Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2022/5370 E. , 2022/5175 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2022/5370
Karar No : 2022/5175
DAVACI : … Giyim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Vergi Dairesi Başkanlığı
DAVANIN KONUSU : 18 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ve 530 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin iptali ile ihtirazi kayıtla verilen kurumlar vergisi beyannamesine ilişkin tahakkuk fişinin; finansman gider kısıtlaması, kur korumalı mevzuat hükümleri, kurumlar vergisi oranında indirim, amortisman tutarı v.b. kaynaklı fazla hesaplanan kısımlarının iptali istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddesine uygun olmayan dava dilekçenin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde; tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin vergi, resim, harç benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın, vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılının, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası varsa hesap numarasının gösterileceği; ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı düzenlenmiştir.
Anılan Kanunun 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Öte yandan, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, idarî işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin belirli kısımlarının, maddelerinin, bentlerinin, ibarelerinin veya sözcüklerinin iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenen kuralların açıkça belirtilmesi ve bu kısımların davacının menfaatini nasıl etkilediğinin gerekçelendirilerek açıkça ortaya konulması gerekmektedir.
Ayrıca, anılan Kanun hükümlerine göre; birden fazla işleme karşı tek dilekçeyle dava açılabilmesi için işlemler arasında maddi ve hukuki bağlantı ya da sebep ve sonuç ilişkisi bulunması, işlemlerden biri hakkında verilecek kararın diğer işlemle ilgili verilecek kararı da etkiliyor olması farklı hukuki yorumlara ihtiyaç duyulmaması ve ayrı yargılamanın çelişkili sonuç doğurması riski oluşturuyor olması zorunludur.
Dosyanın incelenmesinden; aynı dava dilekçesi içeriğinde ihtirazi kayıtla verilen kurumlar vergisi beyannamesine ilişkin tahakkuk fişinin finansman gider kısıtlaması, kur korumalı mevzuat hükümleri, kurumlar vergisi oranında indirim, amortisman tutarı v.b. kaynaklı fazla hesaplanan kısımlarının, 1 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde değişiklik yapan 18 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile 530 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin dilekçede belirtilen kısımlarının iptalleri istemine yer verilmiş, söz konusu tebliğlerin hukuka ve kanuna aykırı oldukları iddialarında bulunulmuş olup; ihtirazi kayıtla verilen kurumlar vergisi matrahının iptali istenilen bu 18 Seri No'lu ile 530 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinin hangi bölümlerinden hangi hesaplamaların ne şekilde etkilendiğinin ayrı ayrı hesaplanarak ve ilintilendirilerek iptali istenilen tebliğlerin de tarihi, numarası ve yayımlandığı Resmi Gazetenin tarih ve sayısı belirtilerek, tebliğlerin hangi bölümlerinin, maddelerinin, kısımlarının, başlıklarının, ibarelerinin, sözcüklerinin iptalinin istendiğinin açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulması, bu kısımların hangi yönlerden kanuna aykırı olduğunun ve davacının menfaatini ne şekilde ihlȃl ettiğine yönelik açıklama içeren karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanmış dilekçelerle yeniden dava açılması gerekmektedir.
Bu durumda, davacı tarafından, dava konusu 18 Seri No'lu Tebliği ile 530 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinin, hangi madde ve maddelerinin veya kısım ve ibarelerinin dava konusu edildiği gösterilerek bu kısım ya da kısımlara yönelik iptal isteminde bulunulmak suretiyle bu tebliğlere karşı ayrı ayrı iki dava açılması gerekmektedir. Öte yandan, anılan Tebliğlerin ilgili kısımları ile birlikte dava konusu edildiği takdirde, ihtirazi kayıtla verilen kurumlar vergisi beyannamesi matrahı ve indirim istisna hesaplamaları da her bir Tebliğin hangi kısmı, ibaresi, maddesi veya başlığı yönünden olduğu net ve tereddütsüz şekilde gösterilmek suretiyle iş bu dilekçe ret kararı üzerine yenilenen dilekçelerle ayrı ayrı açılan davalarda belirtilmesi gerekmektedir.
Bu doğrultuda ayrı ayrı dava açılmakta serbest olunmak üzere, dava dilekçesinin yukarıda sözü edilen 3. ve 5. madde hükümleri uyarınca reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca bu Kararın tebliğ tarihinden itibaren otuz (30) gün içerisinde 3. ve 5. maddeye uygun şekilde düzenlenmek ve yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmak suretiyle, harç yatırılmaksızın yeniden dava açmakta, ayrıca 5. madde uyarınca açılacak her yeni dava için ayrı ayrı başvuru harcı alınmak üzere yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DİLEKÇENİN REDDİNE,
2. Dava dilekçesinin bir örneğinin davacıya iadesine,
3.Aynı Kanunun 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre, yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde, davanın reddedileceğinin davacıya bildirilmesine,
4.Dava yenilenmediği takdirde artan yargılama giderinin davacıya iadesine, 27/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.