T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5923
Karar No : 2023/9217
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 31/10/2017 tarih ve E:2013/1162, K:2017/8449 sayılı bozma kararnı uyularak verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Denizli İli, Tavas İlçesi, … Mahallesi, … Ada … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Tavas Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararla; Danıştay Altıncı Dairesinin 31.10.2017 tarihli E:2013/1162, K:2017/8449 sayılı bozma kararına uyularak; uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde taşınmazına ilişkin olarak daha önce verilmiş yargı kararlarının uygulanmadığı iddiasıyla dava konusu işlemin iptalinin istenildiği, bilirkişi raporunda, söz konusu yargı kararlarının, davacının taşınmazı üzerinde yer alan izinsiz yapılaşmaya ilişkin olduğu, plan kararlarıyla ilgili olmadığı, dava konusu planlarda, davacının taşınmazı yönünden, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığının belirtildiği, bu durumda, dava dosyasının ve bilirkişi raporunda yer alan tespitlerin taleple bağlılık ilkesi uyarınca değerlendirilmesinden davacının taşınmazı açısından dava konusu planların şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına ve kamu yararına dolayısıyla hukuka aykırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu plan revizyonlarının planlama ilkeleri ve şehircilik esaslarına aykırı olduğunun bilirkişi raporuyla ortaya konulduğu, işlemin hukuka aykırı olduğundan bahisle iptalini istediği, Mahkemece taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucu davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı belirtilerek anılan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Uyuşmazlıkta, Mahkemece karara dayanak alınan bilirkişi raporunda, yalnızca taşınmaza ilişkin uygulanmadığı iddia edilen yargı kararı yönünden bir değerlendirme yapılarak, anılan yargı kararının taşınmaz üzerinde yer alan izinsiz yapılaşmaya ilişkin olduğu, plan kararlarıyla ilgili olmadığı, dava konusu planlarda, taşınmaz yönünden, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı belirtilmiş ise de; yapılan plan revizyonlarının içeriğinin incelenmediği, taşınmazın daha önce park kullanımında olduğu, park kullanımının kaldırılması ve taşınmaza konut kullanımı getirilmesinin şehircilik ilke ve planlama esaslarına uygun bulunup bulunmadığı, kabul edilen plan revizyonlarının planların kademeli birlikteliği ilkesi çerçevesinde üst ölçekli planlara uygun olup olmadığı hususlarında bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacının dava konusu ettiği … ada … parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ayrı ayrı irdelenerek, revizyon öncesindeki kullanımlar ve yeni hali net olarak ortaya konulmak suretiyle yeşil alan kullanımının kaldırılmasının ve getirilen konut kullanımıyla bölgeye getirilecek ilave nüfusun ihtiyacı olan teknik ve sosyal altyapı alanlarının yeterli olup olmadığı hususunun çevresiyle ve üst ölçekli planlarala bir bütün olarak değerlendirilerek şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına ve kamu yararına uygun olup olmadığının tespiti amacıyla yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla; eksik inceleme sonucu verilen davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Denizli İli, Tavas İlçesi, Bağlar Bölgesini kapsayan alanda Tavas Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun kabul edildiği, anılan planlarda otopark olarak belirlenen Tavas İlçesi, Yaka Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmaz maliklerince parsel bazında açılan davada … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… sayılı dosyasında yürütmenin durudurulmasına karar verildiği, bu karar üzerine Tavas Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla yürütmenin durdurulmasına karar verilen söz konusu plan revizyonunlarının iptaline karar verildiği ve Denizli İli, Tavas İlçesi, … Mahallesi, … Mevkiinde yer alan … ada … parsel sayılı taşınmazın da içinde yer aldığı …, …, …, …, … ve … koordinatları arasında kalan alanda 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun kabul edildiği, anılan revizyon kapsamında plan revizyonu öncesi dönemde park alanı kullanımında kalan … isimli sahsın mülkiyetinde olan … ada … parsel sayılı taşınmaza konut kullanımı getirildiği görülmüştür.
Davacı tarafından; park kullanımında kalan taşınmazın üzerinde izinsiz yapılaşma bulunduğunun tespiti üzerine Tavas Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı işlemi ile ruhsatsız yapı hakkında yıkım kararı alındığı ve anılan işleme karşı açılan davada … İdare Mahkemesinin … tarih E:…, K:… sayılı kararıyla yıkıma ilişkin işlem yönünden davanın reddine karar verildiği, buna karşın mahkeme kararının uygulanmasını engellemek amacıyla anılan taşınmazdaki yeşil alan kullanımının kaldırılmasına karar verildiği iddialarıyla Denizli İli, Tavas İlçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Tavas Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükteki halinde: Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan, Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 3. maddesinde "Revizyon Planı: Her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plandır.", bu maddenin 6. fıkrasında ise "Plan Değişikliği: Plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte, bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanan, kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir."şeklinde tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; Tavas Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu kapsamında dava konusu … ada … parsel sayılı taşınmazın park olan kullanımının konut olarak değiştirildiği, davacı tarafından yeşil alan kullanımının kaldırılması üzerine semt sakini sıfatıyla anılan parselin park kullanımında kaldığı dönemde taşınmaz üzerine izinsiz yapı yapıldığı, anılan yapı hakkında yıkım kararı alındığı, bu karara karşı açılan davada Mahkemece davanın reddine karar verilmesine karşın kararın uygulanmadığı ve anılan plan revizyonunun yapıldığı iddialarıyla bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu olayda; uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin Mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya sunulan ve karara dayanak alınan bilirkişi raporunda, yalnızca taşınmaza ilişkin uygulanmadığı iddia edilen yargı kararı yönünden bir değerlendirme yapılarak; anılan yargı kararının taşınmaz üzerinde yer alan izinsiz yapılaşmaya ilişkin olduğu, plan kararlarıyla ilgili olmadığı, dava konusu planlarda, taşınmaz yönünden, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği fakat yapılan plan revizyonlarının içeriğinin incelenmediği, taşınmazın daha önce park kullanımında olduğu, park kullanımının kaldırılması ve taşınmaza konut kullanımı getirilmesinin üst ölçekli planlara, şehircilik ilke ve esaslarına uygun olup olmadığı hususlarında bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.
Bu durumda; davacının dava konusu ettiği … ada … parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ayrı ayrı irdelenerek, revizyon öncesindeki kullanımlar ve yeni hali net olarak ortaya konulmak suretiyle yeşil alan kullanımının kaldırılmasının ve getirilen konut kullanımıyla bölgeye getirilecek ilave nüfusun ihtiyacı olan teknik ve sosyal altyapı alanlarının yeterli olup olmadığı hususunun çevresiyle ve üst ölçekli planlarla bir bütün olarak değerlendirilerek şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına ve kamu yararına uygun olup olmadığının tespiti amacıyla yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; dava konusu edilen işlemin iptali istemi ile açılan davada verilen kararın sonucundan etkilenebilecek olan uyuşmazlığa konu parselin maliki olan …'a davanın ihbarının yapılması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 11/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.