T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5477
Karar No : 2023/8451
TEMYİZ EDENLER (DAVALILAR) : 1-... Büyükşehir Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. Av. ...
2-... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:Kahramanmaraş ili, Elbistan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına karşı yapılan itirazın reddine yönelik Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucu, dava konusu 1/000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı arasında ve bu planlar ile 1/100.000 ölçekli il çevre planı arasında ölçekler arası tutarlığın sağlandığı, uyuşmazlık konusu taşınmaza verilen ibadet alanı (cami alanı), sağlık tesisi alanı ve park alanının kullanım amacı göz önünde bulundurulduğunda yer seçiminin, konumunun, alansal olarak büyüklüğünün şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kumu yararı, kentsel ihtiyaçlar ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, dava konusu taşınmazın bulunduğu alana yönelik öngörülen 1/1000 ölçekli plan kararlarından dava konusu taşınmazın konut alanı olarak planlanmış olan bölümüne yönelik öngörülen yoğunluk değerlerine ilişkin plan kararları ile dava konusu taşınmazın üzerinden kuzey - güney istikametinde geçecek şekilde taşıt yolu olarak öngörülen 12 m enkesitli imar yolu ve dava konusu taşınmazın üzerinden doğu - batı istikametinde geçecek şekilde taşıt yolu olarak öngörülen 15 mt enkesitli imar yoluna yönelik plan kararları açısından dayanağı olan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile plan kademesi içerisinde ölçekler arası tutarlılığı sağlayamadığı, uyuşmazlık konusu taşınmazda anaokulu alanının yerleşim alanları içerisindeki yer seçiminin şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kamu yararı, kentsel ihtiyaçlar ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı gibi alansal olarak büyüklüğünün Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari alan büyüklüğü standardının çok üzerinde olduğu, 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planında dava konusu taşınmazın bulunduğu alan ve çevresinde yoğunluk değerlerine ilişkin plan kararlarının neye göre belirlendiğinin belirsiz olduğu, dava konusu taşınmazın bulunduğu alan ve çevresinde planlanmış olan konut alanlarına yönelik öngörülen yoğunluk değerlerine ilişkin plan kararları açısından plan bütünlüğünün sağlanamadığı, 1/1000 ölçekli imar planında dava konusu taşınmazın bulunduğu alan ve çevresinde planlanmış olan konut alanları için öngörülen yapılaşma yoğunluğu değerlerinin 1/5000 ölçekli nazım İmar planında dava konusu taşınmazın bulunduğu alan ve çevresinde planlanmış olan konut alanları için öngörülen brüt yoğunluk değerlerine göre hesaplanan yapılaşma yoğunluğu değerlerine aykırı olarak belirlendiği, dava konusu imar planlarının (davacı taşınmazı yönünden) şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Usul ve yasaya uygun olmayan idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Savunma verilmemiştir..
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :Kahramanmaraş ili, Elbistan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli revziyon nazım imar planı ile ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının 25/09/2018 - 25/10/2018 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içinde 9/10/2018 tarihinde plana itiraz edildiği, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının itirazının reddedildiği ve bu işlemin davacıya 25.04.2019 tarihinde tebliği üzerine 7/05/2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Öte yandan; davacının itirazının reddedildiği Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile başka şahıslar tarından yapılan itirazların bir kısmının kabulüne karar verildiği, kabul edilen itirazlar doğrultusunda planda değişiklik yapıldığı ve kabul edilen itirazlar sonucu değişen kısımlara ait alanların 18/01/2019-18/02/2019 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir.
14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında; "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında; "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında; "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu imar planlarına askı süresi içerisinde itiraz edildiğinden yukarıda aktarılan kanun hükümleri uyarınca 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılan başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde dava açılması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli revziyon nazım imar planı ile ve ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının 25/09/2018 - 25/10/2018 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içinde 09/10/2018 tarihinde plana itiraz edildiği, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacınn itirazının reddedildiği ve bu işlemin davacıya 25.04.2019 tarihinde tebliği üzerine 07/05/2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta; plan revizyonuna ilan süresi içerisinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında itirazda bulunulduğu, bu itirazın ilanın son günü olan 25.10.2018 gününü izleyen altmış gün içerisinde yanıtlanmayarak reddi üzerine, 60 günlük süre içerisinde ve en geç 22.02.2019 tarihinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden sonra, dava açma süresini yeniden canlandırması mümkün olmayan itirazın reddine yönelik meclis kararının davacıya 25.04.2019 tarihinde tebliği üzerine, 07/05/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu, bu nedenle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan; davacının itirazının reddedildiği Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bir kısım itirazların kabul edilerek, kabul edilen kısımlar yönünden revizyon uygulama ve nazım imar planlarında değişiklik yapıldığı ve 18/01/2019-18/02/2019 tarihleri arasında planın yeniden askıda ilan edildiği görülmekte ise de, planın tümünün askıya çıkarılmadığı, Yönetmeliğin yukarıda açıklanan 33. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca kabul edilen kısımlara yönelik değişikliklerin yeniden ilan edildiği ve davacının taşınmazı yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşıldığından, yapılan ilan işleminin davacı açısından yeniden dava açma süresini başlatmayacağı da açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında yargılama usulü kurallarına uyarlılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.