T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/5468
Karar No : 2023/702
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- …/ …
2- …Bakanlığı / …
DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, Münster Başkonsolosluğunca düzenlenen 24/02/2000 tarihli Türk vatandaşlığından çıkma izin belgesi ile yeniden Türk vatandaşlığına kabul edilmesine yönelik 02/07/2001 tarih ve 2001/2750 sayılı Bakanlar Kurulu kararının alınmasına yönelik tesis edilen tüm idari işlemlerin iptali istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay'da altmış gün olduğu; aynı maddenin 4. fıkrasında ise, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine dava açabileceği; anılan Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Davacı tarafından, bu davanın öncesinde; Türk vatandaşlığını kazanmasına ilişkin Bakanlar Kurulunun 02/07/2001 tarih ve 2001/2750 sayılı kararının ve bu karar dayanak alınarak yapıldığı ileri sürülen başvuru üzerine kendi isteği ile Türk vatandaşlığından çıkmasına ilişkin İçişleri Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle dava açılmış, bu davanın sonucunda Dairemizin 06/07/2021 tarih ve E:2021/3891, K:2021/3834 sayılı kararı ile süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/12/2021 tarih ve E:2021/3604, K:2021/3420 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.
Dairemizce verilen bu kararın gerekçesinde;
"Dosyanın incelenmesinden; 23/06/2021 tarihinde Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğü kaydına giren dava dilekçesinde davacı vekili tarafından, davacının Alman vatandaşlığına geçebilmek amacıyla Türk vatandaşlığından izin almak suretiyle çıktığı, Alman vatandaşlığını kazandıktan sonra babasının beyanı üzerine tüm aile fertleri ile birlikte yeniden Türk vatandaşlığına alındığı ve dayanak Alman Vatandaşlık Yasasının 01/01/2000 tarihinde değişmesi ile Alman vatandaşlığının iptal edileceği belirtilerek davacının Türk vatandaşlığını kazanmasına yönelik olduğu ifade edilen Bakanlar Kurulunun 02/07/2001 tarih ve 2001/2750 sayılı kararının ve bu karar dayanak alınarak yapıldığı ileri sürülen başvuru üzerine kendi isteği ile Türk vatandaşlığından çıkmasına ilişkin İçişleri Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, iptali istenilen işlemlerin hangi tarihte öğrenildiğinin ise dilekçede yazılmadığı anlaşılmaktadır.
Dilekçe ekindeki Düsseldorf Konsolosluğunca düzenlenen ... tarih ve ... (A) yevmiye numaralı vekâletname incelendiğinde; vekâletnamenin vekil eden sıfatı ile davacı ... tarafından imzalandığı ve dava dilekçesini imzalayan Av. ...'ın vekil olarak tayin edildiği, vekâletnamenin "Başta İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı vatandaşlık belgesini Gaziantep Valiliğinden elden teslim almaya" şeklinde başlayarak avukata verilen diğer yetkilere yönelik ifadeler ile devam ettiği görülmektedir.
Söz konusu vekâletnameye göre, davacının iptalini istediği İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminden vekâletnamenin düzenlendiği 25/09/2019 tarihinde haberdar olduğu, bu işlemle ilgi kurulan Bakanlar Kurulu kararından ise en geç 25/09/2019 tarihinde haberdar olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, davacının İçişleri Bakanlığı işleminden ve Bakanlar Kurulu kararından en geç 25/09/2019 tarihinde haberdar olduğu kabul edilse dahi bu tarihten çok sonra 23/06/2021 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı anlaşılmaktadır."
gerekçesine yer verilmiştir.
Bu sefer, 27/07/2022 tarihinde Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğü kaydına giren dilekçe ile yeni bir dava açılmış, dilekçe ret kararının ardından şekillenen son hâli ile bakılan bu davada; davacı tarafından, Münster Başkonsolosluğunca düzenlenen 24/02/2000 tarihli Türk vatandaşlığından çıkma izin belgesi ile yeniden Türk vatandaşlığına kabul edilmesine yönelik 02/07/2001 tarih ve 2001/2750 sayılı Bakanlar Kurulu kararının alınmasına yönelik tesis edilen tüm idari işlemlerin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmiştir.
Bu davada ise davacı tarafından, Türk vatandaşlığından çıkması ve sonrasında tekrar vatandaşlığa kabul edilmesi sürecinden dolayı Alman vatandaşlığını kaybettiği, şu an haymatlos durumda olmasına neden olan hukuka aykırılığı 10/07/2022 tarihinde öğrendiği iddiasında bulunulmuştur.
Sonuç olarak, Dairemizce verilen süre ret kararının onanmasının ardından gelişen süreçte, süre hususunun aşılması amacıyla idari işlemde hukuka aykırılığın öğrenildiği tarih iddiasıyla dava açma süresi canlandırılmaya çalışılmışsa da davanın süresinde görülmesini sağlayacak yönde bir bilgi ya da belgenin dosyaya sunulamadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca süre aşımı nedeniyle DAVANIN REDDİNE, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra istemi hâlinde davacıya iadesine, bu karara karşı tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/02/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.