Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/5614 E. , 2022/4759 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5614
Karar No : 2022/4759
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : … Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: …'den hareket ederek Sakarya Terminali ve Sakarya Üniversitesi arasında D4 yetki belgesi kapsamında taşımacılık yapan davacı tarafından, bu güzergahı da kapsayacak şekilde … A.Ş.'ye "Kocaeli Merkez-Sakarya Üniversitesi Esentepe Kampüsü" arasında taşımacılık yapmak üzere D1 yetki belgesi düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararda; iliçi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapılabilmesi için D4 yetki belgesine sahip olunması gerektiği, D1 yetki belgesinin ise yalnızca şehirler arası yolcu taşımacılığı için düzenlenebileceği açık olmasına rağmen dava konusu işlemle D1 yetki belgesine eklenen ve 100 km altında olan İzmit Şehirlerarası Otobüs Terminali-Sakarya Üniversitesi güzergahının durak yerleri, tarife ve otobüs nitelikleri bakımından şehir içi yolcu taşımacılığı ile birlikte şehirler arası taşımacılığı da içerdiği, bu açıdan söz konusu güzergah için D4 yetki belgesi düzenlenmesi gerekmekte iken İzmit Şehirlerarası Otobüs Terminali-Sakarya Üniversitesi güzergahı için D1 yetki belgesi verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, davacı tarafından İzmit Şehirlerarası Otobüs Terminali-Sakarya Üniversitesi güzergahının belirlenmesine yönelik … tarih ve … sayılı Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım ve Koordinasyon Merkezi kararının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla güzergahın Sakarya bölümündeki kısmı iptal edildiğinden bu işleme dayanılarak bahsi geçen D1 yetki belgesinin de hukuka aykırı hale geldiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; D1 yetki belgesi verilen … Tic. A.Ş.'nin 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 26. maddesi kapsamında Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca kurulmuş bir şirket olmakla birlikte 5216 sayılı Kanunda ve şirketin kuruluş sözleşmesinde şirketin faaliyet alanını sadece kendi belediye sınırlarında olacak şekilde kısıtlayan bir düzenleme veya koşulun bulunmadığı, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde D1 yetki belgesi verilecek güzergahın mesafesi konusunda bir sınırlama öngörülmediği, … kod nolu, 36 km uzunluğunda ve başlangıç noktası Kocaeli Merkez varış noktası Sakarya Üniversitesi Esentepe Kampüsü olan güzergahın D1 yetki belgesi kapsamına alınmasında, diğer bir deyişle D1 yetki belgesi verilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, diğer yandan yapılacak taşımacılığın anılan şirketin 599 adet koltuk kapasitesine sahip otobüs cinsi özmal taşıtlarıyla yapılmasının da Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, dava konusu işlemin kamu yararına uygun tesis edildiği sonucuna varıldığından dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare ve müdahilin istinaf başvurularının kabulüne, İdare Mahkemesi'nce verilen iptal kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, belediye şirketine faaliyet alanı dışında faaliyet göstermesine yönelik izin verildiği, bu durumun haksız rekabete yol açtığı, 100 kilometreye kadar olan şehirler arası yolcu taşımalarında D1 yetki belgesi ile taşımacılık yapılmasının mümkün olmadığı, belediye şirketinin taşıtlarının yasal mevzuatta öngörülen şartları taşımadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın kesin nitelikte olduğu, dava konusu işlemin yasal mevzuata uygun olarak tesis edildiği, D1 yetki belgesi verilen şirketin gerekli denetimlerden geçtiği, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davalı yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.
3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.
6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almış; aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: (...) d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları (...)" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, Derince Kaşkaldere'den hareket ederek Sakarya Terminali ve Sakarya Üniversitesi arasında D4 yetki belgesi kapsamında taşımacılık yapan davacı tarafından, bu güzergahı da kapsayacak şekilde … A.Ş.'ye "Kocaeli Merkez-Sakarya Üniversitesi Esentepe Kampüsü" arasında taşımacılık yapmak üzere D1 yetki belgesi düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Kanunun temyiz kanun yoluna başvurulabilecek davaların tahdidi olarak sayıldığı 46. maddesinde yer alan uyuşmazlıklar arasında bulunmadığı ve aynı maddenin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında da değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
Kesin olarak, 14/09/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.