T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5698
Karar No : 2023/7161
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- …
2- …
3- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıların maliki olduğu, Erzurum ili, Palandöken ilçesi, … Mahallesi, … ada, …parsel sayılı taşınmaza komşu parselin yeşil alan olan fonksiyonun konut alanına dönüştürülmesine dair Palandöken İlçe Belediye Meclisinin … tarih … sayılı kararının onaylanmasına ilişkin Erzurum Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine dair … tarih ve … sayılı Palandöken Belediye Meclis Kararının onaylanmasına dair … tarih ve … sayılı, 21/12/2020 - 21/01/2021 askı tarihli, Erzurum Büyükşehir Belediye Meclis kararının davalı idarelerin internet sitelerinde de ilan edildiği, dava konusu imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren, 60 günlük süre içerisinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 21/05/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenemeyeceği gerekçesi ile reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile, İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararının hukuka aykırı olduğu, 3194 sayılı Kanunun 8. maddesi 3. fıkrası uyarınca revizyon imar planı değişikliğinin askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulması ve plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılması gerektiği halde bu işlemlerin yapılmadığı, dolayısıyla imar planının kesinleşmesi için gerekli olan usul işlemlerinin tamamlanmadığı bu nedenle de açılan davanın süresinde kabul edilmesi gerektiği öne sürülerek, bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
… BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞININ
SAVUNMASININ ÖZETİ : Davaya konu işlemlerin mevzuata, teknik ve nesnel gerekçelere, kamu yararına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olduğu, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
.. BAŞKANLIĞININ
SAVUNMASI : Davacı tarafça askı süresi içinde yapılmış bir itirazın mevcut olmadığı, idare hukukunda dava süresinin kamu düzeni ile ilgili olduğu ve hak düşürücü nitelikte görüldüğü, davacıların davayı açarken süre şartına uygun davranmadığı ileri sürülerek istinaf kararının onanması ve temyiz isteminin reddinin gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ..'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacıların maliki olduğu, Erzurum ili, Palandöken ilçesi … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza komşu taşınmazı da kapsayacak biçimde, 200 Ha alanda, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılmasına dair … tarih ve … sayılı Palandöken Belediyesi Meclis kararının Erzurum Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylandığı, 21/12/2020 ile 21/01/2021 tarihleri arasında askıya çıkarılarak, davalı idarelerin internet sitelerinde de ilan edildiği; davacılar tarafından, askı süresi içinde anılan plana itiraz edilmediği, dava konusu belediye meclis kararlarının askı süreci tamamlandıktan sonra 05/05/2021 tarihinde, haricen öğrenilmesi üzerine, 21/05/2021 tarihinde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı düzenlenmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. Maddesinin b bendinde; İmar planlarının; nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği; mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı; Planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği; Bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği; Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği; Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince onbeş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı düzenlenmiş; anılan maddeye 14/02/2020 tarihinde 7221 sayılı Kanunun 6. Maddesinin 3. Fıkrası ile getirilen ek paragraf ile; İmar planlarının ve bu planlardaki değişikliklerin nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanının, askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulacağı; ayrıca plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bir idari işlemin mevzuatta öngörülen prosedüre uygun olarak tesis edilmesi ve tamamlanması gerekmektedir. 3194 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca belediye meclisince onaylanmakla yürürlüğe giren imar planlarının ise aynı madde hükmü uyarınca bir ay süreyle askıya çıkarılmak suretiyle ilan edilmesi gerekmektedir. Onaylanmayan veya onaylandıktan sonra ilan edilmeksizin uygulamaya konulan bir imar planı yukarıda belirtilen kanun hükmünde öngörülen prosedür tamamlanmaksızın tesis edilmiş bir işlem olacağından şekil eksikliği nedeniyle hukuka aykırı olacaktır.
İmar planlarının askıya çıkarılmaması ve internet ilanlarının yapılmaması, planları kanunda öngörülen şekil şartları tamamlanmaksızın tesis edilmiş bir işlem haline getiren asli şekil unsurlarıdır ve bu eksiklik işlemin iptal nedenidir. Askı ilanı tamamlanmış ve internet ilanı yapılmış bir imar planının nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanının askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulmaması ve değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılmaması bahsedilen şekilde bir asli şekil unsuru olmamakla beraber ilgililerin işlemi öğrenmeleri açısından önem arzetmektedir. İmar planlarının nerede duyurulduğu hakkındaki bilgilendirmenin ilgili muhtarlıkların ilan panosunda ve iki adet tabela ile değişikliğe konu alanda ilan edilmemesi halinde o bölgede yaşayanlar açısından, planların öğrenildiği ve dava açma süresinin başlayacağı kabul edilemez.
Dosya kapsamında, …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin 27/01/2022 tarihli, "dava konusu revizyon imar planlarının nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanının askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulup duyurulmadığının, plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılıp yapılmadığının" sorulmasına yönelik ara kararına ilgili idarece cevap verilmediği gibi bilgilendirme ilan ve duyurularının yapıldığına dair herhangi bir bilgi belgenin de gönderilmediği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Bu durumda davalı idare tarafından dava konusu işlemin tesisi tarihinden önce yürürlüğe giren yasa hükmü uyarınca revizyon imar planı değişikliğinin askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulması ve plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılması gerektiği halde bu işlemlerin yapılmadığı dolayısıyla, imar planına açılan davanın süresinde kabul edilmesi gerekmekte iken, dava konusu imar planının idarelerin internet sitesinde ilan edilmesinin yeterli olduğu gerekçesi ile davanın süre aşımı nedeni ile reddine dair mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yönündeki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın, yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı yönünden reddine ilişkin mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi, Erzurum … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.