Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/6541 E. , 2024/892 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6541
Karar No : 2024/892
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR):
1- … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Valiliği
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, çalışma izninin geri verilmesi talebiyle davalı idareye yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının çalışma izninin geri verilmesi talebiyle idareye yapmış olduğu başvuru sonrasında, davacının başvurusunun işleme alındığı, gerekli araştırmanın yapılması için … tarih ve … sayılı yazı ile İzmir Valiliği Güvenlik İşleri Bürosuna gönderildiği, idarece başvurunun reddi şeklinde açık bir işlemin tesis edilmediği, işlemlerin devam ettiğinin belirtildiği, davacı tarafından söz konusu cevabın talebin reddi sayılması suretiyle bakılan davanın açıldığının görüldüğü, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan yapılan soruşturma sonucunda kabul edilen iddianameye istinaden ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açıldığı ve davacının tutuklu yargılandığı, davacının terör örgütüne müzahir kurumda SGK kaydının bulunması sonucunda işlem tesis edildiğ, halihazırda ceza yargılamasının derdest olduğu, işlem gerekçesinin karar tarihi itibariyle geçerliliğini koruduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının 26/04/2020 tarihli başvurusunun, altmış gün içinde cevap verilmemesi söz konusu olduğundan, zımni ret süresinin oluştuğu tarihi izleyen günden itibaren altmış gün içinde (söz konusu sürenin son gününün çalışmaya ara verme dönemine rastlaması nedeniyle) ve en son 07/09/2020 tarihine kadar bakılan davanın açılmadığı, altı ay olarak öngörülen bekleme süresinin sona ermesinden itibaren dava açılması gerektiği, 21/09/2020 tarihinde açılan işbu davanın erken açılan dava niteliğine sahip olduğu, dolayısıyla uyuşmazlığın esasının incelenmesine bu aşamada olanak bulunmadığından istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Çalışma izninin kaldırılmasına idarenin keyfin tutumunun neden olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacının müdür yardımcısı olarak görev yaptığı Özel Buca Bilgi Kuşağı Temel Lisesi'nin 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kapatılması üzerine davacının çalışma izni … tarihli ve … sayılı Kaymakam Oluru ile iptal edilmiştir.
Davacı tarafından; İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında verilen takipsizlik kararına istinaden çalışma izninin geri verilmesi ve çalışma izninin iptaline ilişkin işlemden kaynaklandığı ileri sürülen maddi ve manevi zararın giderilmesi istemiyle 04/05/2020 tarihinde idarenin kayıtlarına girdiği anlaşılan dilekçe ile başvuruda bulunulmuş; bunun üzerine davacı hakkında gerekli inceleme ve araştırmanın yapılması için … tarihli ve … sayılı yazı ile İzmir Valiliği Güvenlik İşleri Bürosundan bilge ve belge istenilmiştir.
Davacı tarafından; aradan geçen zamana rağmen kendisi hakkında araştırma yapıldığının beyan edildiği, fakat tarafına herhangi bir cevap verilmediği belirtilerek başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.
2. Bu süreler;
a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı,
...
Tarihi izleyen günden başlar." hükmü, aynı Kanun'un 10. maddesinde (uyuşmazlık tarihindeki halinde), "'1. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hâllerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı, 11. maddesinde de, "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı Kanun'un 10. maddesinde; ilgililerin idari davaya konu olabilecek bir işlemin tesis edilmesi istemiyle her zaman idareye başvuruda bulunabileceği, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabileceği, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği kuralına yer verildiği dikkate alındığında; 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesinde idarelerce altmış günlük bekleme süresi içinde başvuruya cevap verilmesi, hiç cevap verilmemesi veya kesin olmayan bir cevap verilmesi hallerinin düzenlendiği, altmış günlük süre içinde idarece -başvuruya ilişkin inceleme ve araştırmaların devam ettiği gibi- kesin olmayan bir cevabın verilmesi halinde ilgilinin bu cevabı, başvurunun reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, ancak bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, belirtilen bu altı aylık sürenin ilgililer yönünden kısıtlayıcı değil, bilakis ilgililere dava açma süresi yönünden hak ve imkân tanıyan bir düzenleme olduğu anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda uyuşmazlığa bakıldığında; davacının hakkında verilen takipsizlik kararına istinaden çalışma izninin geri verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun yeni hukuki duruma dayanılarak Kanunun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru olarak kabul edilmesi gerekmekle birlikte; anılan başvuruya istinaden davacıya altmış günlük bekleme süresi içinde kesin veya kesin olmayan herhangi bir cevap verilmediği, davalı idarece verilen savunma dilekçelerinde davacının başvurusunun reddedilmediği, gerekli çalışmaların devam ettiği hususuna yer verildiği ancak davacıya bu yönde bir cevap verildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, nitekim dava dilekçesinde de davacı tarafından kendisi hakkındaki araştırmanın devam ettiği hususunun beyan edildiği, fakat davacı tarafından da kesin olmayan cevabın sunulmadığı, dolayısıyla Kanunun 10/2. fıkrasında yer alan kesin olmayan cevap üzerine bekleme süresi olarak öngörülen altı aylık sürenin davacının hukuki durumu yönünden geçerli olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda; davacının 27/07/2016 tarihli Kaymakamlık Oluru ile iptal edilen çalışma izninin geri verilmesi istemiyle yaptığı 04/05/2020 tarihli başvurusu üzerine davacı hakkındaki inceleme ve araştırmanın devam ettiği, ancak davalı idarece davacıya herhangi bir cevap verilmediği, dolayısıyla davacının 04/05/2020 tarihli başvurusuna altmış gün içinde bir cevap verilmediğinden başvurusunun 03/07/2020 tarihi itibariyle reddedilmiş sayılacağı, bu tarihten itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde yani en son 01/09/2020 tarihine kadar dava açılması gerektiği anlaşıldığından 21/09/2020 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dava dilekçesiyle açılan işbu davanın süresinde açılmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla; 21/09/2020 tarihinde açılan davanın erken açılan dava niteliğine sahip olduğu gerekçesiyle uyuşmazlığın esasının incelenmesine olanak bulunmadığından istinaf başvurusunun bu gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:.. sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 23/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.