T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/661
Karar No : 2022/2722
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Elektrik, Su, Havagazı, Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğü (… Genel Müdürlüğü)
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, davalı idareler ile yetkili sendika olan … Emekçileri Sendikası (…-Sen) arasında imzalanan 01/01/2020- 31/12/2020 dönemi Toplu İş Sözleşmesinin 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinde yer alan sözleşmenin tarafı olan sendikaya üye olmayanların sözleşmeden yararlanmasının, memur taban aylığının %1,5 katı kadar aidat ödemeleri koşuluna bağlı olduğuna dair Toplu İş Sözleşmesi hükmünün kaldırılması ve Sözleşme hükmü uyarınca yapılan kesintilerin, kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ESHOT Genel Müdürlüğünün … tarih ve E:… sayılı işleminin 3. bendi ile 01/01/2020-31/12/2020 yürürlük tarihli TİS'in 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinin iptali ile yapılan kesintilerin, kesinti tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı, bu yönde sözleşmelere konulan hükümlerin kanuni bir dayanağının bulunmadığı, esasen aksine bir yorumun adaletli bir ücret dağılımı yoluyla ekonomik ve sosyal barışı sağlama amacına ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu, bu nedenle sözleşmeye taraf olan sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden dayanışma aidatı veya başka adlar altında ödenti (aidat) alınmasına ilişkin hükümlerin kanuni bir dayanağının bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idareler ile yetkili sendika olan …-Sen arasında imzalanan ve 01/01/2020 - 31/12/2020 dönemine ilişkin TİS'in yararlanma koşullarını düzenleyen 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendi ile bu bendin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ESHOT Genel Müdürlüğünün … tarih ve E:… sayılı işleminin 3. bendinin iptaline; tazmin istemi yönünden ise; sözleşmeye taraf olan idareler nezdinde görev yapan ve fakat yetkili sendika üyesi olmayan personelden yapılan kesintilerin, kesinti tarihlerinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte tazmini talebinin, her bir üye açısından ayrı ayrı değerlendirmeyi gerektirdiği; ortada, kamu görevlilerinin ortak ekonomik menfaatlerinin korunması hususunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davalı idarelerden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca; 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 43. maddesi ile yollamada bulunduğu 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi uyarınca anılan aidatın kesilerek Sendikaya verilmesinin Kanun'un amir hükmü gereği olduğu, dayanışma aidatı ödemek suretiyle ya da sendikaya üye olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanmanın çalışanların insiyatifinde olduğu, bu tercihlerin doğuracağı sonuçlardan idarelerinin sorumlu tutulamayacağı ileri sürülmektedir.
Davalı idarelerden ESHOT Genel Müdürlüğünce; Davacı Sendikanın mensuplarının tümünü ilgilendirmeyen bir konuda dava açmakta ehliyetli olmadığı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 43. maddesi ile yollamada bulunduğu 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi uyarınca anılan aidatın kesilerek Sendikaya verilmesinin Kanun'un amir hükmü gereği olduğu, dayanışma aidatı ödemek suretiyle ya da sendikaya üye olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanmanın çalışanların insiyatifinde olduğu, bu tercihlerin doğuracağı sonuçlardan idarelerinin sorumlu tutulamayacağı, davayı kabul manasına gelmemekle birlikte davanın seri dava olduğu ve seri davalara ilişkin vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, dava konusu Toplu İş Sözleşmesinin 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendi ile bu bendin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ESHOT Genel Müdürlüğünün … tarih ve E:… sayılı işleminin 3. bendinin iptaline, tazmin istemi ile ilgili olarak ise davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 18/05/2022 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.