Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/5317 E. , 2022/7602 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5317
Karar No : 2022/7602
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Sit alanı içinde bulunan mülkiyeti davacıya ait Edirne, Merkez, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın önündeki çıkmaz yolun kaldırılarak davacının taşınmazı aleyhine ve … parsel sayılı komşu taşınmaz lehine kavisli olacak şekilde yol yapılmasına ilişkin 1/1000 ölçekli imar planının ve bu plana dayanılarak … parsel sayılı taşınmaza verilen yapı ruhsatının iptali istemiyle açılan dava sonucunda Mahkemesince dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen karardan sonra belediye meclisi tarafından Mahkeme kararı doğrultusunda mevcut kadastral paftalarda bulunan çıkmaz sokak dokusunun korunmasına yönelik 1/1000 ölçekli plan değişikliğinin onaylanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı kararın ve belediye encümeni tarafından … parsel sayılı taşınmaz için yeniden düzenlenen … tarih ve … sayılı yapı tadilat ruhsatının iptali istemiyle açılan davada yargılanmanın yenilenmesi isteminin reddine dair … İdare Mahkemesinin …, E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine dair anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararının, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, … İdare Mahkemesinin …, E:…, K:… sayılı kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasında; idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği, altıncı fıkrasında; bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu, 2577 sayılı Kanun'a 4577 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle eklenen Geçici 4. maddesinde; bu Kanun'un 45. maddesinin değişik birinci fıkrasında yazılı uyuşmazlıklarla ilgili olarak verilen nihaî kararlardan, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar ile Danıştayın bozma kararı üzerine kararı bozulan mahkemece verilen kararların, Danıştayda temyiz edilebileceği düzenlenmiştir.
2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen Geçici 8. maddenin birinci fıkrasında; ivedi yargılama usulü hariç olmak üzere bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Kanun'un, bu Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı, bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiş, 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Bölge Adliye Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemelerinin Tüm Yurtta Göreve Başlayacakları Tarihe İlişkin Karar" ile bölge idare mahkemelerinin 20/07/2016 tarihinde tüm yurtta görevlerine başlayacakları ilan edilmiştir.
Diğer yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay ile Bölge İdare, İdare ve Vergi Mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, yargılamanın yenilenmesinin istenebileceği belirtilmiş, aynı fıkranın (e) bendinde; lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması yargılamanın yenilenmesi isteminin nedenleri arasında sayılmıştır.
Yukarıda aktarılan düzenlemelere göre, 20/07/2016 tarihinden önce verilen (ivedi yargılama usulüne tâbi olan uyuşmazlıklarla ilgili bulunanlar hariç olmak üzere) kararlar için kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yoluna ilişkin hükümlerin uygulanmaya devam edeceği, 20/07/2016 tarihinden sonra verilen kararlara karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulabileceği, ancak bölge idare mahkemelerinin göreve başladığı tarihten önce idare ve vergi mahkemelerince verilmiş olan kararların, ilk kararın verildiği tarihte uygulanan kanun yollarına tâbi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarih olan 20/07/2016 tarihinden önce … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına tâbi olması nedeniyle, Danıştay Altıncı Dairesinin 03.12.2015 tarihli, E:2014/340, K:2015/7146 sayılı kararıyla bozulduğu ve karar düzeltme istemi de aynı Dairenin 08.01.2020 tarih ve E:2016/3961, K:2020/90 sayılı kararıyla kabul edilip, anılan bozma kararı kaldırılarak İdare Mahkemesinin kararının onanması suretiyle kanun yolu incelemesinden geçerek kesinleşen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, bölge idare mahkemelerinin göreve başladığı, 20/07/2016 tarihi öncesinde verilmiş bir karar olması nedeniyle anılan kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uyarınca temyize tabi bir karar olduğundan, söz konusu karara karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması üzerine … İdare Mahkemesinin …, E:…, K:… sayılı kararın da ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere, dolayısıyla temyize tabi olması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, istinaf incelemesine açık olarak verilen … İdare Mahkemesinin …, E:…, K:… sayılı kararının Danıştay temyiz incelemesine tâbi tutulacağı açık olduğundan, istinaf başvurusu incelenmeyerek İdare Mahkemesince verilen kararın temyiz yoluna tâbi olduğu değerlendirilmek suretiyle dosyanın Danıştaya gönderilmesi gerekmekte iken, temyiz başvurusu olarak kabul edilmesi gereken dilekçelerin istinaf başvurusu olarak incelenmesi suretiyle istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdarî Dava Dairesi kararında ve bu konuda görevli ve yetkili olmayan Bölge İdare Mahkemesince, anılan kararın temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verdiği kararda usule uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile söz konusu kararın temyiz edilmesi üzerine, süre aşımı nedeniyle temyiz isteminin reddine dair anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararlarının, KALDIRILMASINA karar verilerek, davalı idarenin istinaf başvurusu temyiz başvurusu kabul edilerek davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının temyiz incelemesine geçilmiştir.
… İdare Mahkemesinin …, E:…, K:… sayılı kararının temyiz incelemesine gelince;
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile söz konusu kararın temyiz edilmesi üzerine, süre aşımı nedeniyle temyiz isteminin reddine dair anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararının KALDIRILMASINA, … İdare Mahkemesinin …, E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmek üzere … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 05/07/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.