T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/720
Karar No : 2023/5703
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : İzmir ili, Bayraklı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan parselasyon sonucunda taşınmaz üzerinde eski malik lehine kanuni ipotek konulmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : İzmir ili, Bayraklı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan parselasyon sonucunda taşınmaz üzerinde eski malik ... lehine kanuni ipotek konulmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, davalı idare tarafından sunulan cevap dilekçesinde, ipotek borçlusu yapılmaları nedeniyle parsel malikleri tarafından açılan davalarda yargı yerlerince iptal kararları verildiği, bu yargı kararları sonrasında, Bayraklı Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla; ana parsel maliki tarafından özel paylaşıma dayalı olarak hisse satışı yapılması sırasında fiilen yol olarak bırakılan alanların, sonradan … sayılı Yasanın 10/b maddesi uyarınca yapılan parselasyon işlemleri sırasında kamuya bedelsiz olarak terk edilmesi gereken alanlar olduğu ve bu alanlara karşılık olarak hissedarlar aleyhine ipotek tesis edilmesinin hatalı olduğundan bahisle, 1986 yılında yapılan parselasyona ilişkin dağıtım cetvellerinin iptaline karar verildiği, Bayraklı Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla da ipoteksiz olarak yeniden düzenlenen dağıtım cetvellerinin onaylandığının belirtildiği, dolayısıyla hatalı işlemin düzeltilmesine dair idarece işlem tesis edilmiş ise de ipotek alacaklısı ... tarafından 18.02.2010 tarihinde davacının murisine karşı ipotek bedelinin arttırılması amacıyla açılan davanın dolayısıyla da davacının mülkiyet hakkına yapılan ihlalin devam ettiği, devam eden ihlal nedeniyle dava açma süresinin geçmeyeceğinin kabulü gerektiği dolayısıyla işin esası incelenerek karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 08/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :Dava İzmir ili, Bayraklı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde eski malik lehine kanuni ipotek konulmasına ilişkin 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan 1986 tarihli parselasyon işleminin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile kabul edilerek, mahkeme kararının kaldırılmasına, davacının, dava konusu edilen parselasyona dayalı ipotek tesisi işleminden, en geç ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayısına kayıtlı davada vasi olarak davalı annesini temsil ettiği 05.07.2010 tarihi itibariyle haberdar olduğunun kabulü gerektiği, bu tarihi izleyen günden itibaren 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca 60 günlük yasal idari dava açma süresi içinde doğrudan ya da aynı Kanunun 11. maddesi uyarınca başvuruda bulunarak sonucuna göre yasal idari dava açma süresi içinde dava açması gerekirken, bu sürelerin geçirilmesinden çok sonra 09.07.2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş.
2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun 10. maddesinin (b) fıkrasında ''Üzerinde imar mevzuatına aykırı olarak toplu binalar inşa edilmiş hisseli veya özel parselasyona dayalı arsa veya arazilerde, kişilerin hisse miktarları ve fiili kullanma durumları dikkate alınarak valilik veya belediyelerin talebi üzerine: 1. Henüz kadastrosu yapılmamış yerlerde, kadastro müdürlüklerince bu Kanunda belirtilen mülkiyet tespitine dair hükümler de uygulanarak, 2. Kadastrosu veya tapulaması tamamlanmış yerlerde ise bu Kanunla verilen yetkiler kadastro müdürlüklerince kullanılarak, ıslah imar planlarının yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın: onayların alınmasına ve ilanların yapılmasına (askı ilanları hariç), komisyonların kurulmasına lüzum kalmaksızın 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri veya 766 sayılı Tapulama Kanunu hükümlerine göre hak sahipleri tespit veya yeniden tayin edilerek adlarına tescil edilir. Bu tespit sırasında özel parselasyon planında görülen veya hisseli satışlar sonucu fiilen oluşan yol, meydan, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha vs hizmetlere ayrılan yerler ile bunlara ilişkin hisseler bedelsiz olarak resen tapudan terkin; okul, ibadet yeri ve benzer kamu hizmetlerine ayrılan yerler ise, bedelsiz olarak ilgili idareler adına tespit ve tescil edilir ..." hükmüne, aynı maddenin (c) fıkrasında "İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resen yetkilidir. Belediye veya valiliklerin talebi halinde bu yetkiler kadastro müdürlüklerince de kullanılır..." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, İzmir ili, Bayraklı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan parselasyon sonucunda yapılan hisseli satışlar ile birlikte fiilen oluşan yollar bedelsiz terk edilmesi gerekirken bu yerlerin terk edilmediği, bu alanların eski malik lehine, davacının murisi ... aleyhine ipotek tesis edildiği, ipotek alacaklısı ... tarafından 18.02.2010 tarihinde davacının murisine karşı ipotek bedelinin arttırılması ve tahsili amacıyla … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayısına kayıtlı olarak dava açıldığı, ...'in rahatsızlığı nedeniyle davacının 10.06.2010 tarihinde annesi ...'e vasi atandığı, davacının ipotek bedeline ilişkin davayı vasi sıfatıyla takip ettiği ve duruşmalara bizzat katılarak açıklamalarda bulunduğu, ...'in 2014 yılında vefat etmesi üzerine davacının mirasçı olarak ve davalı sıfatıyla davaya doğrudan dahil olduğu, eski malik lehine konulan ipotek tesisi işleminin iptali istemiyle de 09.07.2020 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından sunulan cevap dilekçesinde, ipotek borçlusu yapılmaları nedeniyle parsel malikleri tarafından açılan davalarda yargı yerlerince iptal kararları verildiği, bu yargı kararları sonrasında, Bayraklı Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla; ana parsel maliki tarafından özel paylaşıma dayalı olarak hisse satışı yapılması sırasında fiilen yol olarak bırakılan alanların, sonradan 2981/3290 sayılı Yasanın 10/b maddesi uyarınca yapılan parselasyon işlemleri sırasında kamuya bedelsiz olarak terk edilmesi gereken alanlar olduğu ve bu alanlara karşılık olarak hissedarlar aleyhine ipotek tesis edilmesinin hatalı olduğundan bahisle, 1986 yılında yapılan parselasyona ilişkin dağıtım cetvellerinin iptaline karar verildiği, Bayraklı Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla da ipoteksiz olarak yeniden düzenlenen dağıtım cetvellerinin onaylandığının belirtildiği, dolayısıyla hatalı işlemin düzeltilmesine dair idarece işlem tesis edilmiş ise de ipotek alacaklısı ... tarafından 18.02.2010 tarihinde davacının murisine karşı ipotek bedelinin arttırılması amacıyla açılan davanın dolayısıyla da davacının mülkiyet hakkına yapılan ihlalin devam ettiği, devam eden ihlal nedeniyle dava açma süresinin geçmeyeceğinin kabulü gerektiği açıktır.
Bu durumda, davanın süresinde açıldığı sonucuna varıldığından, işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.