T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/52
Karar No : 2022/65
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
İzmir Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 30/03/2022 tarih ve E:2022/19, K:2022/19 sayılı kararıyla;
Davacı … vekili Av. … tarafından, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin E:2021/2085 K:2022/215 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin E:2020/1952 K:2020/1375 sayılı, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin E:2020/324 K:2020/1206 sayılı ve İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin E:2020/980 K:2020/1587 sayılı kararları arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,
"Aykırılığın, okul öncesi öğretmeni olarak görev yapmakta iken kamu görevinden çıkarılan davacının OHAL Komisyonu kararı ile göreve dönmesi üzerine, görevde olmadığı döneme ait ek ders ücretleri ile eğitim-öğretim yılına hazırlık ödeneğinin idarece tazmin edilmesi gerektiği yolundaki Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi …'nun açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'a 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun ile eklenen 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde, "Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek" bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmış; aynı maddenin 17/10/2019 tarih ve 7188 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişik 5. fıkrasında ise, 4. fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemlerin, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletileceği; ilgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verileceği; aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararların kesin olduğu kurala bağlanmıştır.
Anılan maddenin gerekçesinde de, bölge idare mahkemesi dairelerinin benzer konularda birbiriyle çelişen kararlar vermesini önlemek amacıyla bu tür kararların Danıştay Başkanlığına gönderilmesinin sağlanması konusunda bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevlendirildiği belirtilmiştir.
Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Kanun metni ve gerekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aykırılığın giderilmesi müessesesinden beklenen amacın, benzer olaylarda, aynı veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında süregelen aykırılıkların giderilmesi suretiyle kararlardaki hukukî istikrarın sağlanması olduğu anlaşılmaktadır.
İncelemeye konu başvuruda, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi ve İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi kararları arasında ortaya çıktığı ileri sürülen aykırılığın, Kanun Hükmünde Kararname (KHK) hükümleri uyarınca kamu görevinden ihraç edildikten sonra OHAL Komisyonu kararları ile önceki görevlerine iade edilen ilgililerin, fiilen görev yapmadıkları döneme ait parasal haklardan (maaşın yasal faizi, ek ders ücreti, geliştirme ödeneği, eğitim-öğretim yılına hazırlık ödeneği, destekleme ve yetiştirme kursu ek ders ücreti, nöbet görevi ek ders ücreti, öğrenci kişilik hizmetleri ek ders ücreti) yararlanıp yararlanamayacakları hususundan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Aykırılığın giderilmesi talebine konu edilen;
İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin E:2021/2085 K:2022/215 sayılı dosyasındaki uyuşmazlıkta, davacı taraf, … Üniversitesi … Meslek Yüksek Okulunda öğretim görevlisi olarak görev yapmakta iken görevden uzaklaştırılmış ve ardından KHK ile kamu görevinden ihraç edilmiştir. İhraç olduğu dönemde fiilen hiçbir kamu görevinde bulunmamış ve OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edilmiştir. Davanın konusunu davacının açıkta kaldığı ve ihraç olduğu döneme ait ek ders ücretleri, geliştirme ödenekleri, bunların yasal faizi ve idarece ödenen maaşlarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi oluşturmaktadır.
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin E:2020/1952 K:2020/1375 sayılı dosyasındaki uyuşmazlıktaki davacı taraf, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde Türkçe öğretmeni olarak görev yapmakta iken KHK ile kamu görevinden ihraç edilmiştir. OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edilen davacı, ihraç olduğu döneme ait maaşlarının, ek ders ücretlerinin ve 2016-2017 eğitim-öğretim yılına hazırlık ödeneğinin yasal faizleri ile birlikte ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin E:2020/324 K:2020/1206 sayılı dosyasındaki uyuşmazlıktaki davacı taraf, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde sınıf öğretmeni olarak görev yapmakta iken KHK ile kamu görevinden ihraç edilmiştir. OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edilen davacı, ihraç olduğu döneme ait maaşlarının yasal faizi ile ek ders ücretlerinin ve 2019-2020 eğitim-öğretim yılına hazırlık ödeneğinin yasal faizleri ile birlikte ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin E:2020/980 K:2020/1587 sayılı dosyasındaki uyuşmazlıktaki davacı taraf, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni olarak görev yapmakta iken KHK ile kamu görevinden ihraç edilmiştir. OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edilen davacı, Türk Dili Edebiyatı Öğretmenliği alanındaki ortalama ders yükü ek ders ücretlerinin, destekleme ve yetiştirme kursu ortalama ders yükü ücretlerinin, öğrenci kişilik hizmetleri ek ders saati ücretlerinin, her on saat ders yüküne karşılık gelen toplam ek ders saati ücretlerinin, nöbet görevi ek ders ücretlerinin, eksik ödenen eğitim öğretim yılı hazırlık ödeneklerinin yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Aykırılığın giderilmesine konu edilen İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesine ait dosyada, öğretim görevlisi olan davacı, göreve iade edilmesinin ardından, görevden uzaklaştırıldığı ve ihraç olduğu döneme ait ek ders ücretleri, geliştirme ödenekleri, bunların yasal faizi ve idarece ödenen maaşlarının yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmektedir. Diğer dosyalardaki davacılar ise Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde öğretmen olup, her bir dosyada, maaş, maaşın faizi, ortalama ders yükü ek ders ücretleri, destekleme ve yetiştirme kursu ortalama ders yükü ücretleri, öğrenci kişilik hizmetleri ek ders saati ücretleri, her on saat ders yüküne karşılık gelen toplam ek ders saati ücretleri, nöbet görevi ek ders ücretleri, eksik ödenen eğitim öğretim yılı hazırlık ödenekleri ve bunların yasal faizi olmak üzere, farklı parasal hak kalemleri dava konusu edilmiştir.
İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi dosyasında talep edilen ek ders ücreti ile geliştirme ödeneğinin yasal dayanağı 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nun 11. ve 14. maddeleri ile 2005/8681 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıdır. Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde öğretmen olan davacıların farklı çalışmalardan doğan ek ders ücretleri ile eğitim-öğretim yılına hazırlık ödeneği talepleri ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. ve ek 32. maddeleri ile 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve Milli Eğitim Bakanlığı Destekleme ve Yetiştirme Kursları Yönergesine dayanmaktadır.
Buna göre, aralarında aykırılık olduğu öne sürülen kararlara konu uyuşmazlıkların davacılarının statüsü (öğretim görevlisi-öğretmen) ve talep edilen parasal hakların dayanağı mevzuat düzenlemelerinin birbirlerinden farklı olduğu görülmektedir. Dava dosyalarındaki olgular, dayanaklar, gerekçeler ve uygulanan mevzuat birbirinden farklı olduğundan, ilgililerin fiilen çalışmadıkları döneme ilişkin, her biri farklı mevzuata dayalı parasal hak taleplerini içeren uyuşmazlıkların, belirli bir ilke ve esasa bağlanmasına olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle, 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunmayan aykırılığın giderilmesi isteminin REDDİNE, kesin olarak 17/10/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi ve İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi kararları arasında ortaya çıkan aykırılığın, Kanun Hükmünde Kararname (KHK) hükümleri uyarınca kamu görevinden ihraç edildikten sonra OHAL Komisyonu kararları ile önceki görevlerine iade edilen ilgililerin, fiilen görev yapmadıkları döneme ait parasal haklardan (maaşın yasal faizi, ek ders ücreti, geliştirme ödeneği, eğitim-öğretim yılına hazırlık ödeneği, destekleme ve yetiştirme kursu ek ders ücreti, nöbet görevi ek ders ücreti, öğrenci kişilik hizmetleri ek ders ücreti) yararlanıp yararlanamayacakları hususundan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 10. maddesinde; kamu görevinden çıkartıldıktan sonra tekrar kamu görevine iade edilen ve göreve başlayan personele kamu görevinden çıkarılma tarihini takip eden ay başından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödeneceği öngörülmüş, 697 sayılı "Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin "İade Hükümleri" başlıklı 2. maddesinde de, "...Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Aykırılığın giderilmesi istenilen kararların her birinde çeşitli parasal hak kalemleri talep edilmiş olmakla birlikte, fiilen görev yapılmayan döneme ilişkin ek ders ücretinin hepsinde dava konusu edildiği görülmektedir. Uyuşmazlığın özünü, davacıların ihraç edildikleri, yani fiilen görev yapmadıkları dönemde yoksun kaldıkları ek ders ücretinin taraflarına ödenip ödenmeyeceğinin oluşturduğu anlaşılmakta olup, bu husustaki aykırılığın mevcut dosyalar kapsamında giderilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, olayda Kanun'da öngörülen şartların gerçekleştiği ve aykırılığın giderilmesi istemi hakkında işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiği oyuyla, istemin reddi yolundaki karara katılmıyoruz.