Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/5819 E. , 2024/2699 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5819
Karar No : 2024/2699
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı -…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ordu ili, Altınordu ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı davacıların murisine ait taşınmazın bulunduğu alanda … günlü, … sayılı meclis kararıyla onaylanan ıslah imar planına dayanılarak 2981/3290 sayılı Kanun'un 10/c maddesi uyarınca yapılan imar uygulamasının onaylanmasına ilişkin Altınordu Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosydaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, parselasyonun Altınordu Belediye Meclisinin … tarihli … sayılı kararı ile onaylanan ıslah imar planı esas alınarak yapıldığı, bölgede … sayılı Yasanın 10/c maddesinin uygulanması için gereken koşulların oluştuğu, parsellerin tamamından yasal düzenlemelere uygun biçimde düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığı, düzenleme sınırının mevzuata uygun olduğu, işlemin 2981/3290 sayılı Yasanın 10/c maddesinde belirtilen amaçların gerçekleştirilmesine uygun bulunduğu, düzenlemede kadastral yollar için ayrılan alanların dikkate alındığı, yoldan ihdas alanının doğrudan yola verildiği, davalı idareye yoldan ihdas alanından arsa kazandırılmadığı, mümkün olduğunca müstakil yapılı yapılaşmaya uygun imar parseli üretildiği, tahsis işleminde kadastral parselin fiili kullanım sınırlarının dikkate alındığı ve yapının bulunduğu alandan imar parseli tahsis edildiği, parsellerinin oluşumunda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde öngörülen minimum parsel büyüklerine uyulduğu, parselinin 193.67 m2’lik kısmının ipotek alacaklısı yapılmasının teknik kriterlere uygun bulunduğu, tahsis-parselleme, dağıtım-bedele dönüştürme hususunda düzenleme ilkelerine uygun davranıldığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Dava konusu parselasyonun … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan ıslah imar planına dayanılarak ve 2981/3290 sayılı Kanunun 10/c maddesi uyarınca yapılmasına karşın idare mahkemesince hem davanın özeti kısmında, hem de kararın içeriğinde uygulamanın 3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesi ve 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi uyarınca yapıldığının belirtildiği ve buna göre yargılama yapılarak hüküm kurulduğu görüldüğünden, karardan 3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesine ilişkin tüm kısımların çıkarılması gerektiği gerekçesiyle davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun "3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesine ilişkin" tüm gerekçe ve gerekçeye esas mevzuat ile açıklamalar karardan çıkarılmak suretiyle reddine, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Usul ve yasaya uygun olmayan idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :Ordu ili, Altınordu ilçesi, … Mahallesi … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 3194 sayılı Yasanın 18.maddesi ile 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi çerçevesinde yapılan parselasyon işleminin … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, anılan karar kesinleşmeden Altınordu Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile yine aynı biçimde dava konusu parselasyon işleminin kabul edildiği, parselasyon işleminin davacıya tebliğ edilmediği, 30/09/2019 tarihinde davalı Altınordu Belediye Başkanlığına sunulan dilekçe üzerine işlemden haberdar olunduğu, parselasyon işleminde mevcut binalar ile istinat duvarının durumunun dikkate alınmadığı, parselasyon işleminin hakkın kötüye kullanılması niteliği taşıdığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2981 sayılı Kanunun 10/c maddesinde, "İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resen yetkilidir. Belediye veya valiliklerin talebi halinde bu yetkiler kadastro müdürlüklerince de kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.
2981 sayılı Kanunun Uygulamasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinde; ıslah imar planı; düzensiz ve sağlıksız biçimde oluşmuş yapı topluluklarının veya yerleşme alanlarının, sınırları belli edilmek suretiyle, mevcut durumu da dikkate alınarak dengeli, düzenli ve sağlıklı hale getirilmesi amacıyla, halihazır haritalar üzerine yapılan ve yapılanma şartlarını da belirleyen imar planı olarak tanımlanmış, 20. maddesinde; bir yerleşme alanı ya da yapı topluluğu niteliği kazanmış gecekondu alanlarında, üzerinde bir yerleşme alanı ya da yapı topluluğu niteliği kazanmış imar mevzuatına aykırı yapılar bulunan hisseli arsa veya arazilerde, üzerinde imar planı ve mevzuat hükümlerine aykırı yapılanmalar bulunan ve bu nedenle, uygulama kabiliyeti kalmamış olan imar planı olan alanlarda ve ıslah imar planı olabilecek nitelikleri taşımadığı belediye ya da valilikçe belirlenen, özel parselasyon planı bulunan alanlarda ıslah imar planı yapılacağı öngörülmüştür.
Aynı Yönetmeliğin 21. maddesinde, "Islah imar planı yapılacak alanların belirlenmesi ve plan sınırı: Islah imar planı yapılacak alanlar, belediye veya mücavir alan sınırları içinde belediyelerce, belediye veya mücavir alan sınırları dşında valiliklerce belirlenir. Plan sınırı, 10.11.1985 tarihine kadar tamamlanmış veya temel inşaatı tamamlanmış veya sömel betonları veya kat kolonları dökülmüş bir yerleşme alanı ya da yapı topluluğu niteliği kazanmış olan, Kanun kapsamındaki yapıların bulunduğu alanın sınırı olarak ele alınır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Şehircilik ilkeleri ve imar planlama esaslarının en temel amacı düzenli kentleşme olmakla birlikte 2981 sayılı Kanun ile düzensiz yapılaşmayı mevcut durum dikkate alınarak ıslah etmek, 10.11.1985 tarihinden önce yapıldığı belirlenen imar ve gecekondu mevzuatına aykırı yapılara çözüm getirmek amaçlanmıştır. Islah imar planı bu amacın gerçekleştirilebilmesi için bu işlevle sınırlı olarak mevzuatta belirtilen niteliğe sahip olan alanlara yönelik olarak hazırlanabilecek olup, söz konusu koşul ve şartların bulunmadığı alanlara yönelik olarak ıslah imar planı yapılması mümkün olmamaktadır. 2981 sayılı Kanununun yürürlüğe girdiği 08/03/1984 tarihinde inşa edilmiş ve inşa halindeki yapıların varlığının tespiti yapılarak ve ancak bu yapıların bulunduğu alanda bir defaya mahsus ıslah imar planı yapılabilecektir.
Yukarıda aktarılan yasa hükümlerinden ve yapılan açıklamadan anlaşılacağı üzere uygulama imar planı yapılmış olan bir alanda imar planı değişikliğinin ıslah imar planı şeklinde yapılması mümkün olmadığından bu husus da göz önünde bulundurularak yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
UYAP üzerinden yapılan incelemede; Ordu ili, Altınordu ilçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazları da kapsayan alanda yapılan ıslah imar planı değişikliğine ilişkin Altınordu Belediye Meclisinin … tarihli … sayılı kararı ile … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Ordu Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile … tarihli … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, parselasyon işlemi yönünden dava konusu işlemin iptali, 1/1000 ölçekli ıslah imar planı yönünden davanın reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının kaldırılmasına parselasyon işlemi bakımından davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2021 tarih ve E:2018/6562, K:2021/10421 sayılı kararı ile parselasyona ilişkin kısmının onanması 1/1000 ölçekli ıslah imar planı bakımından bozulması üzerine bozulan kısım yönünden bozma kararına uyularak istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının 1/1000 ölçekli ıslah imar planına ilişkin kısmının kaldırılarak dava konusu işlemin " uygulama imar planı yapılmış olan bir alanda imar planı değişikliğinin ıslah imar planı şeklinde yapılması mümkün olmadığından dava konusu ıslah imar plan değişikliğinde bu yönüyle hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle iptaline dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 06.05.2024 tarihli, E:2022/5062, K:2024/2698 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiştir.
Bu durumda dava konusu parselasyon işleminin dayanağı Altınordu Belediye Meclisinin … tarihli … sayılı kararı ile kabul edilen ıslah imar planı değişikliğinin yukarıda anılan dosyada verilen karar ile iptaline karar verilmesi karşısında dayanaksız hale gelen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddine dair karara karşı yapılan isitinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/05/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.