T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5490
Karar No : 2022/6054
İstemde Bulunan : … Valiliği
Karşı Taraf : …
İstemin Özeti : Ağrı İli … İlçesi Belediye Meclis üyesi olan …'ın seçilme yeterliliğini yitirdiğinden bahisle 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 29. maddesi uyarınca Belediye Meclis üyeliğinden düşürülmesine karar verilmesi istemidir.
Savunmanın Özeti : Aday olma yeterliliği ile seçilme yeterliliğinin farklı değerlendirilmesi gerektiği, aday olma yeterliliğinin seçim kurullarınca seçim öncesi karara bağlandığından adaylık denetimini geçerek seçilen meclis üyeleri için seçilme yeterliliğini kaybettiğinden bahsedilemeyeceği, belediye meclis üyeliğinden düşürülme koşulları oluşmadığı, bu nedenle kazanılmış hakkı bulunduğundan istemin reddi gerektiği savunulmaktdır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : …
Düşüncesi : İstem; Ağrı İli … İlçesi Belediye Meclis üyesi olan …'ın seçilme yeterliliğini yitirdiğinden bahisle 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 29. maddesi uyarınca Belediye Meclis üyeliğinden düşürülmesine ilişkindir.
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında; Danıştayın, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceleyip, karara bağlayacağı hükme bağlanmıştır.
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun "Seçilme yeterliliği" başlıklı 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, onsekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği hükmü yer almaktadır.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun "milletvekili seçilemeyecek olanlar" başlıklı 11. maddesinin (f) fıkrasında ise; "Affa uğramış olsalar bile;
1. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,
2. Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının, birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahkum olanlar,
3. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,
4. Türk Ceza Kanununun 536 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle aynı Kanunun 537 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olanlar." milletvekili seçilemeyecekler arasında sayılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanununun "Meclis üyeliğinin sona ermesi" başlıklı 29.maddesinin üçüncü fıkrasında; belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verileceği kuralı yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Ağrı İli … İlçesi Belediye Meclis üyesi …'ın “5607 sayılı Kanunun 3/18. Maddesine Muhalefet” suçu nedeniyle … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile 3 yıl, 9 ay hapis ve 22.500 TL para cezası ile cezalandırıldığı, istinaf isteminin … Bölge Adliye Mahkemesi … Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Ağrı İli … İlçesi Belediye Meclis üyesi almış olduğu hapis cezası nedeniyle 2839 sayılı Yasanın 11. maddesinin (f) fıkrası hükmü gereğince seçilme yeterliliğini kaybetmiştir.
Açıklanan nedenlerle, Ağrı İli … İlçesi Belediye Meclis üyesi …'ın belediye meclis üyeliğinin düşürülmesi isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
İstem; Ağrı İli … İlçesi Belediye Meclis üyesi olan …'ın seçilme yeterliliğini yitirdiğinden bahisle 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 29. maddesi uyarınca Belediye Meclis üyeliğinden düşürülmesine karar verilmesine ilişkindir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 29. maddesinde, belediye meclis üyeliğine seçilme yeterliğinin yitirilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verileceği kuralı yer almıştır.
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'un "Seçilme yeterliliği" başlıklı 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, yirmibeş yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği hükmü yer almaktadır.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "Milletvekili seçilemeyecek olanlar" başlıklı 11. maddesinde ise; taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar ile affa uğramış olsalar bile; basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanların milletvekili seçilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Ağrı İli … İlçesi Belediye Meclis üyesi …'ın “5607 sayılı Kanunun 3/18. Maddesine Muhalefet” suçu nedeniyle … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile 3 yıl, 9 ay hapis ve 22.500 TL para cezası ile cezalandırıldığı, istinaf isteminin … Bölge Adliye Mahkemesi … Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 5607 sayılı Yasanın 3/18. Maddesine Muhalefet suçu nedeniyle toplam 3 yıl, 9 ay hapis cezasıyla mahkum olması nedeniyle seçilme yeterliliğini yitiren …'ın belediye meclisi üyeliğinden düşürülmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, istemin kabulü ile Ağrı İli … İlçesi Belediye Meclis üyesi olan …'ın üyeliğinin düşürülmesine, kararın tebliğini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na itiraz yolu açık olmak üzere, 27/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.