T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6674
Karar No : 2023/6344
Kararın Düzeltilmesi İsteminde Bulunan (Davacı): …
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davalılar) : 1- … Birliği
Vekili : Av. …
2- … Ziraat Odası Başkanlığı
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : Danıştay Sekizinci Dairesinin 29/06/2022 tarih ve E:2022/1005, K:2022/4533 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Davalı Türkiye Ziraat Odaları Birliği tarafından istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, diğer davalı tarafından savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Ordu Ziraat Odası Genel Sekreter Vekili olarak sözleşme ile görev yapan davacı tarafından, Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu kararıyla görevden alınan Ordu Ziraat Odası Meclisi'nin yeniden teşekkülü için görevlendirilen heyetçe görevden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ve tazminat ödenmemesine dair … tarih ve .. sayılı Disiplin Kurulu kararının onaylanmasına ilişkin 05.01.2013 gün ve 3 sayılı kararın iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile oda personelinin görevden çıkarma cezasıyla cezalandırılmasını gerektiren fiil ve hallerin hem Türkiye Ziraat Odaları Birliği Personel Yönetmeliği'nin 80. maddesinde hem de üst hukuk normu niteliğinde olan Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Nizamnamesinin 54. maddesinde sayıldığı, bu fiil ve hallerin işlendiğinin tespiti halinde Yönetmeliğe göre üst hukuk normu olan Nizamname uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulması gerektiği halde yayımlanmaması sebebiyle ağır şekil sakatlığı içeren Personel Yönetmeliği'nin 80/1-d bendi ile Nizamnamede yer almayan fiil ve halleri içeren (f) bendi uyarınca tesis edilen davacının görevden çıkarılma cezası ile cezalandırılmasına ve tarafına tazminat ödenmemesine ilişkin uyuşmazlık konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Dairemizce verilen 31.12.2019 tarih ve E:2015/215 K:2019/13288 sayılı karar ile kamu tüzel kişiliğine sahip bir meslek kuruluşu olan Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin; çiftçilerin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, meslek disiplin ve ahlakını kollayıp gözetmek, çiftçilikle iştigal edenlerin mesleki hak ve menfaatlerini korumak amacıyla kurulmuş olduğu, 6964 sayılı Türkiye Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu'nun verdiği yetkiye dayanarak ziraat odalarında çalışan personelin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkarılan Ziraat Odaları Personel Yönetmeliğinin, kamu personeline ait genel hükümleri kapsamaması, kamuyu ilgilendirmemesi, Birliğin Anayasa ve 6964 sayılı Kanunla sınırları çizilen yetki ve görev alanı ile doğrudan ilgili bulunmaması nedeniyle söz konusu Yönetmeliğin 3011 sayılı Kanun kapsamına girmediği, dolayısıyla da Resmi Gazete'de yayınlanmamasının bir şekil eksikliği teşkil etmediği, bu itibarla, Ziraat Odaları Personel Yönetmeliği dayanak alınarak tesis edilen işlemde, dayanak alınan mevzuat bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından, işin esası incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.
Bunun üzerine ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararıyla, davacının, görevi kötüye kullanma ve zimmet suçlamaları nedeniyle yargılandığı … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararı ile hakkındaki isnatlar sabit görülerek hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklamasının geri bırakılmasına karar verildiği, hakkında sabit görülen eylemlerin 657 sayılı Yasa'nın 125/E-g maddesinde belirtildiği şekliyle "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili kapsamında değerlendirileceği ve bu durumun da görevden çıkarma cezasını gerektirdiği açık olduğundan, davacı hakkında tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan davacının Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Nizamnamesi ve Ziraat Odaları Personel Yönetmeliğinde belirtilen şartların tahakkuku neticesinde görevden çıkarıldığı, Yönetmeliğin 80/2. maddesinde de bu hükümlere göre görevden çıkarılanlara herhangi bir tazminat ödenmeyeceği düzenlendiğinden dava konusu işlemin görevden çıkarma cezası ile cezalandırılan davacıya tazminat ödenmemesine ilişkin kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Söz konusu karara karşı davacı tarafından yapılan temyiz başvurusu sonucu Dairemizin 29.06.2022 tarih ve E:2022/1005 K:2022/4533 sayılı kararı ile onama kararı verilmiştir.
Bu defa davacı tarafından, 6964 sayılı Kanunun 18/7. maddesi kapsamında görevine son verilen Ordu Ziraat Odası Meclisinin, aynı Kanun maddesi kapsamında mevcut oda delegeleri arasından seçilmesine nezaret etmekle sınırlı görevi bulunan heyetin, dava konusu işlemi tesis etmeye yetkili olduğuna dair yasal herhangi bir dayanağın bulunmadığı, kanunla verilen görevin dışında, yeni seçilecek oda meclisinin yerine geçerek idari işlem tesis edilemeyeceği, kararın esasına etkili olan bu iddialarının kararda karşılanmadığı belirtilerek karar düzeltme başvurusunda bulunulmuştur.
6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanununun "Organların görevden uzaklaştırılması ve görevlerine son verilmesi" başlıklı 18. maddesinin 7. fıkrasında, "Oda yönetim kurulunun görevlerine oda meclisleri tarafından son verilmesini gerektiren fiillerde bulunan, ayrıca oda genel kurulu veya Birlik kararlarına uymayan oda meclislerinin görevlerine de, oda genel kurulu veya Birlik Yönetim Kurulu kararıyla son verilir. Bu hallerde Birlik Yönetim Kurulu tarafından, bu Kanunun 8 inci maddesinde belirlenen usullere göre mevcut delegeler arasından, yeni oda meclisinin seçimi sağlanır. Bu şekilde seçilen üyeler eskilerin süresini tamamlar. Yeni oda meclisi seçilinceye kadar bu Kanunda ve yönetmelikte gösterilen görevlerin ne şekilde yapılacağı Birlik Yönetim Kurulunca karara bağlanır." hükmü yer almıştır.
Türkiye Ziraat Odaları Kongre Yönetmeliğinin "Olağan Toplantı, Organ Üyeliklerinin Seçimi ve Yönetim Kayyımı Görevlendirilmesi" başlıklı 8. maddesinin 4. fıkrasında, "Gerek dört yılda bir şubat ayı içerisinde oda genel kurulunun yapılamaması, gerekse 6964 sayılı Kanunun 18'inci maddesinin (5) ve (7) inci fıkraları kapsamında, oda organlarının görevlerine son verilmesi ve gerekse sair hukuki ve fiili nedenlerle organsız kalan odalarda, Kanunda ve Nizamnamede gösterilen oda iş ve işlemlerinin yürütülmesi için Birlik Yönetim Kurulunca, Birlik Yönetim Kurulu üyeleri ve ilgili oda üyeleri, Birlik ve ilgili oda personeli veya bölge odalarının meclis ya da yönetim kurulu üyeleri arasından iki kişiden az olmamak üzere "yönetim kayyımı" görevlendirilir. (...)" hükmüne yer verilmiştir.
Olayda, Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin … tarih ve … sayılı yazısı incelendiğinde; Ordu Ziraat Odası Meclisinin … tarih ve … sayılı kararında, Ordu Ziraat Odasında yapılan teftiş sonucu düzenlenen raporlar ile Birlik Yönetim Kurulu kararına dayalı talimatlara uyulmayacağının belirtilmesi üzerine, Birlik kararlarına uymayan, ayrıca müfettiiş raporları ile görevi kötüye kullanma ve zimmet fiilleri ile oda zararına sebebiyet veren, bu şekilde görevlerini meslek ahlakına ve mevzuata uygun yürütmedikleri tespit edilen Ordu Ziraat Odası Meclisinin 6964 sayılı Kanunun 18/7. maddesi uyarınca görevine son verilmesine, görevden alınan organların yeniden teşekkülüne kadar Kanunda ve Tüzükte gösterilen görevlerin anılan yazıda isimleri geçen kişilerden oluşan heyetçe yürütülmesine, bu kapsamda Ordu Ziraat Odası Meclisinin görevine son verilmiş olması sebebiyle 04.10.2012 tarih ve 2989 sayılı yazılarının B maddesinin (b) bendinde yer alan (oda yönetim kurulu üyelerinin görevi kötüye kullanma ve zimmet fiillerini işlemeleri sebebiyle 6964 sayılı Kanunun 18/5. maddesi gereği adı geçen Yönetim Kurulu üyelerinin Oda Meclisince görevlerine son verilmesi için oda meclisine talimat verilmesi) ile (c) bendinde yer alan (Oda meclis başkanı tarafından seçim kuruluna başvurularak 6964 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen usule göre Oda meclisince en geç 1 ay içinde mevcut meclis üyeleri arasından, görevi kötüye kullandıkları tespit edilen üyeler dışında yeni bir yönetim kurulunun yargı gözetimi altında seçilmesi talimatı) konular dışındaki talimatlar hususunda ivedilikle işlem yapılması için görevlendirilecek heyete gerekli talimatın verilmesine, heyetin Kanunda ve tüzükte gösterilen oda iş ve işlemlerinin yürütülmesi kapsamında en az ayda bir defa toplanmasına, toplantıya katılan üyelere ödenecek huzur hakkının belirlenmesine yönelik kararların alındığı, öte yandan söz konusu talimat doğrultusunda Birlik Yönetim Kurulunun 13.12.2012 tarihli yazısı ile görevlendirilen Heyetin "Disiplin Kurulu" sıfatı ile toplanarak 05.01.2013 tarih ve 1 sayılı karar ile Genel Sekreter Vekili olan davacının zimmet ve Odayı zarara uğratma fiileri sebebiyle Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Nizamnamesinin 54/1-5 ve Ziraat Odaları Personel Yönetmeliğinin 80/1-d ve (f) maddeleri görevden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına, aynı Yönetmeliğin 80/2. maddesi uyarınca ilgiliye tazminat ödenmemesine karar verildiği, aynı Heyetçe 05.01.2013 tarih ve 3 sayılı karar ile aynı tarih ve 1 sayılı Disiplin Kurulu kararının aynen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından karar düzeltme dilekçesinde her ne kadar Oda Meclisinin görevine Birlik Yönetim Kurulu kararı ile son verilmesi üzerine görevlendirilen heyetin görev ve yetkisinin sadece yeni seçilecek meclis üyelerinin seçilmelerine nezaret etmekle sınırlı olduğu, bunun haricinde görevden çıkarma cezası tesis edilemeyeceği belirtilmiş ise de; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yeni oda meclisi seçilinceye kadar bu Kanunda ve yönetmelikte gösterilen görevlerin ne şekilde yapılacağı hususunun Birlik Yönetim Kurulunca karara bağlanılacağı açıkça belirtildiğinden ve görevlendirilen heyetçe yerine getirilecek "Kanunda ve yönetmelikte gösterilen görevler" konusunda kanun koyucu tarafından herhangi bir ayrıma gidilmediğinden Birlik müfettişlerince idari ve kanuni soruşturma raporlarıyla oda zararına sebebiyet verildiği tespit olunan hususlarda yeni meclisin seçilmesi beklenmeksizin görevlendirilen heyetçe ivedilikle işlem tesis edilmesinde yasal mevzuata ve hukuka aykırılık görülmemiş olup davacının aksi yöndeki iddialarına itibar edilmemiştir.
Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İstemde bulunan tarafından öne sürülen düzeltme nedenleri sözü edilen maddede belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymadığından karar düzeltme isteminin belirtilen açıklama ile reddine, karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 24/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.