T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5346
Karar No : 2022/8031
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
..., ..., ... vekili Av. ... tarafından; davacılardan ... 'e ait ... düzenleme tarihli ve ... belge numaralı yapı kayıt belgesinin, ... 'a ait 08/12/2018 düzenleme tarihli ve ... belge numaralı yapı kayıt belgesinin, ... 'e ait 29/06/2019 tarih ve ... belge numaralı yapı kayıt belgesinin iptallerine ilişkin işleme dayanak olarak gösterilen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıkları Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına karşı açılan davada; 2577 sayılı Kanunun 34. maddesinin birinci fıkrası uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olan Muğla İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin Ankara ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararı üzerine, Muğla ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli, E:... , K:... sayılı karar ile, dava konusu işlemin, 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin birinci fıkrası kapsamında yer alan taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına veya taşınmaza bağlı hak kapsamında bulunan bir işleme yönelik olmadığı, uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden idari merci olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıkları Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmış olup; yetki uyuşmazlığının çözümlenerek yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyasının Danıştay'a gönderilmesi üzerine, ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına dair dosya incelenerek, 2577 sayılı Kanun'un 43/1-b maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir."; aynı Kanun'un "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında ise, "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacıların maliki olduğu taşınmazlar hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca düzenlenen yapı kayıt belgelerinin iptaline ilişkin işlemlere dayanak gösterilen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıkları Genel Müdürlüğünün dava konusu ... tarih ve ... sayılı işleminin konusunun "Muğla İli, Marmaris İlçesi, Selimiye ve ... Mahallerinin Kıyı Kullanımı Yapı Kayıt Belgeleri Hk." olduğu, anılan işlemin Muğla Valili Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı üzerine tesis edildiği ve Muğla Valiliğine hitaben gönderildiği ve anılan ildeki taşınmazların durumu da dikkate alınarak, söz konusu taşınmazların yapı kayıt belgelerinin iptal edilmesi hususunda görüş bildirildiği görülmekte olup; yukarıda belirtilen mevzuat hükmü gereğince taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara ilişkin uyuşmazlıklarda, taşınmazın bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 34/1. maddesi uyarınca, taşınmazların bulunduğu yer olan Muğla ilinin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu Muğla İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Muğla ... İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının anılan Mahkemeye gönderilmesine, kararın ilgili Mahkemelere ve taraflara bildirilmesine, 22/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.