T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5232
Karar No : 2023/3268
DAVACI : ...Belediye Başkanlığı
(...Belediye Başkanlığı)
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ...Bakanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ....
2- ...Bakanlığı
Hukuk Müşaviri ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca Yalıncak Belediyesi'nin tüzel kişiliğinin kaldırılarak Trabzon Belediyesi sınırları içerisine katılmasına ilişkin 07/09/2010 tarih ve 27695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan sınır tespit kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Trabzon Belediyesi tarafından hazırlanan işlemin dayanağı raporda tarım alanları ve hayvancılıkla ilgili nesnel ve gerçekçi verilerin ve tarım alanlarının imara açılması halinde doğacak risklerin gerçekçi şekilde ortaya konulmadığı, söz konusu belediyenin tüzel kişiliklerinin kaldırılmasının imar düzeni ve temel alt yapı hizmetleri bakımından gereklilik arz ettiğinin yeterli, nesnel ve gerçekçi verilerle desteklenmediği, talebin kabulünün, 3882 hektar alanda yaşayan insanların vahşi ve doyumsuz duygu ve beklentilerine tahrip olmamış 15.000 hektar alanın açılması anlamına geleceği, mevcut haliyle Yalıncak Belediyesi'nde yaşayan insanların raporda belirtildiği gibi daha fazla değil, daha az harcaması bulunduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
DAVALI ...BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : Dava konusu idari işlemde kanunlara aykırı ve iptali gerektiren bir yön bulunmadığından bahisle davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DAVALI ...BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DAVALI YANINDA MÜDAHİL İDARENİN BEYANI :
Kentsel hizmetlerin sağlanmasında hizmeti sağlayan kurumların doğrudan ya da dolaylı istihdam ettiği personelin niteliksel ve niceliksel özelliklerinin belirleyici olduğu, bu çerçevede genel bir değerlendirme yapıldığında, kurumsallaşmış yapısı ve organizasyon kabiliyetiyle Trabzon Belediyesi'nin 2009 yılı itibariyle 288'i memur, 531'i işçi ve 746'sı şirket çalışanı olmak üzere toplam 1565 personeliyle kendi sınırlarında ikamet eden vatandaşlarına hizmet verdiği, bünyesinde teknik hizmetler kadrosunda 78 kişinin görev yaptığı, çevre belde belediyeleri incelendiğinde yetersiz sayıda personelle hizmet vermeye çalıştıklarının görüldüğü, elinde bulundurduğu araç parkı ve insan kaynakları gücü ile çevredeki belde ve köy yerleşimlerinin tamamına hizmet verebilecek düzeyde olduğu, çevredeki belde ve köy yerleşimleri açısından bakıldığında, planlanan bütünleştirme projesinin, hizmetlerden yararlanma noktasında oldukça faydalı olacağı, uygulamada yasaya aykırı bir durumun söz konusu olmadığı, yasada aranan "mesafe" ve "genel imar düzeni veya temel alt yapı hizmetlerinin gerekli kılması" şartlarının gerçekleştiği, Trabzon ilinin imara uygun olarak yapılanabilmesi, katı atıklarının düzenli depolanabilmesi ve atık sularının arıtmadan geçirilebilmesi için bu bütünlüğün sağlanması gerektiği ileri sürülerek yasalara uygun olan karar aleyhine açılan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacı Yalıncak Belediyesi tarafından, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 11. maddesi gerekçe gösterilerek Yalıncak Belediyesi'nin tüzel kişiliğinin kaldırılarak Trabzon Belediyesi sınırları içerisine katılmasına ilişkin 07/09/2010 tarih ve 27695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan sınır tespit kararının iptali istenilmektedir.
06/12/2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasında; Trabzon ilinde sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulduğu ve bu ilin il belediyesinin büyükşehir belediyesine dönüştürüldüğü; 3. fıkrasında, birinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı, köylerin mahalle olarak, belediyelerin ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katıldığı; 2. maddesinin 28. fıkrasında; Trabzon ilinde, Trabzon Belediyesinin mahalleleri merkez olmak üzere, Trabzon Merkez ilçe sınırları içerisindeki köyler ile belediyelerden oluşan Ortahisar ilçesi ve aynı adla belediye kurulduğu hükme bağlanmış olup; 36. maddesinde anılan madde hükümlerinin ilk mahalli idareler genel seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, 07/09/2010 tarih ve 27695 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan dava konusu işlem ile Trabzon İli, Merkez İlçeye bağlı Yalıncak Belediyesi’nin tüzel kişiliğinin kaldırılarak Trabzon Belediyesi sınırları içine katılmasının 5393 sayılı Belediye Kanununun 11. maddesi uyarınca uygun görüldüğü; söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...İdare Mahkemesi’nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, ancak Danıştay Sekizinci Dairesinin 28/04/2022 tarih ve E:2020/5187, K:2022/3205 sayılı kararı ile; dava konusu işlemin Danıştay Birinci Dairesinin 29/06/2010 tarih ve E:2010/567, K:2010/1093 sayılı kararı üzerine uygulanan işlemlerden olduğu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 1/(d) bendi uyarınca söz konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünün Danıştay'a ait bulunduğu gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının bozulması üzerine, anılan Mahkemece davanın görev yönünden reddine karar verildiği ve dosyanın Sekizinci Dairenin E:2022/5232 sayılı esasına kaydedildiği anlaşılmaktadır.
Olayda, dava konusu işlemin ...İdare Mahkemesi kararıyla iptal edilmesi sonrasında 6360 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen maddeleri uyarınca Trabzon Belediyesi'nin Trabzon Büyükşehir Belediyesi'ne dönüştürüldüğü, Trabzon İli, Merkez İlçe sınırları içerisindeki köyler ile belediyelerden oluşan Ortahisar ilçesi ve aynı adla belediyenin kurulduğu, ilçe sınırları içerisindeki belde belediyelerinin tüzel kişiliklerinin kaldırılarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katıldığı görülmekte olup, 31/03/2014 tarihinde yürürlüğe giren söz konusu Kanun hükümleri gereği davacı Yalıncak Belediyesi'nin tüzel kişiliğinin sona ererek yeni kurulan Ortahisar Belediyesi'ne katıldığı, gelişen bu yeni hukuki durum karşısında, dava konusu işlem hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı anlaşıldığından iptal istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen 21/06/2023 tarihinde, davacı vekilinin gelmediği, davalı İçişleri Bakanlığı vekili Av. ... ve davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili Av. ...'in geldiği, müdahili temsilen gelen kimsenin olmadığı, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen tarafa usulüne uygun söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra tarafa son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ:
07.09.2010 tarih ve 27695 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan dava konusu işlem ile Trabzon İli, Merkez İlçeye bağlı Yalıncak Belediyesi’nin tüzel kişiliğinin kaldırılarak Trabzon Belediyesi sınırları içine katılmasının 5393 sayılı Belediye Kanununun 11. maddesi uyarınca uygun görüldüğü; söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...İdare Mahkemesi’nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve fakat Dairemizin 28.04.2022 tarih ve E:2020/5187, K:2022/3205 sayılı kararı ile; dava konusu işlemin Danıştay Birinci Dairesinin 29/06/2010 gün ve E:2010/567, K:2010/1093 sayılı kararı üzerine uygulanan işlemlerden olduğu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 1/(d) bendi uyarınca söz konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünün Danıştay'a ait bulunduğu gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının bozulması üzerine, anılan Mahkemece davanın görev yönünden reddine karar verildiği ve dosyanın Dairemizin E:2022/5232 sayılı esasına kaydedildiği anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükteki halinde; "Meskûn sahası, bağlı olduğu il veya ilçe belediyesi ile nüfusu 50.000 ve üzerinde olan bir belediyenin sınırına, 5.000 metreden daha yakın duruma gelen belediye ve köylerin tüzel kişiliği; genel imar düzeni veya temel alt yapı hizmetlerinin gerekli kılması durumunda, Danıştayın görüşü alınarak, İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine müşterek kararname ile kaldırılarak bu belediyeye katılır. Tüzel kişiliği kaldırılan belediyenin mahalleleri, katıldıkları belediyenin mahalleleri hâline gelir. Tüzel kişiliği kaldırılan belediye ile köylerin taşınır ve taşınmaz mal, hak, alacak ve borçları katıldıkları belediyeye intikal eder." hükmüne yer verilmiş, 12. maddesinde ise; 11 inci maddede geçen belediye ve köy tüzel kişiliğinin kaldırılmasına veya bir beldenin köye dönüştürülmesine dair kararların ilk mahallî idareler seçimlerinde uygulanacağı ve seçimlerin bu yerlerin yeni durumlarına göre yapılacağı belirtilmiştir.
06.12.2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasında; Trabzon ilinde sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulduğu ve bu ilin il belediyesinin büyükşehir belediyesine dönüştürüldüğü; 3. fıkrasında, birinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı, köylerin mahalle olarak, belediyelerin ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katıldığı; 2. maddesinin 28. fıkrasında; Trabzon ilinde, Trabzon Belediyesinin mahalleleri merkez olmak üzere, Trabzon Merkez ilçe sınırları içerisindeki köyler ile belediyelerden oluşan Ortahisar ilçesi ve aynı adla belediye kurulduğu hükme bağlanmış olup; 36. maddesinde anılan madde hükümlerinin ilk mahalli idareler genel seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
Hukuki Değerlendirme:
5393 sayılı Kanun’un 11. maddesi hükmüne istinaden tesis edilen dava konusu işlemin aynı Kanunun 12. maddesi uyarınca ilk mahalli idari seçimlerde uygulanması gerekirken 6360 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen maddeleri uyarınca Trabzon Belediyesi'nin Trabzon Büyükşehir Belediyesi'ne dönüştürüldüğü, Trabzon İli, Merkez İlçe sınırları içerisindeki köyler ile belediyelerden oluşan Ortahisar ilçesi ve aynı adla belediyenin kurulduğu, ilçe sınırları içerisindeki belde belediyelerinin tüzel kişiliklerinin kaldırılarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katıldığı görülmekte olup, 31.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren söz konusu Kanun hükümleri gereği davacı Yalıncak Belediyesi'nin tüzel kişiliğinin sona ererek yeni kurulan Ortahisar Belediyesi'ne katıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, gelişen bu yeni hukuki durum karşısında davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekilinin duruşmaya katılmadığı gözetilerek duruşmasız davalar için öngörülen ...-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4.Temyiz ve karar düzeltme aşamalarında davalı İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan yargılama giderlerinin anılan Bakanlık üzerinde bırakılmasına,
5. Davalılar yanında müdahil tarafından yapılan yargılama giderlerinin müdahil üzerinde bırakılmasına,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemleri halinde aidiyetine göre taraflara ve davalılar yanında müdahile iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
21/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.