkında karar verilmesi istemini içeren başvurunun dava açma süresini canlandırmayacağı açık olduğundan 17/10/2020 tarihli başvuru üzerine zımni ret süresi geçtikten sonra 60 gün içerisinde dava açılması gerekirken söz konusu süreler geçirildikten sonra açılan davanın süresinde olmadığı sonucuna ulaşıldığından uyuşmazlığı esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu olayda plan değikliği talebi ile idareye başvuruda bulunulduğu ve son başvurunun zımnen reddi üzerine davanın açıldığı, mahkemenin idareye yeniden yapılan başvurunun süreyi canlandırmayacağı yönündeki gerekçesinin yerinde olmadığı, dava konusu olayda mülkiyet hakkı ihlal edildiğinden dava açma süresinin canlandığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Aydın İli, Germencik İlçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alana ilişkin Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile anılan parselin belediye hizmet alanı olarak belirlendiği ve plan değişikliğinin 28/06/2018-30/07/2018 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı ilan süresi içinde itirazda bulunulmadığı, davacıya ait parsel dışındaki parsel malikleri tarafından yapılan itiraz kabul edilerek … tarih ve … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile plan değişikliğinin son halini aldığı ve 13/09/2018-12/10/2018 tarihleri arasında askıda ilan edilerek kesinleştiği, 20/02/2020 tarihli dilekçe ile davacı oda tarafından anılan parselin sosyal tesis alanı (ziraat odası) olarak düzenlemesi yönünde plan değişikliği talebinde bulunulduğu, … tarihli ve … sayılı yazı ile başvuruda eksiklikler bulunduğunun davacı kuruma bildirilmesi üzerine 07/10/2020 tarihinde verilen dilekçe ile yeniden plan değikliği talebinde bulunulduğu, bu talebe cevap verilmemesi üzerine, en son 28/09/2021 tarihinde ilgili parselin sosyal tesis alanı olarak düzenlenmesine ilişkin plan değişikliği talebinin kabul edilmesi istemiyle yeniden başvuruda bulunulduğu ve bu talebin zımnen reddi üzerine, 28/09/2021 tarihli plan değişikliğine dair başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararının iptali istemiyle 01/11/2021 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; yine aynı Yasanın dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki 10. maddesinde, ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, 30 günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği, ancak bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilecekleri kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen yasal hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planında değişiklik yapılması yolundaki istemin 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında bir başvuru olduğu ve bu başvuru üzerine tesis edilen işleme karşı anılan maddede öngörülen süreler içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, Anayasal güvence altındaki temel hak ve özgürlüklerden olan mülkiyet hakkının kullanılabilmesi için ilgililerin gerekli işlemlerin yapılmasını idarelerden her zaman isteyebilecekleri açıktır. Her yeni başvuru üzerine idarece tesis edilecek işlem üzerine yukarıda açıklanan 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinde öngörülen 60 günlük süre içerisinde imar planına dava açılması mümkündür.
Bu durumda, davacı tarafından, en son 28/09/2021 tarihinde parselin sosyal tesis alanı (ziraat odası) olarak düzenlenmesi şeklinde plan değişikliği talebiyle Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığına başvuruda bulunulduğu, göz önünde bulundurulduğunda, anılan başvurunun 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru olduğu ve başvurunun idarece cevap verilmeyerek zımnen reddi üzerine 60 günlük yasal dava açma süresi içinde, 01/11/2021 tarihinde aynı Kanunun 7. maddesinin 2. fıkrası uyarınca anılan zımni ret işlemi ile dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle açılan davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarihli ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/09/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.