T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6607
Karar No : 2022/7224
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, … Bölümünde öğretim elemanı olarak görev yapan davacının, görev süresinin uzatılmamasına ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle açıkta kaldığı süreye ilişkin aylık ve özlük haklarının ödenmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; dava konusu işlem ile davacı hakkında devam eden adli-idari soruşturmalar gerekçe gösterilerek görev süresinin geriye dönük olarak uzatılamadığı, öte yandan davalı idare vekilinin savunma dilekçesi ekinde dosyaya bilgi ve belgelerde davacının internet üzerinden yayınlanan '"Bu suça ortak olmayacağız '' başlıklı bildiriye imza attığı gerekçesiyle TBMM'ni alenen aşağılama, terör örgütü propagandası yapmak suçlarından cezai soruşturma başlatıldığı, ayrıca terör örgütü propagandası yapmak, halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik suçlarından …Ağır Ceza Mahkemesinin E:…esaslı dosyasında davacı hakkında kamu davası açıldığı, bu sebeplerle hakkında idari soruşturma başlatıldığı, soruşturma komisyonunca ceza dosyalarının beklenmesine karar verildiği, dava konusu işleme ek gerekçe olarak devam eden soruşturmaları olduğu belirtildiğinden, araştırma görevlisi olarak görev yapan davacı hakkında, "milleti kin ve düşmanlığa alenen tahrik", "kamu görevlisine (Başbakana) hakaret" suçlamalarıyla kamu davaları açılması ve bu sebeplerle idari soruşturma başlatılması nedeniyle; davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemde hukuka, idareye bu konuda tanınan takdir yetkisine, kamu yararı ile hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairemizin 29.12.2021 tarih ve E:2018/2517,K:2021/7114 sayılı kararı ile …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin istinaf isteminin reddine dair …tarih ve E:…,K:…sayılı kararının bozulması üzerine …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince bozma kararına uyularak; işleme dayanak olarak gösterilen adli soruşturma ve ceza dosyalarının kesinleşen Mahkeme kararıyla beraat ile sonuçlandığı hususu göz önüne alındığında; oluşan yeni hukuki durum karşısında, dava konusu işlemin gerekçelerinin hukuken ortadan kalktığı ve işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı hale geldiği sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline, hukuka aykırı olduğu saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının hesaplanarak davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiğine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının söz konusu bildiriyi imzalaması sebebiyle hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nca soruşturma yürütüldüğü, hakkında "Terör Örgütü Propagandası Yapmak", "Türk Milletini Türkiye Cumhuriyeti ve Türkiye Büyük Millet Meclisini Alenen Aşağılama" suçlarından hakkında soruşturma bulunması nedeniyle görev süresinin uzatılmamasına ilişkin dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istinaf kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Bölge Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davalı üniversite’de araştırma görevlisi olarak görev yapan davacı, 14/04/2016 tarihinde görev süresinin dolacak olması sebebiyle …Bölüm Başkanlığı’na verdiği 07/12/2015 tarihli dilekçesi ile görev süresinin uzatılmasını talep etmiştir. …Bölüm Başkanlığınca, davacının görev süresinin uzatılması yönündeki talebinin gereğinin yapılması için İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığına bildirilmiştir. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim Kurulu'nun …tarih ve …sayılı kararı ile davacının görev süresinin uzatılmasına karar verilmiş ve gereği için Rektörlük makamına bildirilmesi üzerine Rektörlük makamınca; davacı hakkında açılan ve devam eden adli ve idari soruşturmalar gerekçe gösterilerek davacının görev süresinin uzatılmamasına karar verilmiştir.
Davacı tarafından, görev süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 33. maddesinin (a) bendinde; ''Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcılarıdır. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme:
Bölge idare mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük hakların iadesine karar verilmesine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme:
Yargı mercilerinde, öğretim elemanlarının sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlere karşı açılan davalarda; dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık tespit edilmesi halinde verilen iptal kararlarının hukuksal sonucu olarak tesis edilen işlemler ortadan kalkmakla birlikte; idare ile ilgili arasındaki sözleşmenin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmamakta olup verilen iptal kararları üzerine yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi yönünde yeni bir karar alınması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; davacının, 689 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bir daha kamu görevinde istihdam edilemeyecek şekilde kamu görevinden çıkarıldığı, dolayısıyla bu aşamada kamu görevine atamasının yapılmasına imkan bulunmadığından, davacı hakkında kesin ve net olarak belirli olmayan parasal hak kayıplarına ilişkin olarak sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmamaktadır.
Bu durumda, yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmini istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmekteyken, aksi yöndeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının,
a- Dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA,
b- Dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesine ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.