T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/7212
Karar No : 2023/9731
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Odası (… Şubesi)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, …, … ve … sayılı parsellere yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davaya konu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinde, 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında özel planlama bölgesi olarak belirlenen alanda belirlenen sorunsalın çözümüne ilişkin çok boyutlu ve kapsamlı analizlere dayanan ve gerekli sosyo-ekonomik, finansman-örgütlenmeye dair açılımları da içeren özel planlama çalışmalarının yürütülmediği, alanın kentsel tasarım proje ve uygulamaları kapsamında ele alınmadığı, klasik planlama yaklaşımı ile davaya konu alanın ele alınarak yapı ve nüfus yoğunluğunu arttırıcı işlem tesis edilmesinin 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı hükümlerine aykırı olduğu, davaya konu plan değişikliklerinin plan açıklama raporlarında plan değişikliğine gerekçe olarak parsel maliklerinin talebinden bahsedildiği, plan değişikliğine gerekçe olarak bilimsel ve teknik gerekçeye işaret edilmediği, alanda yürürlükte olan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım imar Planı ile öngörülen yapılaşma koşullarına uyulmaksızın alanda nüfus ve yapı yoğunluğu arttırıcı plan değişikliğine gidilmesinde plan değişikliğini zorunlu kılacak gerekçelerin bulunmadığı, bu yönüyle dava konusu işlemde konunun tüm yönleri ile irdelenmediği, plan değişikliğinin bilimsel ve teknik verilere dayalı olarak hazırlanmadığı, alanda daha önceden ilgili mahkeme kararları ile iptaline karar verilen planlarda yer alan kullanım ve yapı yoğunluğu öngörülerinin davaya konu imar planı değişikliklerinde aynen korunduğu, mahkemenin iptal gerekçelerinin karşılanmaktan uzak olduğu, plan değişikliklerinin bilimsel, teknik ve nesnel gerekçelere dayanmadığı, maliklerinin talebi üzerine gündeme geldiği, plan dahilinde öngörülen konut alanı kullanımlarında ne kadarlık bir nüfusun yaşamasının öngörüldüğünün belirtilmediği, plan dahilinde bahse konu nüfusun ihtiyaç duyacağı sosyal donatı alanı ve teknik altyapı alanlarından yalnızca 4060 m² yeşil alan ayrıldığı, geri kalan donatı alanı ve teknik altyapı alanlarının (anaokulu, ilkokul, ortaokul, lise, dini tesis alanı, sağlık tesis alanı, sosyal kültürel tesis alanı, teknik altyapı alanı vb) ise ayrılmadığı, bu durumun Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümlerine ve Ek-2 tablosunda değinilen standartlara aykırı olduğu, yine davaya konu plan değişiklikleri ile öngörülen plan notlarına bakıldığında ise; 1 sayılı plan notu ile imar mevzuatında belirlenen kıstaslar dışında yapı yapılabilmesine 6 sayılı plan notu ile konut kullanımı içinde konut dışı kullanımların birlikte ve/veya ayrı ayrı kullanımına olanak sağlandığı ve konut alanlarında karma kullanımların otel, hastane, büro, ofis vb. konut kullanımı ile birlikte yapılabilmesine olanak sağlandığı, bu tür karma kullanımların 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında MİA notasyonlu merkezi iş alanı başlığı altında değerlendirildiği, dolayısıyla davaya konu imar planlarında konut alanı kullanımı altında öngörülen karma kullanımların gerek gösterim tekniği gerekse de içeriği açısından Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği ve 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım îmar Planı hükümlerine aykırı olduğu, ayrıca, yapı yüksekliğinin serbest olarak belirlenmesinin de ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, 11 sayılı plan notu ile plan ile öngörülen nüfus için ayrılması gerekli teknik altyapı alanlarının plan ile ayrılmayarak ada ve parsel içerisinde maliklerinin keyfiyetine bırakılmasının şehircilik ilkeleri ve imar mevzuatı ile bağdaşmadığı, 14 sayılı plan notuyla ilan ile öngörülen yapılaşma koşulları içerisinde çözülmesi gerekli bir takım yapılaşmaların, emsal dışı tutularak elde edilen emsal dışında ilave inşaat alanları kazanıldığı, 15 sayılı plan notuyla plan ile öngörülen nüfus için ayrılması gerekli sosyal donatı alanlarının plan ile ayrılmayarak ada ve parsel içerisinde maliklerinin keyfiyetine bırakılmasının, bu kullanımların oluşumu için gerekli inşaat alanının bir kısmının emsal harici tutulmasının şehircilik ilkeleri ve imar mevzuatı ile bağdaşmadığı, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinin 7. fıkrası gereği hazırlatılması gerekli kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporunun bulunmadığı, davaya konu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinde plan notlarının bire bir aynı olduğu, dolayısıyla, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin ölçeğinin gerektirdiği detay, kapsam ve ayrıntıda hazırlanmadığı, nazım ve uygulama imar planları arasındaki hiyerarşinin sağlanmadığı, ayrıca, davaya konu plan değişikliklerinin dava konusu edilen belediye meclis kararında tadilen onaylanması sonucunda bazı plan notu hükümlerinin kaldırıldığı, bu değişikliklerin plan yapım/çizim tekniklerine aykırı olarak plan üzerinde plan notlarının üzerleri çizilerek tashih edildiği, bu durumun hatalı bir yaklaşım olduğu anlaşıldığından, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Uyuşmazlığa konu değişikliklerin dayanağı olan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/25000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişiklikleri ile Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 14/02/2018 tarih ve 295 sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptaline karar verilmiş olması ve bu kararlara karşı yapılan istinaf başvurularının da Dairece reddedilmiş olması karşısında, iş bu dava konusu imar planı değişikliğinin dayanağının kalmaması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: … tarih ve … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/25000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında özel planlama bölgesi sınırları içerisinde rekreasyon alanında kalan ve 07.07.2010 tarih ve 2010/665 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla Çaldağ Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı ilan edilen alan sınırları içerisinde bulunan uyuşmazlık konusu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, …, … ve … sayılı parseller, 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile yüksek yoğunlukta gelişme konut alanları, kamu kuruluşları alanları, medya kulesi ve entegre tesis alanı ile bölge parkı kullanımlarına, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile konut, belediye hizmet ve teknik altyapı, resmi kurum, medya kulesi ve entegre tesis, bölge parkı, park, eğitim tesis, sosyo-kültürel tesis, dini tesis, ticaret ile 25, 20, 15 ve daha dar genişlikteki yol alanı kullanımlarına ayrılmış, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile konut alanlarına E:1,95, hmax:serbest, ticaret alanına E:1, hmax:5 kat, dini tesis alanına E:1,20 hmax:serbest, sosyo-kültürel tesis ve eğitim alanına E:1.20, hmax:5 kat, belediye hizmet ve teknik altyapı alanına E:0,10, hmax:3 kat, resmi kurum alanına ise E:0,10, hmax:serbest yapılaşma hakkı verilmiş, anılan parsellere yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde; "Nazım imar planı: Mevcut ise çevre düzeni planının genel ilke, hedef ve kararlarına uygun olarak, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, çeşitli kentsel ve kırsal yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere, varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/5000 ölçekte, büyükşehir belediyelerinde 1/5000 ile 1/25000 arasındaki her ölçekte, onaylı halihazır haritalar üzerine, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan plan," olarak, (k) bendinde ise; "Uygulama imar planı: Nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak yörenin koşulları ve planlama alanının genel özellikleri, yapının kullanım amacı ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik ve çevreye etkisi dikkate alınarak; yapılaşmaya ilişkin yapı adaları, kullanımları, yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi, ön cephe hattı, ifraz hattı, kademe hattı, ada ayrım çizgisi, taşıt, yaya ve bisiklet yolları, ulaşım ilişkileri, parkları, meydanları, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, gerektiğinde; parsel büyüklükleri, parsel cephesi ve derinliği, arka cephe hattı, yol kotu ve bu kotun altındaki kat adedi, bağımsız bölüm sayısı gibi yapılaşma ve uygulamaya ilişkin kararları, uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/1000 ölçekte onaylı halihazır haritalar üzerinde, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan plan" olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, Çaldağ Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanına yönelik … tarih ve … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/25000 ölçekli nazım imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile … tarih ve … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 21/06/2022 tarih ve E:2020/3073, K:2022/7245 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun Danıştay Altıncı Dairesinin 21/06/2022 tarih ve E:2020/3073, K:202/7245 sayılı bozma kararına uyularak kabulüne, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
Bu itibarla, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince Danıştay Altıncı Dairesinin 21/06/2022 tarih ve E:2020/3073, K:202/7245 sayılı bozma kararında yer alan gerekçeler göz önüne alınmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/12/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X): Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenleri bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.