T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/602
Karar No:2022/4630
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1. … Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLLERİ : Av. …
Av. …
2. … Yatırım Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Burhaniye-Edremit İlçeleri Faz-1 DGBH ve Gölmarmara-Salihli-Alaşehir-Kula İlçeleri Faz-1 DGBH için Çelik Boru Alım işi, Afyon-Seçköy DGBH Faz-1 için Çelik Boru", "Afyon-Seçköy DGBH Faz-2 için Çelik Boru" ve "Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-3 için Çelik Boru" işlerine yönelik ... Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) ile sözleşmeler imzalayan ... Boru Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. (... Boru) ve şirket sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan ... Yatırım A.Ş.'nin (... Yatırım), her bir ihale konusu iş için 2 yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan davalı idare işlemlerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; BOTAŞ tarafından 2017 ve 2018 yıllarında gerçekleştirilen ihaleler kapsamında ... Boru şirketi hakkında yasaklılık teyitleri yapılarak alınan yasaklı olmama teyidi üzerine sözleşmelerin imzalandığı, ihaleler kapsamında sonuç formlarının sisteme girildiği sırada davacı şirketin 11/01/2018 tarihinden itibaren yasaklı olduğunun anlaşılması üzerine Kamu İhale Kurumu nezdinde yapılan araştırma sonucunda davacı şirket sermayesinin yarısından fazlasına sahip ... Yatırım şirketinin ... Fabrikaları A.Ş. Ankara Makina Fabrikası Müdürlüğü'nce 02/05/2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirdiği Muhtelif Sac Levha Alım İşi ihalesini üstlendiği, ancak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 11/g maddesinde yer alan hüküm gereğince tüm ihalelerden 2 yıl süreyle yasaklanmasına karar verildiği;
Davacılar tarafından, yasaklama işlemlerine karşı açılan davalarda ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı ve … tarih ve E:…, K:… sayılı kararları ile davanın reddine karar verildiği, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce … tarih ve E:…, K:… sayılı ve … tarih ve E:…, K:… sayılı kararlar ile istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verildiği; davacılar tarafından 4734 sayılı Kanun'un 11/g maddesinde yer alan hükümden kaynaklı olarak edinilen bilgiler hakkında … Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yapılan soruşturma sonucunda Sor.No:…, K:… sayılı karar ile ... Boru Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ortakları-ortaklarının aile fertleri hakkında kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği ileri sürülmüş ise de, anılan iddianın dava konusu işlemin dayanağını oluşturan yasaklama işlemine karşı ... İdare Mahkemesi'nde yapılan yargılamada değerlendirilerek davanın reddine karar verildiği anlaşıldığından davacıların anılan iddiasına itibar edilmediği;
BOTAŞ tarafından davalı idareye yasaklama kararı verilmesi yolundaki bildirimin 24/01/2019 tarihinde yapılması üzerine yasaklama işlemi tesis etmeye yetkili makam tarafından yasal süre içerisinde 21/02/2019 tarihi itibarıyla işlem tesis edildiğinin anlaşıldığı; bu durumda, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklanmış olduğu hâlde ihalelere katılan ... Boru ve sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan ... Yatırım hakkında tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin 16/04/2021 tarih ve E:2020/3928, K:2021/1416 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; davacılar hakkında 27/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen "Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-1 için Çelik Boru Alımı" ve 28/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen "Burhaniye-Edremit İlçeleri DGBH Faz-1 ve Gölmarmara-Salihli-Alaşehir-Kula İlçeleri DGBH Faz-1 için Çelik Boru Alımı" ihaleleri dolayısıyla verilen yasaklama kararlarının incelenmesi neticesinde, davalı idarenin 20/05/2020 tarihli kararında anılan iki ihale için yasaklama kararlarının açıkça 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasına eklenen (g) bendi uyarınca tesis edildiği, 13/02/2020 tarih ve 31038 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 14/11/2019 tarih ve E:2018/90, K:2019/85 sayılı kararıyla, 4734 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasına eklenen (g) bendinin, Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiği, bu itibarla, dava konusu yasaklama kararlarına dayanak kuralın Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş olması karşısında, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilen 4734 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine istinaden tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı, bununla birlikte, davalı idarenin 20/05/2020 tarihli işlemiyle; davacılar hakkında 27/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen "Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-1 için Çelik Boru Alımı" ve 28/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen "Burhaniye-Edremit İlçeleri DGBH Faz-1 ve Gölmarmara-Salihli-Alaşehir-Kula İlçeleri DGBH Faz-1 için Çelik Boru Alımı" ihaleleri dolayısıyla verilen yasaklama kararlarının geri alınmasına karar verildiği, anılan kararın da 02/06/2020 tarih ve 31143 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı, bu durumda, anılan yasaklama kararları yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, davanın bu kısmının reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacılar hakkında 30/01/2018 tarihinde gerçekleştirilen "Afyon-Seçköy DGBH Faz-2 için Çelik Boru Alımı" ve 07/02/2018 tarihinde gerçekleştirilen "Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-3 için Çelik Boru Alımı" ihaleleri dolayısıyla verilen yasaklama kararlarının incelenmesi neticesinde, davacılar hakkında tesis edilen yasaklama kararı hakkında verilen Ankara 8. İdare Mahkemesi'nin yürütmenin durdurulması kararlarına karşı idare tarafından yapılan itiraz sonucunda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve YD İtiraz No:… ve YD İtiraz No:… sayılı kararlarıyla yürütmenin durdurulması kararlarının kaldırılarak yürütmenin durdurulması istemlerinin reddine karar verildiği ancak anılan kararın davacılara ve yasaklılık siciline kayıt işlemleri için Kamu İhale Kurumu'na tebliğ edilmeden, davacılardan ... Boru'nun BOTAŞ tarafından … ve … tarihlerinde gerçekleştirilen ihalelere katıldığı, bu durumda, ... Boru şirketinin yasaklı durumuna geldiğinden haberdar olmadan ve yasaklılık sicilinde yasaklı olduğuna dair kaydı bulunmadan iştirak ettiği ihaleler dolayısıyla "11'inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği hâlde ihaleye katılmak" fiilinin sübuta erdiğinden söz edilemeyeceği, öte yandan, Bölge İdare Mahkemesi kararının 01/03/2018 tarihinde Kamu İhale Kurumu'na bildirildiği ve Kurum tarafından (geçmişe etkili olarak) Mahkemenin karar tarihi olan 11/01/2018 tarihi itibarıyla ... Boru ve ... Demir'in yasaklılık siciline kaydedildiği anlaşıldığından 30/01/2018 tarihinde gerçekleştirilen "Afyon-Seçköy DGBH Faz-2 için Çelik Boru Alımı" ve 07/02/2018 tarihinde gerçekleştirilen "Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-3 için Çelik Boru Alımı" ihaleleri dolayısıyla davacılar hakkında verilen yasaklama kararlarında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına; "Afyon Seçköy (Bursa) DGBH Faz-1 için Çelik Boru Alımı" ve "Burhaniye-Edremit İlçeleri DGBH Faz-1 ve Gölmarmara-Salihli-Alaşehir-Kula İlçeleri DGBH Faz-1 İçin Çelik Boru Alımı" ihaleleri dolayısıyla verilen yasaklama kararları yönünden dava konusuz kaldığından bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına, "Afyon Seçköy (Bursa) DGBH Faz-2 için Çelik Boru Alımı" ve "Afyon Seçköy (Bursa) DGBH Faz-3 için Çelik Boru Alımı" ihaleleri dolayısıyla davacılar hakkında verilen yasaklama kararlarının ise iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı ... Boru Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin dava konusu ihalelere teklif verdiği tarihte yasaklı durumda olduğunun yasaklılık sicilinden teyit edildiği, idarece geri alınmayan yasaklama kararlarında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın iptaline ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile "Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-1 için Çelik Boru Alımı" ve "Burhaniye-Edremit İlçeleri DGBH Faz-1 ve Gölmarmara-Salihli-Alaşehir- Kula İlçeleri DGBH Faz-1 için ÇelikBoru Alımı" ihaleleri dolayısıyla davacılar hakkında verilen yasaklama kararları yönünden, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına; "Afyon-Seçköy DGBH Faz-2 için Çelik Boru Alımı" ve "Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-3 için Çelik Boru Alımı" ihaleleri dolayısıyla davacılar hakkında verilen yasaklama kararlarının iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 07/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.