T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/5352
Karar No : 2023/3873
DAVACILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ: ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN_ÖZETİ : Adana ili, Çukurova ilçesindeki Şehit Kara Pilot Yüzbaşı Serhat Sığnak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğüne bağlı Küçükevlere 15/12/2015 tarihinde kabulü yapılan davacılar tarafından;
1- 2017 yılından itibaren başlayan ve hâlen devam eden "H grubu" ücretlendirmenin iptal edilerek, ücretlerin 01/07/2014 tarihinden önce Küçükevlere kabulü yapılan yaşlılardan alınan "F grubu" ücretler ile eşit hâle getirilmesi ve talep tarihinden itibaren "F grubu" olarak ücretlendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Adana Valiliği Şehit Kara Pilot Yüzbaşı Serhat Sığnak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin,
2- Bu işlemin dayanağı olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı “2014 Yılı İkinci Dönem Yaşlı Kuruluşları Ücretleri" konulu yazısının eki olan "2014 Yılı Ücret Uygulama Esasları"nın 11. maddesinin,
3- Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı "2018 Huzurevi Ücretleri" konulu yazısının eki olan "2018 Yılı Ücret Uygulama Esasları"nın 10. maddesinin,
iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI : Küçükevlerde kalan yaşlılar oldukları, 2017 yılından sonra haksız bir şekilde fazladan alınan ücretler nedeniyle mağdur oldukları, bu durumun düzeltilmesi talep edilmişse de dava konusu Valilik işlemi ile talebin reddedildiği, ilk defa Adana’da başlayan Küçükevler uygulamasında 01/07/2014 tarihine kadar verilen hizmetin, F ücret grubu hizmeti olarak kabul edildiği ve buna göre ücretlendirme yapıldığı, anılan tarihten sonra ise verilen hizmet için H ücret grubu üzerinden ücretlendirme yapılmasının istenildiği; ancak bu kararın 2017 yılına kadar idarece uygulanmadığı, sonrasında ise ikili bir ayrıma gidildiği, 01/07/2014 tarihinden önce kuruma kabulü yapılan kişilere yeni ücretlendirmenin uygulanmamasına; ancak bu tarihten sonra kuruma kabul edilen kişilere H ücret grubunun uygulanmasına karar verildiği, sonucunda tek kişilik evlerde 690 TL olan ücretin 1325 TL’ye; iki kişilik evlerde 402 TL olan ücretin 1152 TL’ye yükseltildiği, yapılan uygulamanın eşitlik, hukuki güvenlik ve hukuki öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğu, yaşanılan konutlarda hiçbir değişiklik, iyileştirme veya geliştirme olmamasına rağmen, kurumun bazı sakinleri ile kendileri arasında ayrımcılık yapıldığı ve fahiş bir fiyat uygulamasına geçildiği, 2017 Yılı Ücret Uygulama Esasları’nın 2. maddesinde A, B, C, D, E ve F olarak belirtilen ücret gruplarına; emekli sandığından emekli olan yaşlılara hizmet vermekte olan kuruluşlar ile yeni hizmete açılacak kuruluşlar bakımından G ve H ücret gruplarının eklendiği, kaldıkları Küçükevlerin 1998 yılında yapıldığı ve yeni yerler için getirilen ücret gruplarına göre ücretlendirme yapılamayacağı, Küçükevlerin H grubu ücret standartlarına da sahip olmadığı, 05/01/2018 tarihli genel denetim raporunda da Küçükevlerin birinci sınıf standartlara sahip olmadığı ve ücret grubunun yeniden değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiği ileri sürülmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETLERİ :
Davalı Bakanlık tarafından, usûle ilişkin olarak, davanın idare mahkemesinde görülmesi gerektiği, ayrıca süresinde açılmadığı, bu nedenle öncelikle görev ve süre yönünden reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak, Küçükevlerin, her bir evde iki yaşlı yaşayabilecek şekilde tasarlandığı, her evin kendine ait mutfağı, banyosu, tuvaleti, balkonu ve bahçesi bulunduğu, toplam 104 yaşlıya hizmet verecek şekilde 52 standart evin olduğu, üç ana öğün ve iki ara öğün olacak şekilde yemeklerin evlere servis edildiği, Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde yer alan 2014 Yılı Ücret Uygulama Esasları uyarınca söz konusu ücretlendirmenin 2017 yılından itibaren uygulanmaya başlandığı, 2018 yılında da Adana’ya özgü olarak ücretlendirmenin devam ettiği, coğrafi ve fiziksel özellikleri itibarıyla özel hizmet sunumunun planlandığı merkezlerin H ücret grubunda yer aldığı, ücret artışının, Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin 62. maddesinde yer alan düzenlemeler uyarınca her yıl altı aylık dönemler hâlinde iki aşamalı olarak belirlendiği, 2013 yılında ve 2014 yılının ilk altı ayında bakım ücretlerinde artış yapılmadığı, bu husus göz önüne alınarak 2014 yılının ikinci altı ayında ücret artışına gidildiği, davacılar tarafından belirtilen rapordan, verilen hizmetin H ücret grubuna uygun olmadığı yönünde bir anlam çıkarılamayacağı, mevzuatın tanıdığı yetki uyarınca yapılan düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olmadığı, davanın ve yürütmenin durdurulması isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davalı Valilik tarafından, 2014 yılında uygulanması gereken ücretlendirmenin, 2017 yılına kadar uygulanmaması nedeniyle oluşan kamu zararının, zarara sebep olan kamu görevlilerinden tahsil edildiği, davacılar tarafından iddia edildiği gibi ücret değişikliğine gidilmediği, zaten alınması gereken; ancak alınmayan ücretlerin talep edildiği, davacıların hepsinin 01/07/2014 tarihinden sonra kuruma kabulünün yapıldığı, davacıların belirttiği rapordan ücretlendirmenin uygun olmadığı şeklinde bir anlam çıkartılamayacağı, davanın ve yürütmenin durdurulması isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre davanın görev yönünden reddedilmesi ve dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdarı Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü:
Dava, Adana ili, Çukurova ilçesindeki Şehit Kara Pilot Yüzbaşı Serhat Sığnak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğüne bağlı Küçükevlere 15/12/2015 tarihinde kabul edilen davacılar tarafından, 2017 yılından itibaren başlayan ve hâlen devam eden "H grubu" ücretlendirmenin iptal edilerek, ücretlerin 01/07/2014 tarihinden önce Küçükevlere kabulü yapılan yaşlılardan alınan "F grubu" ücretler ile eşit hâle getirilmesi ve talep tarihinden itibaren "F grubu" olarak ücretlendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Adana Valiliği Şehit Kara Pilot Yüzbaşı Serhat Sığnak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin, bu işlemin dayanağı olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı “2014 Yılı İkinci Dönem Yaşlı Kuruluşları Ücretleri" konulu yazısının eki olan "2014 Yılı Ücret Uygulama Esasları"nın 11. maddesinin ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı "2018 Huzurevi Ücretleri" konulu yazısının eki olan "2018 Yılı Ücret Uygulama Esasları"nın 10. maddesinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılmıştır.
Dairemizin 31/10/2022 tarihli ara kararı şu şekildedir:
“...Adana Valiliği Şehit Kara Pilot Yüzbaşı Serhat Sığnak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı dava konusu birel işlemin dayanağı olan dava konusu 2014 ve 2018 yılı ücret uygulama esaslarının 21/02/2001 tarih ve 24325 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği"nin "Ücret Durumu" başlıklı 62. maddesi uyarınca Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, anılan düzenlemelerde Adana Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Küçük Evlerde uygulanacak fiyat tarifesine de yer verildiği görülmektedir.
Dairemizce yapılan incelemede, küçük ev hizmetinin halihazırda Adana ilinden başka Artvin ve Yalova illerinde de verilmeye başlandığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü için gerekli görüldüğünden,
Davalı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'ndan,
Artvin ve Yalova illerinde küçük ev hizmetinden yararlananlara yönelik ücret tarifesinin nasıl belirlendiğinin, bu illere özgü yeni ücret uygulama esaslarının mı tanzim edildiği yoksa 2014 ve 2018 yılı ücret uygulama esaslarının Adana ilindeki küçük evlere münhasır olarak düzenlenen 10. ve 11. maddelerinin mi uygulandığının sorulmasına, buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine...”
Davalı Bakanlık tarafından savunma dilekçesi ile birlikte ara kararına cevap verilmiş, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde; Artvin Valiliğince, anılan düzenlemelerin uygulanmadığı, 2022 yılı ücret esaslarının uygulandığı açıkça belirtilmiştir. Yalova Valiliği ise Bungalov evlerde uyguladığı ücretlendirmeden bahsetmiştir ve bu ücretlendirmenin dava konusu düzenlemeler uyarınca yapıldığı anlaşılmaktadır.
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanun'la verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu, aynı Kanun'un 3410 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değişik 5. maddesinde, idare mahkemelerinin vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla, ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinde, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu, bu Kanun'un uygulanmasında yetkinin kamu düzeninden olduğu kurala bağlanmış; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde de, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar tek tek sayılmış; bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal davaları da bu davalar arasında yer almıştır.
2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Her ne kadar, dava konusu düzenleyici işlemler Adana ili dışında Yalova ilinde de uygulanmışsa da dava konusu uyuşmazlığa konu madde metinlerinin, açıkça Adana Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Küçükevlere özgü düzenlemeler içerdiği görülmektedir.
Bu durumda, bakılan davada Bakanlıkça çıkarılan düzenleyici işlemler iptal istemine konu ise de bu düzenleyici işlemlerin dava konusu edilen kısımlarının ülke çapında uygulanacak nitelikte olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu nedenle, açılan davanın yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalardan olmadığı anlaşılmakta olup ... İdare Mahkemesince incelenmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle,
1- 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca görev yönünden DAVANIN REDDİNE,
2- Dava dosyasının ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/06/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.