T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/6861
Karar No : 2022/8929
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : … Büyükelçiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) :1- …
2- … Turistik Tesisleri Titreyengöl Otelcilik A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ: Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … ada, .. ve … parsel sayılı taşınmazlara yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile bu plan değişikliğine askı süresi içinde yapılan itirazın reddine ilişkin anılan belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlık konusu … parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan Rusya Federasyonuna ait elçilik binasının 6306 sayılı Kanun uyarınca riskli yapı olarak tespit edildiği ve devamında yıkıldığı, buna karşılık … parsel sayılı taşınmazın önceden beridir söz konusu misyon binasına hizmet eden bahçe ve spor alanı olarak kullanıldığı ve üzerinde herhangi bir yapı bulunmadığı, ayrıca bu taşınmazı kapsayan alanın riskli alan olarak ilan edilmesine yönelik Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının herhangi bir işleminin de bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İdarenin kanuniliğini düzenleyen Anayasa hükmü gereğince yetki kamu düzeninden olduğundan, kamu hukukunda bir yetkinin ancak kanunla kendisine verilen makam tarafından kullanılması esastır.
Bu doğrultuda 6306 sayılı Kanun kapsamına giren … parsel sayılı taşınmaza ilişkin her tür ve ölçekte plan yapma yetkisi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına, buna karşılık anılan Kanun kapsamına girmeyen … parsel sayılı taşınmaza ilişkin nazım imar planı değişikliğini yapma ve onaylama yetkisi, genel hükümler çerçevesinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olduğundan, … parsel sayılı taşınmaz ile birlikte, davalı belediyenin yetkisinde olmayan … parsel sayılı taşınmazı da kapsayacak şekilde yapılan dava konusu nazım imar planı değişikliğinde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile temyiz istemine konu edilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 25/10/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) : Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alan öncesinde Rusya Federasyonuna ait elçilik sahası olarak kullanılmakta iken, … ile yapılan müzakereler sonucunda başka alanda yer alan özel şahıs mülkiyetindeki taşınmazlar ile uyuşmazlık konusu taşınmazlar takas edilmiş, bunun sonucunda elçilik sahası bölgeden taşınmış ve uyuşmazlık konusu … ve … parsel sayılı taşınmazların mülkiyeti özel şahıslara devredilmiştir. Devam eden süreçte … parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan … ait elçilik binası 6306 sayılı Kanuna göre riskli yapı olarak tespit edilmiştir.
Söz konusu riskli yapı tespiti üzerine, bu taşınmazın yeni maliki tarafından, komşu … ve … parsel sayılı taşınmazları da kapsayacak şekilde teklif edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri, 6306 sayılı Kanunun 6. maddesinin 6. fıkrası, aynı Kanun'un Uygulama Yönetmeliğinin 18. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi ve 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile resen onaylanmıştır.
Bölgede yürürlükte olan 03.12.1960 onay tarihli … Bölge Kat Nizamı Planı ve 22.04.2004 onay tarihli 1/5000 ölçekli … ve Yakın Çevresi Merkezi İş Alanı Güney Kesimi Sınır Tespiti Nazım İmar Planında … parsel sayılı taşınmazın … Bulvarına cepheli kısmı 7 kat, … Caddesine cepheli kısmı 5 kat yapılaşma koşullarında merkezi iş alanı kullanımında, … parsel sayılı taşınmaz 5 kat yapılaşma koşulunda merkezi iş alanı kullanımında, … parsel sayılı taşınmaz ise yol alanı kullanımında kalmakta iken; Bakanlıkça 2015 yılında onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile … ve … parsel sayılı taşınmazlara "inşaat alanı:28.000 m2, hmaks:20 kat yapılaşma koşullarında merkezi iş alanı" kullanımı, fiilen … Bulvarı üzerinde kalan toplam 412 m2 büyüklüğündeki … parsel sayılı taşınmaza "taşıt yolu" kullanımı getirilmiş, bu doğrultuda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile … ve … parsel sayılı taşınmazlara aynı yapılaşma koşullarında "ticaret alanı" kullanımı, … parsel sayılı taşınmaza "taşıt yolu" kullanımı getirilmiştir.
Anılan imar planı değişikliklerine karşı … Şehir Plancıları Odası (… Şubesi) ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ayrı ayrı açılan ve ... İdare Mahkemesinin sırasıyla E:… ve E:… sayılı dosyalarına kaydedilen davalar devam ederken, uyuşmazlık konusu … ve … parsel sayılı taşınmazlara yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile taşınmazların işlevi "sosyo kültürel tesis alanına" çevrilmiştir.
Bunun üzerine taşınmazlara ilişkin en son onaylanan nazım imar planı değişikliği ile taşınmazın malikleri tarafından askı süresi içinde bu plan değişikliğine yapılan itirazın reddine ilişkin aynı belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılan iş bu davada, yetki yönünden hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına, işin esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda; riskli yapı tespiti bulunan taşınmazlara yönelik Çevre ve Şehircilik Bakanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerine karşı... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından açılan diğer davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına, yetki yönünden hukuka aykırı olan söz konusu işlemin iptaline dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 13/03/2020 tarih ve E:2018/6677, K:2020/3833 sayılı kararı ile bozulduğu, bu durumda, davacıların maliki olduğu ve riskli yapı tespiti bulunan taşınmazlarda 6306 sayılı Kanun uyarınca münhasıran Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yetkili olduğu anlaşıldığından, aynı yere yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca re'sen onaylanan dava konusu nazım imar planı değişikliğinin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, riskli yapı; riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmi ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapı şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Kanun'un "Uygulama işlemleri" başlıklı 6. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendinde, riskli alanlara, rezerv yapı alanlarına ve riskli yapıların bulunduğu taşınmazlara ilişkin her tür harita, plan, proje, arazi ve arsa düzenleme işlemleri ile toplulaştırma yapmaya Bakanlığın yetkili olduğu hüküm altına alınmış; aynı maddenin 6. fıkrasında; "Bakanlık, riskli alanlar, rezerv yapı alanları ve riskli yapıların bulunduğu parsellerdeki uygulamalarda faydalanılmak üzere, özel kanunlar ile öngörülen alanlara ilişkin olanlar da dahil, her tür ve ölçekteki planlama işlemlerine esas teşkil edecek standartları belirlemeye ve gerek görülmesi halinde bu standartları plan kararları ile tayin etmeye veya özel standartlar ihtiva eden planlar ve kentsel tasarım projeleri yapmaya, yaptırmaya ve onaylamaya yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 18. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde; Bakanlığın, riskli alan ve rezerv yapı alanı ile riskli yapıların bulunduğu taşınmazlara ilişkin her tür ve ölçekteki planı resen yapmaya, yaptırmaya ve onaylamaya yetkili olduğu, kuralına yer verilmiştir.
644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
nin 2. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde; depreme karşı dayanıksız yapılar ile imar mevzuatına, plan, proje ve eklerine aykırı yapıların ve bunların bulunduğu alanların dönüşüm projelerini ve uygulamalarını yapmak veya yaptırmak, Bakanlığın görevleri arasında sayılmış, aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde; "2. maddenin 1. fıkrasının (ı) bendinde belirtilen konularla ilgili olarak her ölçekteki imar planı ve imar uygulamalarını, kentsel tasarım projelerini yapmak, yaptırmak ve onaylamak" görevinin Mekansal Planlama Genel Müdürlüğüne ait olduğu hüküm altına alınmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak görev, yetki ve sorumluluklarının büyükşehir belediyelerine ait olduğu, hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda detaylarına yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, 6306 sayılı Kanun kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının plan yapma yetkisinin "riskli yapı" olarak ilan edilen … ada, … parsel sayılı taşınmazla sınırlı olduğu, buna karşılık anılan Kanun'un kapsamında bulunmayan … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlara ilişkin nazım imar planı değişikliğini yapma ve onaylama yetkisinin, genel hükümler çerçevesinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olduğu açıktır.
Bu durumda, riskli yapı tespiti bulunmayan, dolayısıyla 6306 sayılı Kanun kapsamında yer almayan … parsel sayılı taşınmaz yönünden de münhasıran Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yetkili olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda isabet bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, aksi yönde verilen Dairemiz kararına katılmıyorum.