T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/6414
Karar No : 2023/9619
DAVACILAR : 1- … Odası
VEKİLİ : Av. …
2- … Odası … Şubesi
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU : Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan Koçarlı kent merkezi ve çevresine yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planının dayanağı olan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının iptali istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi …'ün açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava, Aydın ili, Koçarlı ilçesi, kent merkezi ve çevresine (Büyükdere ve Şahinciler Mahallesi yerleşik alan sınırlarına) yönelik Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının dayanağı olan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinde, "1. İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. 2. Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir. 3. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur. " hükmü; aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş; 15. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği; 5. fıkrasında, 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükmüne yer verilmiştir.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri olan taleple bağlılık ilkesi uyarınca mahkemeler, hukuka uygunluk denetimini taleple bağlı olarak yaptığından; öncelikle talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte belirli ve somut olması, dava dilekçelerinde dava konusunun hiç bir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açık ve net olarak ortaya konulması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacılar tarafından, Aydın ili, Koçarlı ilçesi, kent merkezi ve çevresine (Büyükdere ve Şahinciler Mahallesi yerleşik alan sınırlarına) yönelik Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığının 13.01.2022 tarih ve 26 sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve dayanağı olan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının iptali istemiyle 29.04.2022 tarihinde açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararıyla ayrı yargı yerlerince değerlendirilerek sonuçlandırılması gereken söz konusu işlemlere karşı ayrı ayrı davalar açılması gerekirken, bu hususa riayet edilmeksizin düzenlenen dava dilekçesinin reddine karar verildiği, 06.07.2022 tarihli yenileme dilekçesiyle Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan Koçarlı kent merkezi ve çevresine yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planının dayanağı olan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararıyla uyuşmazlığın çözümünde Danıştayın görevli olduğu gerekçesiyle dosyanın Danıştaya gönderildiği, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planın iptali isteminin ise İdare Mahkemesinde açılan davada görülmeye devam edildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, 29.04.2022 tarihli dava dilekçesiyle 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile dayanağı 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına yapılan itirazların, aynı şekilde 06.07.2022 tarihli yenileme dilekçesinde de "gerekçelerimiz genel olarak gerek 1/5000 gerekse 1/100.000 ölçekli plan yönünden geçerli olduğundan dilekçemizin bundan sonraki kısmında bir değişiklik yapılmamıştır" ifadesi eklenerek ileri sürüldüğü, yenileme dilekçesinin "esas yönünden gerekçelerimiz" başlığı altında sıralanan 8 adet itirazın "dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin kamu yararına, planlama esaslarına ve şehircilik ilkelerine aykırı" olduğu ileri sürülerek sıralandığı, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına yönelik olarak 2 numaralı itiraz maddesinde planla "öngörülen nüfusun bilimsel dayanağı olmadığı" ve 5 numaralı itiraz maddesinde "söz konusu alanın bir kısmının toprak yapısı ve mevcut arazi kullanım biçimi dikkate alınarak bu alanların 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planından başlamak üzere bütün ölçeklerde tarım alanı olarak düzenlenmesi gerektiğinin" ileri sürüldüğü, bahsi geçen "tarım alanı olarak düzenlenmesi gereken" alanların dilekçede tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açık ve net olarak ortaya konulmadığı görülmüştür.
Öte yandan, Dairemizce yapılan 23/05/2023 tarihli ve E:2022/6414 sayılı ara kararına cevaben davalı idarece dosyaya sunulan ve 04.09.2023 tarihinde kayda giren dilekçede, bu davada dava konusu edilen alana ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planının dayanağı olan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının uyuşmazlık konusu alana yönelik kısmının Danıştay Altıncı Dairesinin E:2022/7079 sayılı dosyasında dava konusu edildiği, bu davada da aynı yere ilişkin 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının iptali istenildiğinden davanın derdest olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda, Aydın ili, Koçarlı ilçesi, kent merkezi ve çevresine (Büyükdere ve Şahinciler Mahallesi yerleşik alan sınırlarına) yönelik Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığının 13.01.2022 tarih ve 26 sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının yürürlüğe girmesi üzerine dayanağı olduğu belirtilerek iptali istenen 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının onay tarihinin belirtilmesi, dilekçede bahsi geçen "tarım alanı olarak düzenlenmesi gereken" taşınmazların açık bir şekilde ifade edilmesi, bu alanların 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında mevcut kullanımlarının ne olduğu, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına yönelik iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilen hususların incelemeye konu olabilecek nitelikte belirli ve somut olması, hiç bir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açık ve net olarak ortaya konulması suretiyle, 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun olarak yeniden dava açılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı Kanunun 3. maddesi hükümlerine uygun olmayan dava dilekçesinin aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi gereğince, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde yeniden dava açılmak üzere reddine, yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacılara duyurulmasına, davacılar tarafından yeniden dava açılması halinde 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 3. fıkrası uyarınca yeniden harç alınmamasına, yeniden dava açılmaması halinde ise yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, dava dilekçesi örneği ve eklerinin davacılara gönderilmesine, davanın yenilenmemesi halinde kullanılmayan yürütmeyi durdurma harcı ile artan posta ücretinin davacılara iadesine, 19/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.