T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6329
Karar No : 2022/6744
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALI: : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İl … Müdürlüğü - …
DAVACI (KARŞI TARAF) : … Özel Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "Özel … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi"nin 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca 30 (otuz) gün süre ile geçici olarak kapatılmasına ilişkin … tarih ve E… sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirkete ait özel öğretim kurumunun mevzuata aykırı eylemleri nedeniyle olay/işlem tarihinde yürürlükte olan anılan düzenlemelerde öngörüldüğü şekilde 30 (15+15) gün süre ile geçici olarak kapatılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı kurum hakkında tesis edilen … tarih ve E... sayılı 15+15 olmak üzere toplam 30 günlük kapatma cezasının cezaya konu 5580 Sayılı Kanunun 7. maddesindeki 6794 Sayılı kanunla 02/12/2016 tarihinde yapılan değişiklikten sonra para cezasına çevrilmesi, para cezasının davacı bakımından kapatma idari yaptırımına göre lehe olan hüküm olmasına karşın, 09/09/2016 havale tarihli dilekçe ile açılan davada usule uygun olarak verildiği kabul edilen kapatma cezasının uygulanmış olması karşısında lehe olan para cezasının davacı bakımından uygulanabilirliği kalmadığından dava konusu işlemde ve bu işleme karşı açılan dava üzerine ilk derece mahkemesince verilen ret kararında hukuka aykırılık görülmediğinden istinaf başvurusunun belirtilen açıklama ile reddine karar verilmiştir.
Dairemizin 05/04/2022 tarih ve E:2021/3311;K:2022/2378 sayılı kararıyla; … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararı ile bozulmuştur.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…; K:… sayılı kararıyla bozma kararına uyularak; fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise yaptırım ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınması gerektiği, ancak lehe hükmün uygulanması amacıyla verilecek bir iptal kararının başka yaptırımların uygulanmasına engel olmayacağı, davacı kurumun mevzuata aykırı personel çalıştırılma ve yerleşim planında izinsiz değişiklik yapma fiilinin karşılığı olarak geçici süreli kapatma yaptırımı dava devam ederken davacı lehine yapılan Kanun ve Yönetmelik değişikliği ile para cezası yaptırımına bağlandığı, yeni oluşan hukuki durum dikkate alınarak davacının eylemine uygun olarak para cezası ile cezalandırılması gerekirken kurumun geçici olarak kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı "davanın reddine" ilişkin kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idarelerden Milli Eğitim Bakanlığınca kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklama eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Ceza Hukukunun evrensel prensiplerinden olan "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.
Kural olarak; idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda idari işlem niteliğindeki yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezadan lehe olan normun uygulanması kuralının bu yaptırımlar yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.
Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise; yaptırım uygulanacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Tesis edildiği tarih itibariyle uygulanıp tükenen işlemlere karşı, tesis edildiği tarih itibariyle iptali istemiyle açılan davaların hukuki denetimi yapılırken; "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi" yönünden disiplin hukuku ile ceza hukuku arasındaki benzerlik dikkate alındığında; lehe hükmün uygulanması yolunda verilen kararın, davacılara bir de idari para cezası uygulanması gerektiği şeklinde anlaşılmaması gerekmekte olup; "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi" sadece, davalı idarece aynı şirket yada kuruma daha sonraki fiillerinden kaynaklı sürekli kapatma cezası yolunda tesis edilen işlemlere yönelik olarak tekerrür hükümlerinin uygulanması halinde dikkate alınacaktır.
Aksi durum mükerrer cezalandırma sonucu doğurur ki; bu durum, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 38. maddesine aykırılık teşkil eder.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda yer alan açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 22/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.