T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/56
Karar No : 2022/48
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
Konya Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 14/06/2022 tarih ve E:2022/29, K:2022/32 sayılı kararıyla; davalı ...Valiliği vekili Av. … tarafından, Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 17/03/2022 tarih ve E:2022/220, K:2022/598 sayılı kararı ile Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin 23/12/2021 tarih ve E:2021/4432, K:2021/4788 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle, aykırılığın, davanın reddi yolundaki Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi …'ın açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:
2576 sayılı "Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun"a 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun ile eklenen 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde, "Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek" bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmış; 17/10/2019 tarih ve 7188 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişik 5. fıkrasında ise, dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemlerin, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletileceği; ilgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verileceği; aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararların kesin olduğu kurala bağlanmıştır.
Anılan maddenin gerekçesinde de, bölge idare mahkemesi dairelerinin benzer konularda birbiriyle çelişen kararlar vermesini önlemek amacıyla bu tür kararların Danıştay Başkanlığına gönderilmesinin sağlanması konusunda bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevlendirildiği belirtilmiştir.
Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Kanun metni ve gerekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aykırılığın giderilmesi müessesesinden beklenen amacın, aynı veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında süregelen aykırılıkların giderilmesi suretiyle kararlardaki hukukî istikrarın sağlanması olduğu anlaşılmaktadır.
İncelemeye konu başvuruda giderilmesi istenen aykırılık, Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi kararı ile Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi kararı arasında ortaya çıkmış olup, söz konusu aykırılığı, 2828 sayılı Kanun uyarınca mahkeme kararı ile koruma altına alınan ancak reşit olmadan önce mahkeme kararıyla koruma kararı kaldırılan kişiler hakkında 2828 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi uyarınca Form-A belgesi düzenlenip düzenlenemeyeceği hususu oluşturmaktadır.
Konya Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 14/06/2022 tarih ve E:2022/29, K:2022/32 sayılı "aykırılığın giderilmesi istemli" kararı incelendiğinde; aykırılığın esasını oluşturan konu ile ilgili bir uyuşmazlıkta, işlemin iptali yolunda mahkemece verilen ısrar kararının bozulmasına ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/10/2021 tarih ve E:2021/1154, K:2021/1969 sayılı kararı sonrasında, Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin görüş değiştirerek uyuşmazlık konusu olaylara ilişkin verilen davanın reddi yolundaki kararlarının istikrar kazandığının belirtildiği görülmüştür. Nitekim, Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin E:2022/549, K:2022/1213; E:2021/2431, K:2022/1269; E:2021/2285, K:2022/1270 sayılı kararlarının davanın reddi doğrultusunda olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aykırılığın giderilmesi istemine konu olan uyuşmazlığın oluşmasına neden olan Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin, "dava konusu işlemin iptali" yolundaki görüşünü değiştirerek "davanın reddi" yönünde karar vermeye başladığı ve bu kararların istikrar kazandığı; buna bağlı olarak da başvuruya konu idari dava daireleri kararları arasındaki aykırılığın devam etmesi olasılığının da ortadan kalktığının anlaşılması karşısında, anılan idari dava daireleri arasında halihazırda bir aykırılık bulunduğundan söz edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunmayan aykırılığın giderilmesi isteminin REDDİNE,
kesin olarak 15/09/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde, "Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek." bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmış, aynı maddenin 5. fıkrasında, "(Değişik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir." kuralına yer verilmiştir.
Anılan kurala göre, benzer olaylarda, aynı veya farklı bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunuyorsa ve usulüne uygun olarak Danıştay'a yapılmış bir başvuru varsa aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.
Olayda, uyuşmazlığın giderilmesi istemine konu olan kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık bulunduğu açıktır. Bu husus çoğunluk kararında da kabul edilmekle birlikte, Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin görüşünü "davanın reddi" yolunda değiştirdiği ve bu yöndeki kararların da artık istikrar kazandığının belirtilmesi üzerine, halihazırda anılan daireler arasında bir aykırılık bulunmadığından söz edilerek aykırılığın giderilmesi isteminin reddine karar verilmiştir.
Öte yandan; çoğunluk kararında da belirtildiği üzere, aykırılığın giderilmesi müessesesinden beklenen amaç, benzer olaylarda, aynı veya farklı bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasındaki aykırılıkların giderilmesi suretiyle hukukî istikrarın sağlanmasıdır. Her ne kadar, uyuşmazlık konusu davalara ilişkin olarak, Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi görüşünü değiştirmiş ise de, bu durum, aykırılığın giderilmesi istemine konu olan kesin nitelikteki söz konusu bölge idare mahkemesi kararı ile aynı mahiyetteki Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin 23/12/2021 tarih ve E:2021/4432, K:2021/4788 sayılı kararı arasında mevcut olan aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesi talebinin incelenmesine engel olan ve istemin reddini gerektiren bir husus değildir. Aksinin kabulü halinde, bölge idare mahkemesi daireleri tarafından yapılan her görüş değişikliği sonucunda, aykırılığın giderilmesi istemli başvuruların incelenmesinin önü kapanacak ve bu durum Kanun'da öngörülen amacın gerçekleşmemesine ve bunun sonucunda da, hukuki istikrarın sağlanamamasına neden olacaktır.
Açıklanan nedenlerle, aykırılığın giderilmesi istemli başvuruda bulunulduktan sonra Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince gerçekleştirilen görüş değişikliğinin işin esasının incelenmesi için bir engel teşkil etmediği, olayda Kanun'da öngörülen şartların gerçekleştiği ve aykırılığın giderilmesi istemi hakkında işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.