T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/5326
Karar No : 2023/5517
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu Başkanlığı
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : Davacı tarafından, inşaat ruhsatları ve istihdama ilişkin bildirimlerin yasal süresinde yapılmadığından bahisle 5510 sayılı Kanun uyarınca 131.679,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleme yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı İtiraz Komisyonu kararının iptali istemiyle açılan dava sonucunda, ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 15/11/2021 tarih ve E:2019/8541, K:2021/5496 sayılı bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen 08/07/2022 tarih ve E:2022/315, K:2022/829 sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı belediye tarafından süresi içinde yapılmayan her bildirim için yasal olarak idari para cezası verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle Mahkemece dava konusu işlemin iptaline hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare Mahkemesi tarafından; Mahkemelerinin 28/04/2022 ve 23/06/2022 tarihli ara kararlarıyla, davacı idareden 08/03/2011-29/09/2011 tarihleri arasında düzenlenmiş 161 adet yapı ruhsatının, ilgilisine teslim edildiği tarihi gösterir bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, 06/07/2022 tarihinde kayıtlara giren ara kararına cevap dilekçesinde, yapı ruhsatlarının ilgilisine gönderildiğine dair bilgi ve belge bulunmadığının belirtildiği ve buna ilişkin herhangi bir bilgi veya belgenin dava dosyasına sunulmadığının görüldüğü, bu durumda, davacının yapı ruhsatlarını ilgilisine teslim ettiği tarihten itibaren bir aylık sürede bildirim yapmadığına ilişkin ispat külfetinin, evrensel ceza hukuku ilkelerine göre cezayı veren davalı idareye ait olduğu dikkate alındığında, fiilin her türlü şüpheden uzak somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmadan işlem tesis edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, kaldı ki söz konusu evrakları 5510 sayılı Kanun'un Geçici 57. maddede yer alan sürede davalı idareye teslim edilmiş olduğundan, anılan maddede yer alan af hükümlerinden yararlanan davacı idare hakkında düzenlenen işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda, idari uyuşmazlıkların yargı yerince re'sen yapılacak inceleme ve araştırmalarla çözümleneceği hükme bağlandığından, tarafların ispat yüküne ilişkin bir kural sevk edilmemiş olmakla birlikte, hukukun genel prensiplerinin idare ve idari yargılama usulü hukukunda da uygulanması gerektiğinin, bu çerçevede idari yargılama usulü açısından da, özellikle Mahkemece re'sen yapılan araştırmaya karşın açıklığa kavuşturulamayan hususlar bakımından "iddia edenin, iddiasını ispatla yükümlü olduğu"nun kabulü zorunlu bulunmaktadır.
Buna göre, ruhsatların teslim tarihine yönelik bilgilere yalnızca davacı idare tarafından ulaşılabileceği ve davacı idare tarafından davalı Kurumca kabul edilen tarihin gerçeğe aykırı olduğunun iddia edildiği dikkate alındığında, uyuşmazlıkta, ispat yükünün yer değiştirdiğinin kabul edilmesi ve teslimatın, davalı Kurumca idari para cezası tesisine dayanak olarak kabul edilen tarihte (ruhsatların onay tarihinde) değil, bu tarihten daha sonraki tarihlerde gerçekleştirildiği hususunun davacı idare tarafından ortaya konulması gerekmektiği açıktır.
Öte yandan, her halükarda belgelerin 5510 sayılı Kanun'un Geçici 57. maddesinde yer alan sürede Kuruma teslim edildiği açık olduğundan, davacının anılan maddede yer alan af hükümlerinden yararlandırılması suretiyle, düzenlenen işlemin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, belgeler 5510 sayılı Kanun'un Geçici 57. maddesinde yer alan sürede Kuruma teslim edilmiş olduğundan, davacının anılan maddede yer alan af hükümlerinden yararlandığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken davacının yapı ruhsatlarını ilgilisine teslim ettiği tarihten itibaren bir aylık sürede bildirim yapmadığına ilişkin ispat külfetinin, evrensel ceza hukuku ilkelerine göre cezayı veren davalı idareye ait olduğu yönündeki gerekçede hukuka uyarlık görülmemiştir.
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar sonucu itibarıyla usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/10/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.