T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/5958
Karar No : 2023/4881
TEMYİZ EDENLER:
I- (DAVALI) … Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri…
II- (DAVALI) … İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
KARŞI TARAF (DAVACI): … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın TAKS:0,25, KAKS:2,50 yapılaşma koşullu ticaret alanı olarak belirlenmesine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının … tarihli, … sayılı oluru ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri ile yapılan itirazların reddine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğünün … tarihli … sayılı işlemlerinin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…, sayılı kararda; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 28/01/2021 tarih ve E:2017/3319, K:2021/812 ayılı kararıyla bozulması üzerine Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince bozma kararına uyularak, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi üzerine, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu edilen taşınmazın plandaki kullanım kararının "ticaret" olarak belirlendiği, önceki imar planlarında da taşınmazın arazi kullanımının aynı olduğu, dava konusu plan tadilatı karanın, bölgenin koşullarına, planlama ilkeleri ve şehircilik esaslarına uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu plan değişikliklerinin, plan ana kararlarıyla uyumlu olmadığı, planlamada eşitlik ilkesine aykırı davranıldığı, kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporu hazırlanmaksızın yapılan değişikliğin nesnel bir gerekçesi bulunmadığı, bu nedenle dava konusu plan değişikliklerinde planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine, kamu yararına ve hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Aynı işlemin iptali istemiyle farklı şahıslar tarafından açılan davada davanın reddine karar verildiği, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi tarafından alınan raporların birbiri ile çeliştiği bu çelişkinin giderilmesi gerektiği, taşınmazın çevresinde aynı yoğunlukta ticaret alanları bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyize konu Mahkeme kararının hukuk ve usule uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu plan değişikliğiyle taşınmazın kullanım kararının değiştirilirken yapılaşma koşullarının TAKS=0,25, KAKS= 2,50 olarak bırakıldığı, komşu parsellerde yer alan ticaret alanlarında yapılaşma koşullarının TAKS=0,60, KAKS=1,90 olarak belirlendiği, bu durumun parsel bazında emsal artışına neden olduğu ve eşitlik ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğundan temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın önceki 18.01.2001 onay tarihli, 1/1000 ölçekli Güney Ataşehir Toplu Konut Yerleşim Alanı uygulama imar planında ticaret+konut alanında kaldığı, ticaret alanlarında TAKS=0,60, KAKS=1,90 ; konut alanlarında ise TAKS=0,25, KAKS = 1,97-2,77 arasında yapılaşma şartları öngörüldüğü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 07.08.2014 tarihli, 12979 sayılı oluru ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleriyle uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin yapılaşma koşullarının, TAKS=0,25, KAKS= 2,50 olarak bırakılarak işlevinin ticaret alanı olarak belirlendiği, planlara karşı yapılan itirazın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğünün … tarihli, … sayılı işlemi ile ret edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan aynı işlemin iptali istemiyle üçüncü kişiler tarafından açılan davada, davanın reddine dair ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 24/11/2020 tarih ve E:2016/11440, K:2020/1327 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiş anılan karar kesinleşmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu alanın 15.06.2009 onay tarihli 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planında, meskun alanlar ve birinci derece merkez alanı olarak belirlendiği, dava konusu imar planları ile getirilen fonksiyonun üst ölçekli çevre düzeni planına uygun olduğu, uyuşmazlık konusu olayda dava konusu edilen taşınmazın fonksiyonunun tamamıyla değiştirilmediği, varolan arazi kullanımlarından ticaret kullanımının benimsendiği, önceki imar planlarında da taşınmazın arazi kullanımlarının aynı olduğu, ayrıca arazi kullanım kararının ticaret+konut alanından ticaret alanına dönüştürülmüş olması nedeniyle alanda nüfus artışının söz konusu olmayacağı, dolayısıyla ilgili mevzuat hükümlerine göre ticaret alanı kullanımının artışına bağlı sosyal-teknik donatı alanı artışının gerekli olmadığı, taşınmazın dava konusu işlem öncesinde de yapılaşmaya açık olması nedeniyle kamusal bir alan kaybı veya kısıtlanmasına yönelik bir plan değişikliği yapılmadığı, ticaret alan kullanım kararının parselin bulunduğu bölgenin koşullarına uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf talebinin kabulü ile anılan kararın kaldırılarak dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/05/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X): Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ve dayandığı gerekçe, hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.