T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/7036
Karar No : 2023/6638
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İnşaat Müteahhitliği Turizm Seyahat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi ... Otel Şubesi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın ili, Didim ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alana ilişkin Didim Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda, uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanı da kapsayan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliğinin 24.12.2007-25.01.2008 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, askı ilan süresi içerisinde davacı tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığı, son ilan tarihi olan 25.01.2008 tarihinden itibaren 60 gün içinde, en son 25.03.2008(mahkeme kararında sehven 25.03.2021 yazılan) tarihinde dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra, 17.09.2021 tarihli yapı tatil tutanağı ile öğrenildiğinden bahisle 15.11.2021 kayıt tarihli dilekçe ile açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davanın süre aşımı yönünden reddi kararının hukuka aykırı olduğu, dava konusu plan değişikliklerinin yok hükmünde olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :Uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde ruhsat ve ekleri olmadan yapı yapıldığından bahisle 17.09.2021 tarihinde yapı tatil zaptı düzenlendiği, söz konusu belgede yazılmış ve üzeri çizilmiş olarak "kamuya terki gerçekleşmiş olan ve park alanı içerisinde" ibarelerinin yer aldığı, davacı tarafından 25.10.2021 tarihinde Didim Belediyesine başvurularak 1988 ve 1997 yılına ait dava konusu taşınmaza ilişkin nazım ve uygulama imar planı örneklerinin istenildiği, anılan Belediye tarafından 27.10.2021 tarihinde uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin 25.10.1988/15 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı örneği ile … tarih ve … sayılı belediye meclis kararıyla onaylanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli nazım ve uygulama imar planı örneklerinin gönderildiği, bunun üzerine 15/11/2021 kayıt tarihli dilekçe ile … tarih ve … sayılı 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının yok hükmünde olduğu, kamuya terki gerçekleşmiş olan bir park alanının bulunmadığı ileri sürülerek bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7.maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İmar planları düzenleyici işlemler olduğundan uygulama işlemi üzerine işlem ile birlikte imar planına veya doğrudan işlemin dayanağı olan imar planına karşı yeniden dava açma hakkının bulunduğunda ve bu aşamada dava açma süresinin uygulama işleminin süresine tabi olduğunda tartışma bulunmamaktadır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmaza yönelik düzenlenen 17.09.2021 tarihli yapı tatil tutanağı üzerine davacı tarafından 25.10.2021 tarihinde Didim Belediye Başkanlığına yapılan başvuru ile taşınmazın yapı tatil tutanağında park alanında kaldığının belirtildiği taşınmazın fonksiyonunun öğrenilmesi amacıyla imar planlarının istenildiği, davalı belediye tarafından 27.10.2021 tarihli üst yazısıyla dava konusu taşınmazın işaretli olduğu imar planı örnekleri ile planların onaylanmasına ilişkin belgelerin gönderilmesi üzerine söz konusu planların iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı yapılan başvuru üzerine verilen cevabın imar planının uygulanması niteliğinde bir işlem olduğu, uygulama işleminin tesis edilmesi üzerine dayanağı düzenleyici işleme (imar planlarına) karşı da dava açılabileceğinden anılan işlemin tebliği üzerine dava açma süresi içerisinde
15.11.2021 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/09/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.