Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/5341 E. , 2024/2393 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5341
Karar No : 2024/2393
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : I.DAVACI …
II. DAVALI … Belediye Başkanlığı
III.DAVALI … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarihli, E:… , K:… sayılı kararının davacı ve davalı Yenimahalle Belediye Başkanlığı tarafından karşılıklı olarak aleyhe kısımların temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, … mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazı kapsayan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne dair … tarihli, … sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile bu kararın onaylanmasına dair … tarihli, … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının ve imar planı değişikliği talebinin reddine ilişkin … tarihli, … sayılı Yenimahalle Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:… , K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile taşınmazda öngörülen özel spor alanı kullanımının mülkiyet hakkı üzerinde önceden var olan kısıtlılığın devamı niteliğinde olduğu ayrıca spor alanı kullanım kararının Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğine göre özel kullanım şekline dönüştürülebilecek kullanımlardan olmadığı, bu nedenlerle dava konusu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:
Dava konusu 02.10.2019 tarihli imar planı değişikliği talebinin reddine ilişkin … tarihli, … sayılı Yenimahalle Belediye Başkanlığı işlemi yönünden; imar planında değişiklik yapılması talebiyle yapılan başvurunun, belediye meclisine sunulmaksızın doğrudan belediye başkanlığınca reddine dair dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, mahkeme kararına karşı davalı idarelerce yapılan istinaf başvurusunun anılan kısmının belirtilen gerekçeyle reddine,
Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabul edilmesine dair … tarihli, … sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile bu kararın onaylanmasına dair … tarihli, … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararına yönelik olarak ise; Yatırımcı kuruluş olan Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın talebi doğrultusunda, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile "spor alanı" kullanımının "özel spor alanı" kullanımına çevrilmesinde hukuken bir engel bulunmadığı, spor hizmetinin özel sektör tarafından da yürütülebilmesinin mümkün olduğu, spor alanı kullanımının özel spor alanı kullanımına çevrilmesinin sosyal donatı alanı miktarını değiştiren bir duruma da yol açmaması karşısında, mülkiyet kısıtlılığını ortadan kaldırmaya yönelik olarak, yatırımcı kuruluş olan Spor Bakanlığının ihtiyacı bulunmadığından kamusal kullanımdan çıkarılmasına ilişkin talebi doğrultusunda, sadece imar planında öngörülen kullanım kararının önüne "özel" ibaresi eklenmesinden ibaret dava konusu imar planı değişikliğinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idareler tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulüne Mahkeme kararının anılan kısmının kaldırılmasına davanın bu kısmının reddine, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı … 'ın iddiaları: İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen raporda detaylı olarak ortaya konulduğu üzere imar mevzuatında özel spor alanı kullanımının mevcut olmadığı, plan açıklama raporunun bulunmadığı, analiz ve sentez çalışmalarının yapılmadığı tüm bu sebeplerden ötürü dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin hukuka aykırı olduğu savunulmaktadır.
Yenimahalle Belediye Başkanlığının İddiaları: Davacı tarafça yapılan 02.10.2019 tarihli imar planı değişikliği talebi imar mevzuatınca belirlenen şekli şartlara haiz olmadığından belediye meclisine sunulmadığı, bu nedenle davanın anılan kısmının da reddine karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki İdari Dava Dairesi kararının anılan kısmının hukuka aykırı olduğu savunulmaktadır.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davacı Mehmet Emin Dindar'ın Savunması : Mahkeme kararının davalı tarafça temyiz edilen iptale ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Yenimahalle Belediye Başkanlığının Savunması : Mahkeme kararının davacı tarafça temyiz edilen redde ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının Savunması: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Dosyanın incelenmesinden; Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulma imar planında spor alanı olan kullanımının … tarihli, … sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile özel spor alanı kullanımına dönüştürüldüğü, anılan kararın … tarihli, … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile onaylanarak 01.09.2012-02.10.2012 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafça askıda herhangi bir itirazda bulunulmadığı, daha sonra 02.10.2019 tarihinde Yenimahalle belediye Başkanlığına yapılan imar planı değişikliği başvurusunun … tarihli, … sayılı Yenimahalle Belediye Başkanlığı işlemi ile reddedilmesi ve anılan işlemin 17.10.2019 tarihinde davacıya tebliği üzerine 18.10.2019 tarihinde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:3194 sayılı İmar Kanunu’nun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 02.10.2019 tarihli imar planı değişikliği talebinin reddine ilişkin … tarihli, … sayılı Yenimahalle Belediye Başkanlığı işleminin incelenmesinden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın anılan bölümü usul ve hukuka uygun olup, davalı tarafça dilekçede anılan kısma ilişkin olarak ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabul edilmesine dair … tarihli, … sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile bu kararın onaylanmasına dair … tarihli, … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararına yönelik kısmın incelenmesinden;
İmar planlarının, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırmalar sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular; şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı kriterleri gözönüne alınarak, kentsel planlamanın en temel unsurlarından birisi olan imar planlarının kademeli birlikteliği ilkesine göre hazırlanması gerekmektedir.
İmar planlarının kademeli birlikteliği ilkesine göre, 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının uygun olması gereken üst ölçekli plan kademeli olarak 1/5000 ölçekli nazım imar planı olduğu, bununla birlikte İmar Kanunu'nun 6. maddesinde tanımlı hiyerarşik planlama ilişkisine göre, bir plan, üst ölçekli plan tarafından yönlendirilmeli ve ona uyumu noktasında denetlenmesi gerektiği, aksi durum da imar mevzuatının öngördüğü nazım imar planı ve uygulama imar planı hiyerarşik uyumuna aykırı olarak uygulama imar planı ile arazi kullanım kararlarının belirlenmesi sonucunu doğuracağının açık olduğu, kullanım, özel ya da kamu, yoğunluk, yapılaşma şartlarında ve benzeri bir değişiklik söz konusu olduğunda 1/5000 ölçekli nazım imar planında da değişiklik yapılması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; Davaya konu taşınmazın kullanım kararının spor alanı iken dava konusu işlem ile 1/1000 ölçekli planda özel spor alanı olarak değiştirildiği, belediye meclisi kararlarının tetkikinden 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin yapıldığına yönelik bir ibareye veya açıklamaya yer verilmediği, belediye meclisi kararlarının sadece 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin olduğu, planlama kademeleri bakımından 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yön veren 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmadan, uygulama kararlarının alındığı görülmüştür.
Bu durumda; dava konusu işlemde şehircilik ilkeleri, planlama esasları, imar planlarının kademeli birlikteliği ilkesine uyarlık bulunmamıştır.
Bu itibarla, davanın anılan kısmının reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının anılan kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarihli, E:… , K:… sayılı kararının Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne dair … tarihli, … sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile bu kararın onaylanmasına dair … tarihli, … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun anılan kısmına yönelik olarak kabulüne, kararın anılan kısmının kaldırılmasına, davanın anılan kısmının reddi yolundaki bölümünün BOZULMASINA, dava konusu … tarihli, … sayılı Yenimahalle Belediye Başkanlığı işleminin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik bölümünün ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/04/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.