T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6009
Karar No : 2023/1950
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ :Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacının, on ayrı fiili nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca (10) kez Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının, 8 nolu "idarenin banka hesaplarından 2014 yılı Haziran, Ekim Kasım aylarında çekilmesi gereken tutardan daha yüksek tutarda çekim yaparak toplamda 4.728,91-TL'yi zimmetine geçirmek ve düzenlemiş olduğu 15/01/2015, 16/02/2015 ve 17/03/2015 tarihli ödeme talimatları ile toplam 52,94 TL fazla çekim yapmak" fiillerinden dolayı Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; soruşturma raporu ve eki belgelerden, davacının muhasebe sorumlusu olarak görev yaptığı Diyarbakır Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde, 2014 yılı Haziran, Ekim ve Kasım aylarında il müdürlüğü hesabına lojman ve yemek giderlerinin karşılığı olarak yatırılan tutarların çekilmesi amacıyla düzenlenen talimat yazılarında, çekilmesi gereken tutarı fazla göstererek hesaptan fazla para çekilmesini sağladığı, daha sonra çekilen tutarlardan ödemesi yapılan kalemler düşüldüğünde kalan tutarı kendisine yarar sağlayacak şekilde arttırım elde ettiğinin anlaşıldığı sonucuna varıldığından, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendi (g) alt bendi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Daha önce herhangi bir disiplin cezası almadığı ve yüksek sicil puanına sahip olduğu halde alt ceza uygulanmadığı ve neden uygulanmadığının kararda açıklanmadığı, kasıt olmadan basit bir muhasebe usulü hatası yapıldığı, davalı idare tarafından kendisine muhasebe eğitimi verilmediği bu nedenle meydana gelen hatalardan sorumlu tutulamayacağı, idarenin denetim görevini yerine getirmediği, verilen cezanın ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca Bölge İdare Mahkemesi tarafından adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesine rağmen, davacı tarafından temyiz aşamasında yeniden adli yardım talebinde bulunulmuş ise de, aynı Kanunun 335. maddesinin üçüncü fıkrasında, adli yardımın, hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceği belirtildiğinden, davacının temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Diyarbakır Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olan davacının, muhasebe sorumlusu olarak görev yaptığı dönemde, Sayıştay Başkanlığı denetçilerinin 2012-2013 ve 2014 yıllarına ait maaş hesapları üzerinde yaptıkları incelemeler sonucunda, davacı hakkında … tarih ve … sayılı makam oluru ile disiplin soruşturması başlatılmış, yürütülen disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen … tarihli ve … sayılı soruşturma raporunda, davacının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğunun saptandığından bahisle, Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca (10) kez Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, anılan kararın, 8 nolu "idarenin banka hesaplarından 2014 yılı Haziran, Ekim Kasım aylarında çekilmesi gereken tutardan daha yüksek tutarda çekim yaparak toplamda 4.728,91-TL'yi zimmetine geçirmek ve düzenlemiş olduğu 15/01/2015, 16/02/2015 ve 17/03/2015 tarihli ödeme talimatları ile toplam 52,94 TL fazla çekim yapmak" fiillerinden dolayı Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmının iptali istemiyle temyizen incelenen bu dava açılmıştır.
Davacı hakkında, görevi kötüye kullanma suçundan açılan kamu davası sonucunda … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, isnat olunan suçun zimmet suçuna vücut verebileceği anlaşılması nedeniyle delilleri değerlendirme ve takdir yetkisinin ağır ceza mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla görevsizlik kararı verilerek "zimmet" suçundan yargılama yapılması için dosyanın görevli ve yetkili … Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, anılan karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve … sayılı değişik iş kararıyla; ... Asliye Ceza Mahkemesince görevsizlik kararı verilmiş ise de; hesaplar arası para transferlerinden, kovuşturma aşamasında ortaya çıkan delillerden ve müfettiş raporlarından bahsedilerek eylemin zimmet suçunu oluşturduğunun kabul edildiği, bunların ise iddianame içeriğinde gösterilmediği ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 225. maddesinin birinci fıkrası uyarınca hükmün ancak iddianamede unsurları gösterilen eylemlere ilişkin olarak verilebilecek olması gerekçesiyle, görevsizlik kararına yapılan itirazın kabulüne ve anılan kararın kaldırılarak dosyanın görevli ve yetkili ... Asliye Ceza Mahkemesine tevdiine karar verildiği, bunun üzerine, anılan dosyanın ... Asliye Ceza Mahkemesinin … esasına kaydedildiği ve davanın derdest olduğu görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; 131. maddesinde ise, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının üzerine atılı ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacı hakkında "görevi kötüye kullanma" suçundan açılan kamu davasının ... Asliye Ceza Mahkemesinin … esasına kaydedildiği ve devam ettiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan; davacının eylemlerinin zimmet suçuna vücut verebileceği gerekçesiyle, .. Asliye Ceza Mahkemesince verilen görevsizlik kararı verilmiş ise de; kararda hesaplar arası para transferlerinden, kovuşturma aşamasında ortaya çıkan delillerden ve müfettiş raporlarından bahsedilerek eylemin zimmet suçunu oluşturduğunun kabul edildiği, ancak bunların iddianame içeriğinde gösterilmediği belirtildiğinden, sonrasında davacı hakkında "zimmet" suçundan iddianame düzenlenip düzenlenmediği, düzenlendi ise, iddianamenin içeriği, ceza davası açılmış ise, neticesinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Bu durumda; davacı hakkında görevi kötüye kullanma suçundan devam eden ceza davası sonucu ve zimmet suçu yönünden belirtilen diğer hususlar yeterince araştırılmadan, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/04/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.