T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6678
Karar No : 2022/7087
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : … Üniversitesi
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davacı) : …
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, … Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümünde yardımcı doçent olarak görev yapan davacının, iş sözleşmesinin 03.09.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere feshedilmesine ilişkin 09.07.2012 tarihli işlemin iptali, yoksun kaldığı özlük ve yasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; Dairemizin 10.09.2019 tarih ve E:2015/7378, K:2019/7173 sayılı bozma kararına uyularak, davacının sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemin rektör tarafından tesis edildiği, mütevelli heyetince kullanılabilecek bu yetkinin devredildiğine ilişkin bir mütevelli heyet kararı mevcut olmadığından, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı; hukuka aykırı bulunan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve yasal haklarının iadesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve yasal haklarının iadesine karar verilmiştir.
İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.
Bununla birlikte; iş sözleşmelerinin feshedilmesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, yeniden bir karar alınması gerektiği açıktır.
Bu bakımdan; iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin feshedilmesi işlemi ortadan kalkmış olsa da, idare ile ilgili arasındaki iş sözleşmesi sonlandırıldığından, ilgili parasal ve özlük haklarını yetkisiz makamın tesis ettiği işlem nedeniyle alamamış olmaktadır. Diğer bir anlatımla, idari yargı merci tarafından, sözleşmenin feshedilmesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmamakla birlikte, iş sözleşmesini feshetme konusunda yetkili olan makamın bir iradesi bulunmaksızın, yetkisiz makam tarafından tesis edilen işlemin, sözleşme ilişkisini sona erdirmesi nedeniyle ilgili parasal ve özlük haklarından mahrum kalmaktadır. Bu nedenle iş sözleşmelerinin feshedilmesine ilişkin işlemlerin yetki yönünden hukuka aykırı bulunarak yargı kararıyla iptal edilmesi durumunda, sözleşme feshedilmemiş olsaydı, sözleşmenin sona ereceği tarihe kadarki süre için, bu işlem nedeniyle ilgilinin uğramış olduğu zararın, Anayasanın 125. maddesi uyarınca karşılanması gerekmektedir.
Olayda; davacının, davalı idare ile 01.10.2000 tarihinde, 1 yıl süreli iş sözleşmesi imzaladığı, sözleşme gereği sözleşme süresi bitiminden üç ay önce, taraflardan birinin sözleşmeyi fesih isteğinin olmaması nedeniyle, sözleşmenin 1'er yıllık süreler için defaten yenilenmiş sayıldığı, 09.07.2012 tarihli dava konusu işlemle kıdem tazminatı ve ağustos maaşının ödenmesi suretiyle 03.09.2012 tarihinden geçerli olmak üzere sözleşmenin feshedildiği anlaşılmıştır.
Bu bağlamda; davalı üniversitede, son olarak 01.10.2011 tarihinde başlayan ve bir yıl süreli olan iş sözleşmesi ile görev yapan davacının, hukuka aykırı olduğu anlaşılan dava konusu işlem ile sözleşmesinin feshedildiği 03.09.2012 tarihi ile sözleşmesinin dava konusu işlemle feshedilmemiş olsaydı sona ereceği 30.09.2012 tarihi arasında kalan dönem için yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte karşılanması gerektiğinden, sonucu itibarıyla hukuka uygun olan İdare Mahkemesi kararının bu açıklama ile onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bununla birlikte; davalı idarece, davacının 03.09.2012 tarihi ile 30.09.2012 tarihi arasında kalan dönem için maaş ve özlük hakları ödenirken, davacının sosyal güvenlik kurumuna kayıtlı olarak başka bir yerde çalıştığının tespit edilmesi durumunda, elde ettiği kazancın ödenecek tutardan düşülmesi gerektiği de açıktır.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddiyle İdare Mahkemesince verilen ve hüküm fıkrası itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın yukarıda belirtilen açıklama ile onanmasına temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 02/12/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.