Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/652 E. , 2022/1396 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/652
Karar No:2022/1396
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1. … İnşaat Taahhüt Turizm ve Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
2. … Altyapı İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … Mimarlık İnşaat Turizm Nakliyat Ticaret Sanayi Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı tarafından 14/10/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Adıyaman - Recep İçmesuyu İsale Hattı" ihalesinde aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından bahisle teklifleri değerlendirme dışı bırakılan davacılar tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 22/09/2021 tarih ve 2021/UY.II-1755 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı iş ortaklığı tarafından, idarece açıklanması istenilen … poz numaralı "Enerji Temin İşleri ve SCADA Merkezi Kurulmasına" ait iş kaleminin alt girdilerinden "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisi ile "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" girdisinin maliyetini tevsik etmek üzere 20/11/2020 tarihli … Elektrik Otomasyon A.Ş.den alınmış fiyat teklifi sunulduğu, söz konusu belgede özel poz no’lu, malzeme adı "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" için birim fiyatın 200.000-TL, "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" girdisinin ise 19.000-TL olduğu, bahse konu fiyat teklifinin ekinde Ek-0.5 Maliyet Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu, anılan tutanakta ise "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisine yönelik maliyet bileşenlerine yer verilmesine karşın toplam birim maliyet tutarı kısmında "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" ifadesinin yer aldığı ve tutanağın altındaki tarihin "20/11/202" şeklinde yazıldığı, bu durumda, "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisi ile "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" girdisinin maliyetini tevsik etmek üzere sunulan fiyat teklifinin ekinde yer alan Ek-0.5 Maliyet Tutarı Tespit Tutanağında yer alan hataların hangi girdinin açıklandığı hususunda ve tutanağın tarihi (2020 veya 2021) konusunda belirsizlik ve tereddüt oluşturduğu, bu durumun da teklifin esasını etkileyebilecek nitelikte olduğu sonucuna varıldığından davacı iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair işleme karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği,
Öte yandan, davacı tarafından söz konusu hataların belirsizlik oluşturan bir yönünün olmadığı, söz konusu eksikliklerin bilgi eksikliği olarak idarece tamamlatılması gerektiği ileri sürülmekte ise de, fiyat teklifinin ekinde yer alan Ek-0.5 Maliyet Tutarı Tespit Tutanağında yer alan hataların bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, anılan tutanağın Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun olarak düzenlenmemiş olduğu, kaldı ki, davacı tarafından, şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçelerinde fiyat teklifinin altında yer alan "20/11/202" ibaresinin "20/11/2021" olduğu ileri sürülmesine karşın dava dilekçesinde bu tarihin "20/11/2020" olduğunun ileri sürüldüğü, dolayısı ile anılan ibarenin davacı açısından dahi belirsiz olduğu görüldüğünden bu iddianın yerinde görülmediği,
Diğer taraftan, aşırı düşük teklif açıklaması için beş iş gününden az ve makul olmayan bir süre verildiği ileri sürülmekte ise de; anılan şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 09/07/2021 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 23/08/2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından söz konusu iddianın 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca süre yönünden reddinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, maliyet tutarı tespit tutanaklarındaki ifadelerin sehven yer aldığı, belirsizlik yaratan bir durumun olmadığı, yine maliyet tespit tutanağında yer alan tarihin "20/11/202" şeklinde yazılmasının da maddi hatadan kaynaklandığı, söz konusu eksikliklerin teklifin esasını etkileyecek nitelikte bulunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması için mevzuata aykırı olarak beş iş gününden az ve makul olayan bir süre verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, … poz numaralı "Enerji Temin İşleri ve SCADA Merkezi Kurulmasına" ait iş kaleminin alt girdilerinden "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisinin maliyetini tevsik etmek üzere sunulan fiyat teklifinin ekinde sunulan maliyet tutarı tespit tutanağında her ne kadar "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisine ait maliyet bileşenleri belirtilse de, toplam birim maliyet tutarı kısmında "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" ifadesinin yer aldığı, yine söz konusu tutanağın tarih kısmının fiyat teklifindeki tarih olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; bahse konu hataların hangi girdinin açıklandığı ve tutanağın tarihi (2020 veya 2021) konusunda belirsizlik ve tereddüt yarattığı, bunun ise teklifin esasını etkileyebileceği belirtilerek istemin reddi gerektiği; Müdahil tarafından, davacı tarafından uygun bir maliyet tespit tutanağı sunulmadığı, söz konusu eksikliklerin belge eksikliği mahiyetinde olduklarından dolayı idarece tamamlatılamayacağı, eksikliklerin teklifin esasını etkileyecek nitelikte olduğu, yeterli süre verilmediği iddiasının süresinde ileri sürülmemesi sebebiyle kabul edilemeyeceği ileri sürülerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi ve kısmen kabulüyle, Mahkeme kararının; dava konusu Kurul kararının davacının itirazen şikâyet dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklaması için beş iş gününden az ve makul olmayan bir süre verildiği itirazının 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca süre yönünden reddine ilişkin kısım bakımında davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına; teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair işleme karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddi bakımdan davanın reddine ilişkin kısmının ise bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı tarafından 14/10/2020 tarihinde "Adıyaman - Recep İçmesuyu İsale Hattı" ihalesi gerçekleştirilmiştir. 22/12/2020 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihale, davacı iş ortaklığı üzerinde bırakılmış ise de bahse konu ihale komisyonu kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda 17/02/2021 tarihli ve 2021/UY.II-411 sayılı Kurul kararıyla idarece teklif fiyatı sınır değerin altında olan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine alınan 14/04/2021 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin yeniden davacı iş ortaklığı üzerinde bırakılmasına ve müdahil şirketin içinde yer aldığı iş ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verilmesi üzerine müdahil şirketin içinde bulunduğu iş ortaklığı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş, bunun sonucunda 02/06/2021 tarihli ve 2021/UY.II-1107 sayılı kararıyla idarece teklif fiyatı sınır değerin altında olan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verilmiştir.
İlgili idarece 09/07/2021 tarihinde davacı iş ortaklığından tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş ve sunulan açıklamalar üzerine 13/08/2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile davacı iş ortaklığının teklifi, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı gerekçesiyle, değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin müdahilin içinde bulunduğu iş ortaklığının üzerinde kalmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı iş ortaklığı tarafından şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve bu başvurunun 25/08/2021 tarihinde reddi üzerine itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve söz konusu başvuru da 22/09/2021 tarih ve 2021/UY.II-1755 sayılı Kurul kararı ile reddedilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38. maddesinde: "İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8. maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır." düzenlemesi yer almaktadır.
İhale ilan tarihinde yürüklükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin "Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler" başlıklı 45. maddesinde: "Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;
Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır. ...
45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. ...
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. ...
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. ...
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; … b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. …
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, … (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. ...
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, ... dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. …
45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir. … Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. …
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…" düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikâyet dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklaması için beş iş gününden az ve makul olmayan bir süre verildiği itirazının 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca süre yönünden reddine ilişkin kısım bakımından davanın reddine yönelik kısmı incelendiğinde:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihaî kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın anılan kısımları usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2. Temyize konu Mahkeme kararının, davacıların teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair işleme karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin kısmı incelendiğinde:
Davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından, idarece açıklanması istenilen R-26 poz numaralı "Enerji Temin İşleri ve SCADA Merkezi Kurulmasına" ait iş kaleminin alt girdilerinden "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisi ile "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" girdisinin maliyetini tevsik etmek üzere 20/11/2020 tarihli … Elektrik Otomasyon A.Ş.den alınmış fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu belgede özel poz no’lu, malzeme adı "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" için birim fiyatın 200.000-TL, "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" girdisinin ise 19.000-TL olduğu, bahse konu fiyat teklifinin ekinde Ek-0.5 Maliyet Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu, anılan tutanakta ise "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisine yönelik maliyet bileşenlerine yer verilmesine karşın toplam birim maliyet tutarı kısmında "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" ifadesinin yer aldığı ve tutanağın altındaki tarihin "20/11/202" şeklinde yazıldığı, söz konusu belgelerin bunları imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından kaşelenerek imza altına alındığı görülmektedir.
Davacılar tarafından aşırı düşük telif açıklamaları kapsamında … Elektrik Otomasyon A.Ş.'den alınarak sunulan fiyat teklifi incelendiğinde, bu teklifin 20/11/2020 tarihli olduğu, serbest muhasebeci malî müşavir tarafından düzenlenen fiyat teklifi üzerinde yer alan: "Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 20/11/2020 tarih ve (1) ve (2) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim" ifadesinden bu teklif içeriğinde -1- ve -2- sayılı maliyet tespit tutanaklarına atıf yapıldığı ve anılan tutanakların 20/11/2020 tarihli fiyat teklifine ilişkin olarak sunulduğu hususunun fiyat teklifinden anlaşılabildiği görülmektedir.
Öte yandan -2- sayılı Ek-0.5 maliyet tutarı tespit tutanağının "SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)" girdisine yönelik maliyet bileşenlerine yer verilmesine karşın toplam birim maliyet tutarı kısmında "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" ifadesinin yer aldığı sabit olmakla beraber davacılar tarafından "RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi" girdisi ile ilgili olarak -1- sayılı Ek-0.5 maliyet tutarı tespit tutanağının hâlihazırda sunulmuş bulunduğu, burada toplam birim maliyet tutarının 17.519,00-TL olarak belirtildiği ve bu tutarın fiyat teklifininde aynı girdi ile ilgili olarak teklif edilen bedelin altında olduğu görülmektedir.
Bu durumda -2- sayılı Ek-0.5 maliyet tutarı tespit tutanağının maliyet tutarı kısmında sehven -1- sayılı Ek-0.5 maliyet tutarı tespit tutanağı ile aynı konu yazılmış olsa da söz konusu tutanağa 20/11/2020 tarihli fiyat teklifinde atıf yapıldığı, bu tutanakta yer alan 161.496-TL toplam maliyet tutarının fiyat teklifindeki 200.000-TL bedelin altında ve bu haliyle bununla uyumlu olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak davacılar tarafından sunulan -1- ve -2- sayılı Ek-0.5 maliyet tutarı tespit tutanaklarındaki söz konusu hatalar, bunların 20/11/2020 tarihli fiyat teklifinde yer alan hangi girdiyi açıkladıkları hususunda bir belirsizliğe yol açacak nitelikte olmadığından, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk, anılan kısım yönünden davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin kısmen reddine,
2. … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, dava konusu Kurul kararında ele alınan aşırı düşük teklif açıklaması için beş iş gününden az ve makul olmayan bir süre verildiği iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmı ile davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Davacıların temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. Anılan Mahkeme kararının davacıların teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünden davanın reddine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu kısım yönünden DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
5. Dava kısmen iptal kısmen ret kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı … -TL'nin yarısı olan … -TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … -TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kalan … -TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
7. Aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam … -TL müdahil yargılama giderinin yarısı olan … -TL'nin davacıdan alınarak müdahile verilmesine, geri kalan … -TL'nin müdahil üzerinde bırakılmasına,
8. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara ve davalı yanında müdahile iadesine,
9. Temyiz aşamasında fazladan yatırılan … -TL harç ile temyiz aşamasında kullanılmayan toplam … yürütmeyi durdurma harcının istemleri hâlinde davacılara iadesine,
10. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
11. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 04/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.